Społeczna odpowiedzialność biznesu w Polsce na przykładzie aktywności specjalnych stref ekonomicznych

Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio H, Oeconomia, Dec 2014

Magdalena Jasiniak, Radosław Pastusiak

A PDF file should load here. If you do not see its contents the file may be temporarily unavailable at the journal website or you do not have a PDF plug-in installed and enabled in your browser.

Alternatively, you can download the file locally and open with any standalone PDF reader:

http://czashum.hist.pl/media//files/Annales_Universitatis_Mariae_Curie_Sklodowska_Sectio_H_Oeconomia/Annales_Universitatis_Mariae_Curie_Sklodowska_Sectio_H_Oeconomia-r2014-t48-n3/Annales_Universitatis_Mariae_Curie_Sklodowska_Sectio_H_Oeconomia-r2014-t48-n3-s251-262/Annales_Universitatis_Mariae_Curie_Sklodowska_Sectio_H_Oeconomia-r2014-t48-n3-s251-262.pdf

Społeczna odpowiedzialność biznesu w Polsce na przykładzie aktywności specjalnych stref ekonomicznych

Radosław Pastusiak, Magdalena Jasiniak Społeczna odpowiedzialność biznesu w Polsce na przykładzie aktywności specjalnych stref ekonomicznych Oeconomia - U N I V E R S I T A T I S V O L .X L V III,3 Społeczna odpowiedzialność biznesu w Polsce na przykładzie aktywności specjalnych s tr e f ekonomicznych Corporate social responsibility in Poland on the example of the Special Economic Zones Słowa kluczowe: CSR, specjalne strefy ekonomiczne Wstęp Początki koncepcji społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw {Corporate Social Responsibility) datuje się na lata 90. XX w., kiedy szeroko dyskutowano nad etyką biznesu, a w szczególności nad problemem, przed kim i za co podmioty go­ spodarcze ponoszą odpowiedzialność [Jastrzębska, 2011, s. 106]. W ostatnich latach kwestie społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw nabierają jeszcze większego znaczenia. Coraz więcej organizacji dostrzega, że odpowiedzial­ ność biznesu nie wiąże się z dbałością wyłącznie o czyste środowisko, ale również 0 ład ekonomiczny i społeczny, a działania powinny być ukierunkowane zarówno na podniesienie rentowności, jak i na dbałość o swoich interesariuszy (klientów, dostawców, pracowników, władze lokalne) [Valiente i in., 2012, s. 25-38]. Stanowi to wkład biznesu w realizację polityki zrównoważonego rozwoju gospodarczego oraz oznacza takie prowadzenie firmy, aby priorytetem było osiągnięcie równowagi m iędzyjej efektywnością, dochodowością a interesem społecznym. CSR zakłada wzajemne relacje między biznesem i organizacjami społecznymi 1 obejmuje różnorodne działania, takie jak inwestycje w kapitał ludzki, ochrona środowiska, kształtowanie właściwych relacji z pracownikami, organizacjami po­ zarządowymi, samorządami terytorialnymi i społecznością lokalną. Podstawowym założeniem CSRjest odpowiedzialne i etyczne postępowanie biznesu względem grup społecznych, na które oddziałuje, z możliwie największym poszanowaniem środowiska przyrodniczego. Na tym aspekcie CSR koncentruje się definicja Komisji Europejskiej, która wskazuje, że CSR to koncepcja, zgodnie z którą przedsiębiorstwa decydują się pomagać w tworzeniu lepszego społeczeństwa i czystszego środowiska naturalnego. Cel artykułu stanowi pokazanie działań prospołecznych zorganizowanych sieci instytucji gospodarczych,jakimi są zarządzający SSE w Polsce. Postawiono hipotezę, że działania związane ze społeczną odpowiedzialnością biznesu mogą być skutecz­ nie wdrażane przez organizacje gospodarcze mające wpływ na klimat inwestycyjny w skali całego kraju. 