Dementie is redelijk voorspelbaar

Huisarts en wetenschap, Oct 2017

Het optreden van dementie is te voorspellen aan de hand van negen, voornamelijk cardiovasculaire, beïnvloedbare risicofactoren. Dat blijkt uit de resultaten van een groot Europees cohortonderzoek naar het voorspellend vermogen van de LIBRA-index.

A PDF file should load here. If you do not see its contents the file may be temporarily unavailable at the journal website or you do not have a PDF plug-in installed and enabled in your browser.

Alternatively, you can download the file locally and open with any standalone PDF reader:

https://link.springer.com/content/pdf/10.1007%2Fs12445-017-0304-4.pdf

Dementie is redelijk voorspelbaar

Met overgewicht meer kans op aan- geboren afwijkingen de eerste prenatale controle als maat voor expositie. Van de kinderen hadden 43.550 (3,5%) een ernstige aangeboren afwijking. Hartafwijkingen kwamen daarbij het meest voor (20.074; 1,6%). Bij de referentiegroep, moeders met een normaal gewicht, gedefinieerd als een BMI tussen de 18,5 en de 25, was de kans op een kind met een ernstig congenitaal defect 3,4%. Bij overgewicht (BMI 25 tot 30) was deze kans 3,5% (RR 1,05), bij obesitas klasse I (BMI 30 tot 35) 3,8% (RR 1,12), obesitas klasse II (BMI 35 tot 40) 4,2% (RR 1,23) en bij obesitas klasse III (BMI 40 of hoger) 4,7% (RR 1,37). Al deze risicotoenames waren significant. De kans op aangeboren hartafwijkingen, afwijkingen van het zenuwstelsel en afwijkingen aan de ledematen nam eveneens signifiPersson M, et al. Risk of major congenital malformations in relation to maternal overweight and obesity severity: cohort study of 1.2 million singletons. BMJ 2017;357:j2563. - Overgewicht van de moeder vergroot de kans op het krijgen van een kind met een aangeboren afwijking. Een groot Zweeds onderzoek in geboortestatistieken naar het voorkomen van aangeboren afwijkingen bij bijna 1,25 miljoen kinderen bevestigt dit verband nog eens. Er blijkt zelfs sprake te zijn van een dosiseffectrelatie. Het onderzoek werd uitgevoerd bij kinderen die tussen 2001 en 2014 in Zweden werden geboren. Meerlingen waren van de analyses uitgesloten. De onderzoekers namen de BMI van de moeder tijdens Het optreden van dementie is te voorspellen aan de hand van negen, voornamelijk cardiovasculaire, beïnvloedbare risicofactoren. Dat blijkt uit de resultaten van een groot Europees cohortonderzoek naar het voorspellend vermogen van de LIBRA-index. De LIBRA-index (Lifestyle for BRAin health) bestaat uit twaalf factoren, waarvan er negen in dit onderzoek konden worden meegenomen: depressie, diabetes, inactiviteit, hypertensie, obesitas, roken, hypercholesterolemie, coronaire hartziekten en alcoholgebruik. Er waren geen gegevens bekend over de drie andere factoren (cognitieve activiteit, nierfunctie en mediterraan dieet). Het onderzoekscohort, samengesteld uit zes cohorten waarvan twee uit Nederland, bestond uit 9307 personen. De followupduur was zestien jaar. De onderzoekers onderscheidden leeftijdsgroepen van middelbare leeftijd (55 tot 69 jaar), ouderen (70 tot 79 jaar) en oudste ouderen (80 tot 97 jaar). Zij verdeelden de deelnemers over drie groepen: laag, gemiddeld of hoog risico op dementie op grond van de LIBRA-score. Deelnemers van middelbare leeftijd met een hoog risico kregen bijna tweemaal zo vaak dementie als degenen uit dezelfde leeftijdsgroep met een laag risico (hazard ratio 1,92; 95%-BI 1,25 tot 2,96). Ook bij ouderen met een hoog risico trad vaker dementie op dan bij degenen met een laag risico (HR 1,38; 95%-BI 1,11 tot 1,72). De LIBRA-index kon echter geen dementie voorspellen bij de oudste ouderen. Een manco van de index is dat deze niet eenvoudig te berekenen is en daarmee niet direct inzetbaar in de dagelijks praktijk. Groot pluspunt is dat de index alleen beïnvloedbare risicofactoren bevat, dus bijvoorbeeld niet geslacht of leeftijd. Dit zou mogelijkheden kunnen bieden voor preventie van dementie, maar daarvoor biedt dit onderzoek geen houvast. De NHG-Standaard Dementie geeft aan dat er slechts bescheiden effecten zijn van behandeling van de bloeddruk en lichamelijke activiteit op het ontstaan van dementie. Het voorspellen van dementie bij mensen tot 80 jaar lukt dus enigszins, maar of interveniëren op beïnvloedbare risicofactoren daadwerkelijk leidt tot preventie van dementie valt nog te bezien. ▪ Victor van der Meer Vos SJB, et al. Modifiable risk factors for prevention of dementia in midlife, late life and the oldest-old: validation of the LIBRA index. J Alzheimers Dis 2017;58:537-47.


This is a preview of a remote PDF: https://link.springer.com/content/pdf/10.1007%2Fs12445-017-0304-4.pdf

Victor van der Meer. Dementie is redelijk voorspelbaar, Huisarts en wetenschap, 2017, 492-492, DOI: 10.1007/s12445-017-0304-4