Bariery we współpracy przedsiębiorstw innowacyjnych z instytucjami otoczenia biznesu

Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio H, Oeconomia, Dec 2013

Wojciech Misterek

A PDF file should load here. If you do not see its contents the file may be temporarily unavailable at the journal website or you do not have a PDF plug-in installed and enabled in your browser.

Alternatively, you can download the file locally and open with any standalone PDF reader:

http://czashum.hist.pl/media//files/Annales_Universitatis_Mariae_Curie_Sklodowska_Sectio_H_Oeconomia/Annales_Universitatis_Mariae_Curie_Sklodowska_Sectio_H_Oeconomia-r2013-t47-n2/Annales_Universitatis_Mariae_Curie_Sklodowska_Sectio_H_Oeconomia-r2013-t47-n2-s113-121/Annales_Universitatis_Mariae_Curie_Sklodowska_Sectio_H_Oeconomia-r2013-t47-n2-s113-121.pdf

Bariery we współpracy przedsiębiorstw innowacyjnych z instytucjami otoczenia biznesu

Bariery we współpracy przedsiębiorstw innowacyjnych z instytucjami otoczenia biznesu Oeconomia VOL. XLVII, 2 A N N A L E S M A R I A E C U R I E - S K Ł O D O W S K A L U B L I N - P O L O N I A SECTIO H 2013 Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Katedra Bankowości B ariery we w spółpracyprzedsiębiorstw innowacyjnych z instytucjami otoczenia biznesu Barriers in cooperation betw een innovative com panies and Business E nvironm ent Institutions Słowa kluczowe: przedsiębiorstwo, innowacja, instytucje otoczenia biznesu Key words: company, innovation, Business Environment Institutions Wstęp Polska gospodarka charakteryzuje się niskim poziomem innowacyjności, co stano­ wi jeden z istotniejszych mankamentów w budowaniu długotrwałej dynamiki wzrostu gospodarczego. Zintegrowany wskaźnik innowacyjności (Sil) wynosił w 2010 r. 0,278 punktu i był prawie o połowę niższy niż średnia w Unii Europejskiej. Pozwoliło to na zdy­ stansowanie zaledwie pięciu państw Wspólnoty: Słowacji, Rumunii, Bułgarii, Litwy i Ło­ twy. Znacznie wyższym wskaźnikiem charakteryzowały się nie tylko wszystkie państwa Europy Zachodniej, ale także szereg krajów, które razem z nami przystąpiły do struktur unijnych1. Sytuacja ta jest nie tylko świadectwem mniejszej konkurencyjności polskich przedsiębiorstw na arenie międzynarodowej (ma to niekorzystny wpływ na możliwości wzrostu eksportu), ale - co wydaje się istotniejsze - ogranicza możliwość pozyskania bez­ pośrednich inwestycji zagranicznych, kluczowych dla naszego wzrostu gospodarczego. Jednym z obszarów silnie przyczyniających się do poprawy innowacyjności pol­ skich przedsiębiorstw miał być rozwój instytucji otoczenia biznesu. Powinny one istot­ 1 Innovation Union Scoreboard Innovation, 1 February 2011, s. 71. ,201The Innovation U nion’s perform ance scoreboard for Research and nie oddziaływać na wzrost liczby realizowanych projektów innowacyjnych w przed­ siębiorstwach, poprzez poprawę efektywności na etapie generowania pomysłu, jego wdrożenia i pozyskania środków finansowych. Szczególnie istotne było udrożnienie przepływu informacji pomiędzy jednostkami badawczymi a uczelniami oraz samymi przedsiębiorstwami. Dodatkowo stworzono szereg rozwiązań systemowych mających na celu premiowanie projektów podwyższonego ryzyka w zakresie wsparcia środkami finansowymi, zarówno o charakterze zwrotnym, jak i bezzwrotnym. Potwierdzeniem tych poglądów jest obowiązująca w obecnym okresie programowania struktura wydat­ kowania środków Unii Europejskiej, która w znacznej mierze, i na szczeblu regionalnym reprezentowanym przez RPO, i krajowym, głównie w postaci części POIG i PO PW Jest nakierowana na rozbudowę tego typu instytucji. Wydaje sięjednak, że efektywność tych działańjest obecnie ograniczona. Cel niniejszej publikacji to zweryfikowanie głównych barier leżących po stronie instytucji otoczenia biznesu oraz samych przedsiębiorstw. 