1. Społeczna odpowiedzialność biznesu - definicja pojęcia Do niedawna Komisja Europejska definiowała społeczną odpowiedzialność firm jako „koncepcję, zgodnie z którą przedsiębiorstwa dobrowolnie uwzględniają proble­ matykę społeczną i środowiskową w swojej działalności gospodarczej i stosunkach z zainteresowanymi stronami” \Green Paper..., 2001, s. 6-8]. Podkreślano, m.in.: • konieczność przyjęcia przez firmy większej odpowiedzialności w sprawach społecznych i ochrony środowiska jako jeden z zasadniczych elementów eu­ ropejskiego modelu społecznego i europejskiej strategii rozwoju, • potrzebę objęcia społeczną aktywnością przedsiębiorstw takich obszarówjak permanentne kształcenie, równość szans, integracja społeczna, • związek między społeczną odpowiedzialnością (w tym m.in. działalnością na rzecz eliminowania nierówności, sprawiedliwą polityką wynagradzania) a kon­ kurencyjnością przedsiębiorstwa [Czerwińska, Krzyżanowska, 2010, s. 102]. W związku z odnowieniem strategii unijnej Komisja Europejska syntetycznie definiuje CSRjako „odpowiedzialność przedsiębiorstw za ich wpływ na społeczeń­ stwo” [Green Paper..., 2011, s. 7]. Zdaniem Komisji wstępny warunek wypełniania zobowiązań wynikających ze społecznej odpowiedzialności stanowi poszanowanie dla obowiązującego prawodawstwa. Ponadto zadaniem przedsiębiorstw jest zinte­ growanie kwestii społecznych, środowiskowych, etycznych i związanych z prawami człowieka oraz problemów konsumentów ze swoją działalnością i przyjętą strategią działania. Integracja ta powinna przebiegać w ścisłej współpracy z zainteresowanymi stronami w celu: • optymalnego dążenia do wartości wspólnych dla ich właścicieli/udziałowców oraz innych zainteresowanych stron i społeczeństwa jako całości, • rozpoznawania, zapobiegania i łagodzenia ich możliwych negatywnych skutków \Green Paper..., 2011, s. 7]. Warto przy tym zauważyć, że w początkowej definicji CSR podkreślano dobro­ wolność wdrażania tej koncepcji, w nowej zaś ten element pominięto. Należy wskazać, iż realizacja koncepcji CSR wymaga od przedsiębiorstw prowadzenia konsekwen­ tnych i systematycznych działań, a ich zaniedbanie będzie negatywnie postrzegane przez interesariuszy. Coraz częściej sugeruje się, że współpraca z interesariuszami jest korzystna dla strategicznego zarządzania przedsiębiorstwem [Jastrzębska, 2011, s. 106-107]. 2. Wdrażanie koncepcji CSR w przedsiębiorstwach Wdrażanie koncepcji społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw nie wynika z ustawowego obowiązku. Realizacji tej koncepcji towarzyszą następujące założenia: • organizacj e nawiązuj ą relacje z różnymi intere sariuszami, którzy zj ednej strony mają istotny wpływ na ich funkcjonowanie, z drugiej - są od nich zależni, • analiza relacji jest rozpatrywana zarówno w kontekście korzyści osiąganych przez organizację, jak i przez interesariuszy, • każdy z interesariuszy dąży do maksymalizacji własnych korzyści [Jastrzęb­ ska, 2011, s. 106]. Lista narzędzi stosowanych w zarządzaniu społeczną odpowiedzialnością jest długa i ściśle związana z kulturą organizacyjną firmy i profilem działalności. Do najszerzej stosowanych należą: • kampanie społeczne, czyli działanie ukierunkowane na zmianę postaw lub za­ chowań wybranej grupy odniesienia za pomocą mediówjako nośnika przekazu; • marketing zaangażowany społecznie (cause