X-puzzel #2 - bevindingen

Tandartspraktijk, Mar 2017

Op pagina 19 toonden we u een bitewing (afbeelding 1) en een solo-opname (afbeelding 2) van de 47/48 van een 62-jarige patiënt en we vroegen u tot welke diagnose u zou komen bij het zien van deze beelden. Dit zijn onze bevindingen:

A PDF file should load here. If you do not see its contents the file may be temporarily unavailable at the journal website or you do not have a PDF plug-in installed and enabled in your browser.

Alternatively, you can download the file locally and open with any standalone PDF reader:

http://link.springer.com/content/pdf/10.1007%2Fs12496-017-0025-7.pdf

X-puzzel #2 - bevindingen

X-puzzel #2 - bevindingen Op pagina 19 toonden we u een bitewing (afbeelding 1) en een solo-opname (afbeelding 2) van de 47/48 van een 62-jarige patiënt en we vroegen u tot welke diagnose u zou komen bij het zien van deze beelden. Dit zijn onze bevindingen: 1 De diagnose Op de solo-opname komt de 48 in beeld en het periapicale gebied van de 47 met radiolucent en radio-opaak gebied. De distale wortel van de 47 is kort: mogelijk is er sprake van resorptie. Niet de gehele afwijking is in beeld. Bij onze differentiële diagnose komen twee belangrijke mogelijkheden naar voren: de afwijking is gerelateerd aan de wortel van de 47 of aan de kroon van de 48. Uitgaande van de 47 zou het om een dentogene ontstekingsreactie in het bot kunnen gaan (granuloom, cyste, abces of osteïtis). Een cemento-osseuze dysplasie kan ook een dergelijk gemengd radio-opaak/lucent beeld geven. Als het aan de 48 gerelateerd zou zijn, dan ligt de diagnose folliculaire cyste voor de hand. Theoretisch zou het ook nog kunnen gaan om weinig voorkomende pathologie in de onderkaak die niet van dentogene oorsprong is, bijvoorbeeld een cyste, een neoplasme of een metastase. 2 Aanvullend onderzoek? De leasie is niet volledig op de solo-opname te beoordelen, hetgeen het maken van een panorama-opname rechtvaardigt. Deze opname ziet als afbeelding 3. De leasie laat zich beschrijven als radiolucent, monoloculair, circa 15 mm in doorsnede, gecorticaliseerd. De canalis mandibularis lijkt verdrongen en er is een ruimte tussen de 48 en 47 te zien die je niet zou verwachten bij een rustig geïmpacteerde derde molaar in de onderkaak (vergelijk relatie 37/38). De leasie omvat de kroon en hecht aan op de glazuur-cementgrens van de 48. Dit alles doet sterk vermoeden dat het hier om een folliculaire cyste gaat uitgaande van de 48. De resorptie van de 47 zou door de cyste veroorzaakt kunnen worden. Ook minder onschuldige leasies, zoals de keratocyste (keratocystic odontogenic tumor) en het ameloblastoom, kunnen achter dit beeld schuilgaan. In deze regio zien we ook het Staphne’s bone defect: een instulping van een kwab van de glandula submandibularis in het corpus van de onderkaak. Deze leasie wordt echter altijd onder de canalis mandibularis waargenomen en valt dus af. De distale wortel van de 36 is ook kort: mogelijk staat de korte distale radix 47 los van de pathologie omdat idiopathische wortelresorptie aan meerdere elementen in een mond kan vookomen. Behandelingsverloop Door de MKA-chirurg is de 48 verwijderd en enucleatie van de cysteuze leasie verricht. In verband met de gecompromitteerde medische anamnese gebeurde dit met een nacht-ziekenhuisopname. Histopathologisch onderzoek gaf de diagnose ‘folliculaire cyste’. Na de ingreep was de sensibiliteit van de nervus intact gebleven. Twee maanden postoperatief ontstonden pijnklachten in de regio 47/48. Gedacht werd aan een secundaire fractuur van de mandibula. Er was geen zwelling en evenmin een openingsbeperking. De 47 was percussiegevoelig en reageerde avitaal op tests. Distaal bevond zich een diepe recessie met pocket. In overleg met de patient werd niet gekozen voor een poging tot behoud middels endodontische behandeling, maar werd voor extractie van de 47 gekozen. Gezien de 8 mm diepe pocket 47 distaal pre-operatief en de korte distale radix 47 was het misschien te optimistisch om te verwachten dat er genezing distaal van de 47 zou optreden. Maar achteraf kijk je een koe in de kont. Rienier Hoogeveen Frédérique San Giorgi ACTA, sectie Radiologie


This is a preview of a remote PDF: http://link.springer.com/content/pdf/10.1007%2Fs12496-017-0025-7.pdf

X-puzzel #2 - bevindingen, Tandartspraktijk, 2017, 28, DOI: 10.1007/s12496-017-0025-7