Rolmodel

Pallium, Jun 2017

Dit keer gaat het niet over de patiënt, of de zorg, of de behandeling. Nee, we gaan het over de dokter hebben. We proberen met z’n allen goeie dokters op te leiden. Kundige, communicatieve, wetenschappelijk gevormde, menselijke, betrokken, lieve, toegankelijke, betrouwbare, meelevende, gedisciplineerde, onafhankelijke, supergoeie dokters. Dokters die je voor jezelf wilt of aan wie je je zieke moeder durft toe te vertrouwen. Dokters die de stand van de wetenschap en de richtlijnen kennen en die uitblinken in het toepassen daarvan, op maat, voor elke patiënt weer net iets anders. Die niet alleen werken met de maagzweer op bed 7, maar die ook weten dat daar mevrouw De Vries ligt, die een half jaar geleden haar man heeft verloren.

A PDF file should load here. If you do not see its contents the file may be temporarily unavailable at the journal website or you do not have a PDF plug-in installed and enabled in your browser.

Alternatively, you can download the file locally and open with any standalone PDF reader:

https://link.springer.com/content/pdf/10.1007%2Fs12479-017-0039-8.pdf

Rolmodel

Dit keer gaat het niet over de patiënt, of de zorg, of de behandeling. Nee, we gaan het over de dokter hebben. We proberen met z'n allen goeie dokters op te leiden. Kundige, communicatieve, wetenschappelijk gevormde, menselijke, betrokken, lieve, toegankelijke, betrouwbare, meelevende, gedisciplineerde, onafhankelijke, supergoeie dokters. Dokters die je voor jezelf wilt of aan wie je je zieke moeder durft toe te vertrouwen. Dokters die de stand van de wetenschap en de richtlijnen kennen en die uitblinken in het toepassen daarvan, op maat, voor elke patiënt weer net iets anders. Die niet alleen werken met de maagzweer op bed 7, maar die ook weten dat daar mevrouw De Vries ligt, die een half jaar geleden haar man heeft verloren. Kun je dat leren? En zo ja, hoe dan, en van wie? Als oefening heb ik een lijstje gemaakt van de mensen die ik in mijn jeugd en mijn opleiding ben tegengekomen en die mij met hun houding, hun kennis, met hun omgang met de patiënt en hun levenswijsheid geïnspireerd hebben. Ik heb opgeschreven wat ik van hun meen te hebben geleerd, of zo inspirerend vond. Tegelijk bedacht ik mij dat ik, met het einde van de carrière in zicht (58), hopelijk/ waarschijnlijk/zal toch wel, mijn eigen bijdrage heb geleverd aan de vorming van anderen. De meeste vormende momenten gaan denk ik voorbij aan de vormer. Je hebt, denk ik, niet altijd in de gaten wanneer anderen iets van je leren. Prima natuurlijk. En de laatste jaren leer ik, denk ik, het meest van de jonge mensen om mij heen, van hun vragen, die best vaak ook (nog steeds) de mijne zijn. Wat me al eerder is opgevallen en bij het maken van de lijst nog duidelijker werd: al die goeie inspirerende dokters en verpleegkundigen waren al zo en zijn dat nog steeds. De beste beroepsbeoefenaren zijn diegenen die met hun talenten op de juiste plek zijn gekomen. Als je die talenten in mindere of geringe mate hebt gekregen, kun je dan nog leren zo’n complete, goede, geliefde en gewaardeerde zorgverlener te worden? Ik geloof het eigenlijk niet. Wel kun je leren je gevoel te volgen, onverschrokken te doen wat ‘not done’ lijkt, maar volgens jou toch moet gebeuren. Je schroom overwinnen om echt even naast een verdrietige zieke te gaan zitten om te luisteren, en dan ook alleen te luisteren. Ontdekken dat zoiets soms meer betekent voor die patiënt dan uitleg over een onderzoek. Ik geloof dat ik op dat soort onderwerpen veel geleerd heb van anderen. Maar eigenlijk heb ik nu net opgeschreven dat je kunt leren om assertief te zijn, voor jezelf en je patient. En ik weet niet zeker of dat dan wel kan. Misschien zegt het alleen maar iets over wat ik heb moeten en willen en kunnen leren. Kortom, we zullen goed moeten kijken en luisteren naar de jonge collega’s die bij ons opgeleid worden: wat zijn hun talenten, waar willen en kunnen zij leren? En ze leren luisteren, door dat voor te doen. ‘Kun je leren een complete, goede, geliefde en gewaardeerde zorgverlener te worden?’ Om nu de beste mensen binnen te krijgen in de medische opleiding, wordt er geëxperimenteerd met selectiemethodes, zoals de hoogste schoolcijfers, of de beste uitkomsten van allerlei testen. Het levert prachtige discussies op over wat we verwachten van onze dokters, dat wel. De resultaten van al dat selecteren zijn helaas nog niet erg overtuigend. Toch denk ik dat die discussies, dat openlijk praten over hoe dokters zouden moeten zijn, het al de moeite waard maken. Toch beter dan loten. Bij nader inzien ook maar eens een lijstje maken van slechte voorbeelden, collega’s van wie je dacht: zo moet het zeker niet. Daar leer je misschien nog wel net zoveel van.


This is a preview of a remote PDF: https://link.springer.com/content/pdf/10.1007%2Fs12479-017-0039-8.pdf

Barend Kooistra. Rolmodel, Pallium, 2017, 13, DOI: 10.1007/s12479-017-0039-8