related marketing) polega na uwzględnianiu w działalności firmy zarówno celów marketingowych, jak i potrzeb społecznych; • programy etyczne dla pracowników to przedsięwzięcie mające na celu inte­ growanie pracowników firmy wokół wspólnych wartości; • nadzór korporacyjny to zespół mechanizmów wykorzystywanych do kon­ trolowania i koordynowania zachowań różnych mających własne interesy udziałowców, którzy współdziałają z kadrą zarządzającą w celu efektywnej realizacji stawianych przed spółką zadań; • ekoznakowanie i znakowanie społeczne polega na umieszczaniu na opakowa­ niach lub etykietach produktów dodatkowych informacji z zakresu ekologicznej lub społecznej odpowiedzialności; • inwestycje społecznie odpowiedzialne polegają na uwzględnianiu przez ana­ lityków giełdowych w analizie przedsiębiorstwa kryteriów oceny możliwości długotrwałego wzrostu wartości spółek na podstawie wyników społecznych i ekologicznych. Z punktu widzenia przedsiębiorstwa wdrożenie w obszarze zarządzania działań społecznych, środowiskowych, etycznych może nieść ze sobą szereg korzyści. Powinny być one rozpatrywane w perspektywie długofalowej. Są to: • wzrost zainteresowania inwestorów, • zwiększenie lojalności konsumentów oraz interesariuszy, • poprawa relacji ze społecznością i władzami lokalnymi, • wzrost konkurencyjności, • podnoszenie poziomu kultury organizacyjnej firmy, • kształtowanie pozytywnego wizerunku firmy wśród pracowników, • pozyskanie i utrzymanie najlepszych pracowników. 3. Społeczna odpowiedzialność biznesu w Polsce w świetle badań empirycznych Zainteresowanie modelem odpowiedzialnego społecznie biznesu wynika przede wszystkim z takich przesłanekjak rozwój społeczeństwa obywatelskiego, koncepcja zrównoważonego rozwoju, samoregulacja biznesu, postępujące procesy globalizacji. Głównym celem przedsiębiorstw działających w Polsce jest poprawa wizerunku firmy oraz budowanie lepszych relacji z otoczeniem. Aby to osiągnąć, menedżero­ wie podejmują współpracę z organizacjami pozarządowymi w zakresie programów zaangażowania społecznego. Z badań przeprowadzonych przez Rudzki Inkubator Przedsiębiorczości wynika, że głównymi przyczynami braku działań prospołecznych MSP jest niedostateczna wiedza, na co wskazuje aż 82% ankietowanych, oraz brak środków finansowych, co stwierdza 64% spośród nich. Dlatego zaangażowanie MSP w działania prospołeczne ogranicza się do sponsorowania lokalnych inicjatyw, dzięki czemu poprawiają one relacje z lokalną władzą i społecznością. Drugim istotnym czynnikiem wpływającym na ograniczone zainteresowanie MSP działaniami prospołecznymijest brak środków, bowiem ich główny problem stanowi walka o przetrwanie na rynku, co wiąże się bezpośrednio z zachowaniem płynności finansowej [Raport CSR..., 2008]. Pierwszą w Polsce próbą szacowania korzyści ekonomicznych z wdrożenia kon­ cepcji społecznej odpowiedzialności biznesu i etyki biznesu są badania zrealizowane w ramach projektu „Zatrudnienie Fair Play. Promocja kultury przedsiębiorczości i etyki rynku pracy” w ramach Inicjatywy Wspólnotowej EQUAL, współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego [Kulawczuk, 2007, s. 59]. Jednym z istotnych założeń badania było m.in. pozyskanie wiedzy w zakresie korzyści, ja ­ kie w wyniku stosowania CSR uzyskały od respondentów przedsiębiorstwa, które nie tylko deklarują stosowanie tych zasad, ale również były w stanie udowodnić, że rzeczywiście się nimi kierują. Z