1. Znaczenie instytucji otoczenia biznesu dla wspierania przedsięwzięć innowacyjnych realizowanych przez przedsiębiorstwa z województwa lubelskiego Analiza danych pozyskanych w ramach projektu badawczego2finansowanego przez MNiSW nr NN 113 303038 pt. „Finansowe instrumenty wsparcia rozwoju innowacyj­ ności przedsiębiorstw w województwie lubelskim” potwierdziła ograniczone oddziały­ wanie instytucji otoczenia biznesu na wspieranie projektów innowacyjnych. Wśród badanych instytucji tylko banki miały istotny wpływ na powszechność reali­ zowania projektów innowacyjnych. Aż 58% badanych podmiotów przy realizacji swo­ ich projektów uzyskało pomoc w tej grupie instytucji. Z jednej strony wynik ten może się wydawać znaczący, ale z drugiejjest to świadectwo niedojrzałości polskiego rynku kapitałowego. Potwierdzają to badania dotyczące źródeł finansowania innowacji w Pol­ sce, które wskazują, że aż 74,7% z n ich jest finansowane z kapitałów własnych, a tylko 22,4% kredytem bankowym. Pozostałą część, zaledwie 2,9%, stanowią środki pozyska­ ne z budżetu państwa, z funduszy podwyższonego ryzyka oraz w postaci dotacji ze środ­ ków Unii Europejskiej3. Ta struktura nie pozwala na istotne zdynamizowanie procesów innowacyjnych w przedsiębiorstwach, zwłaszcza że spowolnienie gospodarcze znacznie zmniejsza możliwości generowania nadwyżek finansowych w kolejnych latach. Na marginalnym poziomie, jak pokazują badania przeprowadzone wśród przedsię­ biorstw z województwa lubelskiego, znajduje się wpływ instytucji udzielających wspar2 Badania zostały przeprowadzone wśród przedsiębiorców województwa lubelskiego w IV kw. 2011 r. Zostało nimi objętych 395 firm, z których 190 wdrożyło różnego rodzaju nowe rozwiązania w zakresie produktu lub usługi, procesu wytwarzania, organizacji funkcjonowania firmy lub też instrumentów albo rozwiązań mar­ ketingowych. Tym samym udział firm innowacyjnych w próbie badawczej znacznie przewyższał średnią dla naszego kraju. 3 Nauka i technika w Polsce w 2009 Mojsiewicz, Warszawa 2011, s. 374. rkou,Urząd Statystyczny w Szczecinie pod kie cia finansowego podwyższonego ryzyka. Z funduszy inwestycyjnych pomoc uzyskało 6% badanych podmiotów. Jeszcze gorzej sytuacja kształtuje się w przypadku takich instytucji jak sieci aniołów biznesu czy fundusze typu venture capital, skąd środki ka­ pitałowe łącznie uzyskało zaledwie 4% badanych podmiotów gospodarczych. Zjawisko to należy ocenić jako szczególnie niekorzystne, zwłaszcza w kontekście badań prze­ prowadzonych wśród 14 tys. firm z 47 krajów przez M. Ayyagari, A. Demirguc-Kunt i V. Maksimovica. Wykazały one, że różnorodność źródeł finansowania przekłada się na skalę realizowanych projektów, czego potwierdzeniem jest wysoki udział wykorzysta­ nia kapitałów podwyższonego ryzyka przy zakupie nowoczesnych rozwiązań technolo­ gicznych. Dla odmiany w krajach, gdzie w procesie finansowania inwestycji dominuje kapitał w łasny,jak ma to miejsce w Polsce, udział innowacji i ich zasięg oddziaływania jest znacznie mniejszy4. Wyjątkowo negatywnie należy ocenić rolę instytucji, które w obecnym okresie programowania były traktowanejako priorytetowe w zakresie wsparcia