Verba volant, scripta manent?

Pallium, Sep 2017

Onlangs overhandigde meneer Van de Vlught (87) mij zijn schriftelijke wilsverklaring met de mededeling: “Als het te erg wordt, mag er wat mij betreft een eind aan komen”.

A PDF file should load here. If you do not see its contents the file may be temporarily unavailable at the journal website or you do not have a PDF plug-in installed and enabled in your browser.

Alternatively, you can download the file locally and open with any standalone PDF reader:

https://link.springer.com/content/pdf/10.1007%2Fs12479-017-0057-6.pdf

Verba volant, scripta manent?

Verba volant, scripta manent? - ‘Zorg- en behandelrelaties de tijd, net als alle andere Het was nog mogelijk om met meneer Van de Vlught over zijn wilsverklaring te praten en op basis daarvan begeleiding, zorg en behandeling vorm te geven. Vroeger voorafgegaan door: anamnese, lichamelijk onderzoek, waar nodig verder onderzoek (lab, foto’s) en diagnose. Tegenwoordig: idem dito, met meer aandacht voor informed consent, shared decision making, advance care planning en vooral… luisteren. Dokters hebben de afgelopen decennia (ja het ging niet vanzelf !) steeds beter geleerd om (even) hun mond te houden voor ze iets zeggen en de informatie die ze daardoor krijgen ‘mee te nemen in hun adviezen en voorstellen voor behandelplannen’. Niet geheel onverwacht ontving niet iedereen de advertentie van deze ‘weigerende artsen’ met gejuich. De oud-directeur van de NVVE, Petra de Jong, sprak op televisie over de schande dat artsen hun oordeel durfden te plaatsen boven de schriftelijk vastgelegde wens van hun patiënten. Ook hierop ga ik nu maar niet verder in. Want al dat geroeptoeter over schriftelijke wilsverklaringen gaat voorbij aan het feit dat heel veel ouderen geen wilsverklaring hebben of niet opstellen, ook niet nadat met hen besproken is dat dit zinvol kan zijn (bijvoorbeeld om vast te leggen welke behandelingen je niet meer wenst te ondergaan). En wat doen dokters dan voor patiënten die geen wilsverklaring hebben? Precies: gewoon hun werk! En dat begint met de vraag: vertel eens? Zorg verlenen is en blijft relationeel werk. Zorgen behandelrelaties veranderen in de loop van de tijd, net als alle andere relaties tussen mensen. Daar veranderen schriftelijke wilsverklaringen niks aan, want binnen relaties geldt uiteindelijk: geschrijf vergaat, blijft het gepraat! Siebe Swart is specialist ouderengeneeskunde.


This is a preview of a remote PDF: https://link.springer.com/content/pdf/10.1007%2Fs12479-017-0057-6.pdf

Siebe Swart. Verba volant, scripta manent?, Pallium, 2017, 19-19, DOI: 10.1007/s12479-017-0057-6