badań wynika, że w stosunku do firm, które nie wdrożyły CSR, przedsiębior­ stwa z grupy CSR charakteryzują się: • lepszą bieżącą płynnością finansową, • wyższym poziomem rentowności majątku, • większą wydajnością kadry, • nieco wyższym poziomem rentowności sprzedaży (przy przeciętnie niższych przychodach ze sprzedaży). Ponadto przedsiębiorstwa z grupy CSR zapewniają znacznie więcej korzyści swoim pracownikom, m.in. wyższe o ponad 39% wynagrodzenia brutto, większe 0 37% świadczenia społeczne oraz bardziej terminowo w porównaniu z pozostałymi przedsiębiorstwami wypłacają wynagrodzenia [Kulawczuk, 2007, s. 72-81]. 4. Rola zarządzających SSE we wspieraniu koncepcji CSR w Polsce Uwzględnianie interesów społeczności lokalnej ma szczególne znaczenie w przy­ padku inwestowania w regionie, w którym inwestycje korzystają z dodatkowych przywilejów przyznawanych przez państwo, np. w formie pomocy publicznej. W Pol­ sce przykładem mogą być specjalne strefy ekonomiczne. Przedsiębiorca inwestujący w takiej strefie - korzystający z preferencyjnych warunków prowadzenia działalności gospodarczej - powinien uwzględniać interes lokalnego środowiska, w którym inwe­ stuje, aby społeczności lokalnej niejako wynagrodzić otrzymanie tych przywilejów albo udogodnień [Bernatt, 2009, s. 49]. SSE silnie oddziałują na otoczenie społeczno-gospodarcze poprzez tworzenie nowych miejsc pracy, które są źródłem dochodów pracowników, zwiększających siłę nabywczą ludności. Prowadzi to do rozwoju firm zaspokajających potrzeby konsump­ cyjne pracowników oraz ich rodzin. Im więcej ludzi ma pracę na skutek powstania nowych firm lub rozwoju istniejących oraz im więcej oni zarabiają, tym silniejszy jest popyt konsumpcyjny, który przekłada się na rozwój firm obsługujących, czyli dochodowe efekty mnożnikowe. W praktyce SSE realizują wiele zadań, które mają na celu poprawę sytuacji społeczno-gospodarczej regionu, poprzez program tzw. dobrych praktyk - głównie za sprawą innowacyjnych projektów, mających dużą szansę na realizację w gminach i regionach. Dobre praktyki stanowią praktyczne rozwiązania konkretnych problemów, z którymi borykają się przedsiębiorcy funkcjonujący w SSE, 1przynoszą określone, pozytywne rezultaty. Projekty te są zainicjowane przez spe­ cjalne strefy ekonomiczne, natomiast w gruncie rzeczy dotyczą problemów społeczno­ -gospodarczych regionów, w których funkcjonują. Wykorzystując dane pozyskane dzięki badaniu ankietowemu zarządzających SSE, zamieszczonych w tabeli 2, można wnioskować o dużym zaangażowaniu zarządzających SSE w pomoc i wsparcie dla lokalnych społeczności. Istnieje kilka kierunków realizowanych inicjatyw. Są to między innymi wsparcie działań kulturowych, odnowienie architektury, współpraca ze szkolnictwem, wspieranie wydarzeń lokalnych. Działania SSE są ukierunkowane również na realizację celów i pomoc przed­ siębiorcom we wdrażaniu społecznej odpowiedzialności biznesu i promowania współpracy między firmami. W gruncie rzeczy sprzyjają one krzewieniu postaw prospołecznych, a także wpływają na konkurencyjność przedsiębiorstw. Zadowolenie pracowników, ograniczanie ryzyka, ochrona środowiska to tylko niektóre korzyści wynikające z CSR. Ciekawym oraz innowacyjnym pomysłem jest tworzenie fede­ racji przedsiębiorstw społecznie odpowiedzialnych, które skupiają przedsiębiorców funkcjonujących w SSE i kultywujących ideę odpowiedzialnego biznesu. W tabeli 1 zebrano uśrednione wydatki, które