mikro, małych i średnich podmiotów oraz tych, które uzyskały znaczne wsparcie kapitałowe. Chodzi tu o fundusze poręczeń kredytowych, fundusze pożyczkowe i inkubatory przedsiębior­ czości. Miały one wzmocniać inwestycje, w tym także innowacyjne, a - jak pokazują wyniki badań - zaledwie pojedyncze firmy uzyskały tam pomoc na realizację przedsię­ wzięć innowacyjnych. Wydaje się więc, że zjednej strony zakres oddziaływania wspo­ mnianych instytucji okazuje się mniejszy od oczekiwań, a z drugiej wsparcie otrzymują głównie podmioty o niskim poziomie ryzyka, co niestety jest sprzeczne z możliwością zdynamizowania innowacji w regionie i kraju. Jeszcze gorszy obraz pojawia się w przypadku analizy współpracy podmiotów in­ nowacyjnych z instytucjami otoczenia biznesu wspierającymi projekty inwestycyjne na etapie pomysłu oraz wdrożenia. Z pomocy kluczowych w tym zakresie jednostek badawczo-rozwojowych oraz uczelni skorzystało zaledwie odpowiednio 5% i 7% bada­ nych firm. Tym samym należy wnioskować, że transfer wiedzy dotyczącej innowacyj­ ności z tych podmiotów niejest właściwie realizowany, pomimo wsparcia programowe­ go rozwoju licznych centrów transferu technologii. Zdecydowanie większy udział ma wewnętrzna dyfuzja innowacji pomiędzy samymi przedsiębiorstwami, o czym świadczy znacznie wyższa efektywność organizacji pracodawców oraz izb i stowarzyszeń produ­ cenckich, z których pomocy skorzystało odpowiednio 9% i 13% badanych podmiotów innowacyjnych. Wydaje się, że właśnie w tym obszarze, obok tak ważnego dla realizacji inwestycji wsparcia finansowego, należy dopatrywać się barier utrudniających zdynami­ zowanie procesów innowacyjnych. 4 M. Ayyagari, A. Demirguc-Kunt, V. Maksimovic, Innovation inE m ergingM arkets: 'The Roles o f Governance and Finance, “Journal o f Financial and Quantitative Analysis University o f Washington”, Seattle, vol. 46, no. 6 , Dec. 2011, s. 1563-1566. Banki Jednostki administracji centralnej (w tym PARP) Jednostki samorządu terytorialnego Instytucje doradcze i konsultingowe Izby i stowarzyszenia producenckie Agencje Rozwoju Regionalnego Organizacje pracodawców Uczelnie Fundusze inwestycyjne Bank Gospodarstwa Krajowego Jednostki badawczo - rozwojowe Fundusze poręczeń kredytowych Parki przemysłowe Sieci aniołów biznesu Fundusze typu venture capital Fundusze pożyczkowe Inkubatory przedsiębiorczości Inne KSU 58% 2. Kluczowe ograniczenia współpracy pomiędzy IOB a przedsiębiorstwami innowacyjnymi z województwa lubelskiego Ta niekorzystna sytuacja, wynikająca z analizy ankiet przeprowadzonych wśród przedsiębiorstw z województwa lubelskiego, stała się przesłanką do realizacji badań szczegółowych wśród instytucji otoczenia biznesu. Indywidualne wywiady pogłębione (IDI) przeprowadzono w okresie od czerwca do września 2012 r. w 20 instytucjach. W badaniu uczestniczyły podmioty odpowiedzialne za wsparcie na etapie generowania pomysłu i wdrożenia innowacji, takie jak centrum transferu technologii, park naukowo-technologiczny, klaster branżowy, centrum obsługi inwestora jednostki samorządu lokalnego czy też firmy doradcze. W śród analizowanych instytucji znalazło się także szereg podmiotów wspierających proces pozyskiwania kapitału - banki, firmy leasingowe, fundusze pożyczkowe i poręczeniowe, fundusze typu venture capital, aniołowie biznesu oraz instytucje odpowiedzialne za dystrybucję poszczególnych programów po­ mocowych współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej, zarówno na szczeblu k rajow y m jak i regionalnym. Przedmiotem tych badań miało być zdiagnozowanie nie­ doskonałości w prawidłowym funkcjonowaniu samych instytucji oraz barier finanso­ wych i pozafinansowych istniejących po stronie podmiotów gospodarczych. 2.1. Bariery po stronie instytucji otoczeniabiznesu Kluczową barierą zdiagnozowaną po stronie IOB okazały się wymagania formalne stawiane przedsiębiorstwom na etapie nawiązywania współpracy. Na skomplikowane procedury aplikacyjne oraz nadmierną biurokratyzację wskazała ponad połowa bada­ nych instytucji. Ich zdaniem znaczna liczba wymaganych dokumentów oraz często nie­ jasne informacje o wymaganiach są głównym czynnikiem zniechęcającym podmioty gospodarcze do poszukiwania wsparcia na etapie wdrażania i finansowania innowacji. Oprócz tego wiele instytucji, głównie tych odpowiedzialnych za wsparcie finansowe innowacji, stwierdziło, żejedną z kluczowych barier są wygórowane wymagania doty­ czące zdolności kredytowej oraz ewentualnego zabezpieczenia transakcji finansowej. W konsekwencji znaczna grupa firm, głównie małych i mikroprzedsiębiorstw, nie mo­ gąc sprostać tym oczekiwaniom, rezygnuje z wdrożenia innowacji. Jak wskazało aż 40% badanych instytucji, sztywno skonstruowane programy nie są optymalne z punktu widzenia innowacji. Istotą tego typu projektów jest możliwość indywidualnego kształtowania współpracy oraz znaczna swoboda w stawianiu celów, zwłaszcza tych niezwiązanych bezpośrednio z wynikiem finansowym. Niestety sztywne ograniczenia proceduralne i formalne uniemożliwiają to. Przykładem mogą być progra­ my dotacyjne, które nakładają na potencjalnych beneficjentów konieczność osiągnię­ cia wielu wskaźników rezultatu, które często nie są bezpośrednio związane z inwestycją. W konsekwencji przedsiębiorcy znaczną część działań kierują na obszary poboczne, aby tylko móc w pełni wywiązać się z postanowień umowy. Innym przykładem niedoskona­ łości obecnych programów jest skupienie wsparcia na innowacjach technologicznych. Bardzo trudno jest uzyskać dofinansowanie na reorganizację procesów funkcjonalnych firm, które często stanowią o istocie ich biznesu. Także możliwości otrzymania środków preferencyjnych na sfinansowanie prac badawczo-rozwojowych są bardzo ograniczone, a programy, które ewentualnie mogłyby pomóc w tym zakresie, nierzadko zobowiązują potencjalnych beneficjentów do osiągnięcia konkretnych efektów, co na tym etapie re­ alizacji projektu innowacyjnegojest bardzo trudne do przewidzenia i stanowi dla przed­ siębiorców znaczną przeszkodę. Najczęściej jednak wskazywany mankament w zakre­ sie niedostosowania programów pomocowych do wsparcia projektów innowacyjnych to czas,jaki trzeba poświęcić na przygotowanie niezbędnej dokumentacji, oczekiwanie na wynik konkursu oraz możliwość uzyskania środków. A przecież jednym z kluczo­ wych czynników sukcesu innowacji jest możliwość szybkiej reakcji na oczekiwania rynku. Tym samym wielu przedsiębiorców, mając dobrze przygotowane projekty, nie szuka wsparcia instytucji otoczenia biznesu, ale realizuje projekty we własnym zakresie. Jednak część z nich liczy się z brakiem własnych zasobów i rezygnuje z ich wdroże­ nia, mając świadomość, że zmienność rynku nie pozwoli im doczekać się ewentualnego wsparcia w postaci dotacji. Aż 20% badanych instytucji zasugerowało, iż poszczególne programy wsparcia nie są ze sobą właściwie skorelowane, ani merytorycznie, ani czasowo, a kolejnych 10% wspomniało, że poszczególne instytucje nie współpracują ze sobą lub wręcz konkuru­ ją. Wskazywanym przykładem potwierdzającym tę barierę jest skierowanie znacznych nakładów na wsparcie w postaci szkoleń dla mikroprzedsiębiorców innowacyjnych typu spin o/Hub spin out. Brakujejednak środków na rzeczywiste wdrożenie projektów przygotowanych w ramach tych szkoleń. W konsekwencji beneficjenci, którzy dzięki wspomnianym wcześniej projektom zostali zachęceni do założenia własnej działalności i opracowali biznesplany, borykają się z problemem pozyskania niezbędnych funduszy, zwłaszcza że instytucje komercyjne takie jak banki nie są zainteresowane finansowa­ niem tak ryzykownych projektów. Jednym z podnoszonych w wywiadach mankamentów obecnej sytuacji jest brak ujednolicenia systemu informowania. Oczekujące wsparcia przedsiębiorstwa nie otrzy­ mują kompleksowej informacji o możliwości uzyskania pomocy w jednym miejscu i są zmuszone do poszukiwania wiadomości w kilku instytucjach. To niestety zjednej strony powoduje rozdźwięk pomiędzy prezentowanymi treściami a z drugiej może kształto­ wać wśród podmiotów gospodarczych przekonanie o istnieniu chaosu. Potwierdzeniem tego jest pogląd kilku badanych instytucji, że jedną z barier po stronie IOB jest brak ich współpracy i tym samym promowanie przez każdą z nich własnych działań, często kosztem rzetelnej informacji dla potencjalnego beneficjenta. Wpływ na to ma system rozliczania projektów nastawiony sztywno na często niewłaściwie opracowane wskaź­ niki rezultatu. Tym samym wszystkie IOB muszą się wykazać realizacją wsparcia dla określonej grupy przedsiębiorstw i tym samym konkurują na rynku o ewentualnych beneficjentów. Sytuację tę wzmacnia wskazywana w badaniach słaba promocja wielu instytucji otoczenia biznesu. W konsekwencji znaczna grupa przedsiębiorców nie ma świadomości ich istnienia i tym samym nie może efektywnie skorzystać z ich pomocy. 2.2. Bariery po stronie przedsiębiorstw Omawiane w publikacji indywidualne wywiady pogłębione pozwoliły także na identyfikację barier finansowych,jakie - zdaniem badanych instytucji otoczenia biznesu - ograniczają współpracę z nimi. W badaniu uczestniczyło 11 IOB, których zadaniem jest wsparcie innowacji na etapie finansowania projektów. Jak pokazują dane zamiesz­ czone na wykresie 2, największy wpływ na możliwość pozyskania kapitału w badanych instytucjach miały dwa czynniki, ocenione średnio na poziomie 4,27 punktu w skali sze­ ściostopniowej. Dotyczą one posiadania zdolności kredytowej oraz wymagań względem BARIERY WE W SPÓŁPRACY PRZEDSIĘBIORSTW INNOWACYJNYCH Z INSTYTUCJAMI. zabezpieczeń transakcji. Tak silne oddziaływanie obu parametrów należy ocenić bardzo niekorzystnie. Świadczy to bowiem o niewłaściwym nastawieniu instytucji finanso­ wych w zakresie wsparcia projektów innowacyjnych, gdzie większe ryzyko znacznie redukuje szanse pozyskania kapitału. Dodatkowo są to czynniki, które w największym stopniu dotykają małe podmioty gospodarcze. One bowiem, mając znacznie krótszą hi­ storię funkcjonowania na rynku oraz gorsze możliwości generowania wysokich nadwy­ żek finansowych, są zmuszone pozyskiwać środki zewnętrzne na realizację własnych inwestycji. Jednak surowe wymagania w kwestii oceny zdolności kredytowej często stanowią barierę nie do pokonania. Dodatkowo znacznie mniejszy majątek ogranicza możliwość zabezpieczenia transakcji finansowej. W konsekwencji najliczniejsza gru­ pa przedsiębiorstw - ta, która powinna stanowić o potencjale rozwoju innowacyjności w regionie i w kraju, napotyka na kluczową barierę,jakąjest dostęp do kapitału. Świadectwem tej sytuacjijest także wysoka ocena dwóch innych czynników, które w znacznie gorszej sytuacji stawiają mikro i małych przedsiębiorców. Chodzi tu o płyn­ ność ( 3,55 ) oraz wymagany wkład własny ( 3,45 ). Problemy te nabrały szczególnego znaczenia w ostatnim okresie, kiedy to pojawiające się na rynku zatory płatnicze nieko­ rzystnie oddziałują głównie na sektor MŚP. Dodatkowo problemy z płynnością znacz­ nie zmniejszają szanse na zabezpieczenia odpowiedniego wkładu własnego zarówno w przypadku projektów dotacyjnych,jak i instrumentów zwrotnych. Wydaje się więc, że na rynku stale powinny rozwijać się narzędzia, które zwiększa­ łyby bezpośredni dostęp do kapitału dla mikro i małych przedsiębiorstw na rozwój inno­ wacji. Należy do nich zaliczyć programy dotacyjne nakierowane na inwestycje i w tech­ nologię, i w zmiany procesowe przedsiębiorstw, rozbudowę i większą aktywizację IOB wspierających pozyskanie kapitału, takichjak fundusze pożyczkowe, poręczeniowe czy też dedykowane dla najmniejszych podmiotów fundusze podwyższonego ryzyka. Ważn a je st także zmiana nastawienia instytucji komercyjnych, które - w większym stopniu budując długotrwałą współpracę z przedsiębiorstwami - powinny premiować inwesty­ cje innowacyjne, pomimo ich większego ryzyka. Jak pokazują dane zamieszczone na rysunku 2, wciąż istotnym ograniczeniem zdy­ namizowania współpracy jest brak wiedzy o oferowanych usługach ( 2,73 ), brak do­ świadczenia w korzystaniu z poszczególnych instrumentów ( 2,73 ) czy wręcz obawa przed skorzystaniem z pomocy IOB ( 3,09 ). Tym samym poniesienie w ostatnich la­ tach znacznych nakładów na szkolenie przedsiębiorców oraz upowszechnianie wiedzy o funkcjonowaniu i zadaniach instytucji wspierających przedsiębiorczość okazało się niewystarczające. Zasadnejest więc dalsze promowanie instytucji i ich oferty w celu do­ tarcia do większej grupy potencjalnych zainteresowanych. Warto sięjednak zastanowić, czy nie należy zmienić narzędzi służących przekazywaniu tej wiedzy, by jednocześnie móc kształtować inną postawę wśród przedsiębiorców. Wiele osób prowadzących dzia­ łalność gospodarczą obawia się bowiem przyznać do niewiedzy lub do konieczności skorzystania ze wsparcia. Ewentualne przyjęcie pomocy postrzega jako swoją porażkę lub przynajmniej dowód niedoskonałości. Trzeba więc kształtować postawę odmien­ ną. Umiejętność uzyskania ewentualnego wsparcia jest świadectwem przedsiębiorczoRysunek 2. Ocena barier finansowych przedsiębiorstw z województwa lubelskiego ograniczających możliwość uzyskania wsparcia instytucji otoczenia biznesu (skala oceny od 1 do 6 , gdzie 1 oznacza brak bariery, a 6 barierę o dużym znaczeniu) Źródło: opracowanie własne na podstawie badań ankietowych. ści i aktywności na rynku, a w konsekwencji powinno stanowić pozytywny impuls do kształtowania świadomości biznesowej. Niestety na rynku ugruntowało się szereg stereotypów o wsparciu IOB, które ne­ gatywnie wpływają na efektywność ich działania. Zdaniem jednego z przedstawicieli badanych IOB najtrudniejszy do przezwyciężenia jest pogląd, że pomoc to tylko szko­ lenia oraz ewentualnie dotacja, ale tylko dla wybranych i największych firm. Wynika to ze znacznie mniejszej znajomości innych form wsparcia oraz wspomnianych wcześniej niejasnych procedur konkursowych. Tym samym wielu przedsiębiorcówjest zniechęco­ nych do nawiązywania intensywnej współpracy z IOB. Zakończenie Przedstawione w publikacji wyniki badań wskazują na to, że w przedsiębiorstwach - dzięki wzmocnieniu współpracy z instytucjami otoczenia biznesu - istnieje bardzo duży potencjał zdynamizowania procesów innowacyjnych. Trzeba jednak wprowadzić szereg zmian, zarówno w obszarze kształtowania pomysłu innowacyjnego,jego wdrożenia,jak i finansowania. Jednym z przykładówjest udrożnienie przepływu informacji po­ między ośrodkami badawczymi, uczelniami i podmiotami gospodarczymi. W tym celu aktywniejsze powinny być centra transferu technologii, parki naukowo-technologiczne oraz sami przedsiębiorcy, którzy muszą zmienić swoje nastawienie do świata nauki i do­ strzec w nim potencjał umożliwiający rozwój własnych firm. Wiedza jest kluczowym BARIERY W E W SPÓ ŁPR ACY PRZEDSIĘBIORSTW INNOW ACYJNYCH Z INSTYTUCJAM I. czynnikiem sukcesu innowacji, powinna więc być dostosowana do potrzeb przedsię­ biorców, co oznacza zmianę. W nowym okresie programowania należy także zmienić procedury konkursowe, aby zwiększyć ich transparentność i elastyczność, tak by na etapie wdrożenia nie stano­ wiły przeszkody dla realizacji projektu. Szczególnie istotne dla innowacji powinno oka­ zać się skrócenie czasu oczekiwania na decyzję o otrzymaniu ewentualnego wsparcia. Należy także rozważyć możliwość zwiększenia zaangażowania środków prywatnych, by wsparcie docierało do większej grupy podmiotów. Warto także zmienić nastawienie instytucji udzielających wsparcia finansowego, zarówno na zasadach komercyjnych, jak i preferencyjnych. Zasadne jest zwiększenie akceptacji dla ryzyka wynikającego z tych projektów, gdyż - jak pokazują obecne do­ świadczenia - zbyt duża liczba projektów upada na etapie pozyskania środków. Zmianie powinny ulec także same przedsiębiorstwa, głównie w zakresie ich więk­ szej aktywności w poszukiwaniu pomocy oraz ewentualnego samodzielnego zaanga­ żowania się w przedsięwzięcie na etapie startu. Jak wskazało bowiem kilka badanych instytucji, potencjalni innowatorzy najczęściej pojawiają się w IOB na etapie pomysłu, często niewłaściwie przygotowanego. Okazuje sięjednak, że to zbyt wcześnie, aby móc uzyskać wsparcie. Preferowane byłoby podjęcie wstępnych działań na własne ryzyko, aby móc zweryfikować komercyjny charakter projektu innowacyjnego - warunek klu­ czowy dla powodzenia biznesu. Wymagane jest przynajmniej zdobycie odpowiedniej wiedzy zarówno o technologii,jak i potencjalnym rynku. ,201 The Innovation U nion’s perform ance scoreboard for ,rkou U rząd Statystyczny w Szczecinie pod kier Barriers in cooperation betw een innovative com panies and Business Environm ent Institutions 1. Ayyagari M Dem irguc-Kunt A., M aksimovic V., F iInnovation in R oles o f G overnance , iceandF“Journal ofFinancial and Quantitative Analysis University o f W ashington”, Seattle, vol. 46 , no. 6 , Dec . 2011 . 2. Innovation Union Scoreboard Innovation , 1 February2011 . 3. N auka i technika w P olsce w 2009 Mojsiewicz, W arszawa 2011 .


This is a preview of a remote PDF: http://czashum.hist.pl/media//files/Annales_Universitatis_Mariae_Curie_Sklodowska_Sectio_H_Oeconomia/Annales_Universitatis_Mariae_Curie_Sklodowska_Sectio_H_Oeconomia-r2013-t47-n2/Annales_Universitatis_Mariae_Curie_Sklodowska_Sectio_H_Oeconomia-r2013-t47-n2-s113-121/Annales_Universitatis_Mariae_Curie_Sklodowska_Sectio_H_Oeconomia-r2013-t47-n2-s113-121.pdf

Wojciech Misterek. Bariery we współpracy przedsiębiorstw innowacyjnych z instytucjami otoczenia biznesu, Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio H, Oeconomia, 2013, 113-121,