ogółem w latach 2000-2012 zarządzający SSE ponieśli na CRS. Tabela 1. Uśrednione wydatki na CSR zarządzających SSE w Polsce w latach 2000-2012 (w zł) Rok Szacunkowe wydatki łączne 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 Na zaangażowanie zarządzających SSE w działania społecznej odpowiedzial­ ności biznesu wskazują znaczne kwoty, jakie są corocznie przeznaczane na te cele, przy zachowaniu trendu wzrostowego. Świadczy to o dużej świadomości roli, jaką odgrywają SSE w społecznościach lokalnych. Zakończenie Specjalne strefy ekonomiczne w Polsce zostały powołane w celu stworzenia odpowiedniego klimatu dla inwestorów szukających atrakcyjnych lokalizacji. Z tego zadania wywiązywały się i wywiązują bardzo dobrze. Tymczasem znaczenie SSE dla rozwoju lokalnych społeczności wzrosło. Zaangażowanie zarządzających SSE oraz samych przedsiębiorstw w strefach już dawno wyszło poza sztywne wymogi wynikające z realizowania inwestycji w strefie. Dziś SSE to organizacja, która wie­ lowymiarowo oddziałuje na społeczność lokalną, nie tylko tworząc miejsca pracy, przysparzając dochodów samorządom, ale także aktywnie wspierając społeczność lokalną w takich dziedzinach jak wydarzenia kulturalne, odnawianie architektury czy wsparcie edukacji. Tym samym cel artykułu został zrealizowany, a w świetle przytoczonych danych i argumentów postawiona hipoteza jest prawdziwa. Załączniki Przykład Pikniki u Grohmana Cykl plenerowych koncertów z m uzyką na żywo wzorem fabrykanckiej Łodzi. Polepszenie sytuacji na regionalnym rynku za­ trudnienia, wspieranie i promowanie szkolnictwa zawodowego w województwie w celu dopasowania potrzeb pracodawców i inwestorów do podaży na rynku pracy. Projekt „Strefa Edukacji” Stwarzanie warunków rozwoju i poprawy konkurencyjności firm. Przykład Rozwój infrastruktury otoczenia biznesowego. Integracja środowisk biznesowych w strefie. Członkostwo w Świętokrzyskim Kla- Celem inicjatyw yjest m.in. tworzenie warunków strze Producentów Branży Metalowej mspertzaylojawjąecj,ymcharsozzywnoowjoewj,iopdrlzeewdnsiięcbzeioj risztwwizązbarnanyżcyh i Odlewniczej Metal-Cast z nimi usług badawczo-rozwojowych. Członkostwo w Krajowej Izbie Gospodarczej. Organizacja turniejów piłki nożnej. Małopolski Festiwal Innowacji W arsztaty „Od pomysłu do biznesu” Artbuzz w Krakowie Wspieranie działalności artystycznej InnoD oktorant - stypendia dla dok­ Program stypendialny dla pomorskich doktoran­ torantów tiónwn o, wktaócryyjcnhośbcaidganoisaposądaurkcizeerjunPkoomwoarznae. na rozwój Tworzenie infrastruktury dla instytucji naukowych na terenie GPNT. Wspieranie działań oraz instytucji charytatywnych, tak ic h ja k „Zeszyt dla Ucznia”, Fundacja Edukacyjna im. prof. Romana Czarneckiego, Gdańsk Business Week, Festyn „Teraz Twój Ruch”. Zapewnienie stałego dialogu i prowadzenie aktywnego m onitoringu potrzeb środowiska naukowego i biznesu w dziedzinie usług proinnowacyjnych. Organizacja konferencji i seminariów dotyczących tem atyki ochrony środowiska natu­ ralnego. Organizacja szkoleń dla przedsiębiorców, JST, administracji państwowej, szkół, instytu­ cji otoczenia biznesu. Słupska SSE Zajęcia z robotyki dla dzieci Promocja źródeł energii odnawialnej Nauka praktycznego zastosowania m atematyki, m echaniki oraz robotyki. Organizacja konferencji i seminariów dotyczących energii odnawialnych. Tarnobrzeska SSE Odrestaurowanie zam ku będącego perłą polskiej architektury renesansowej oraz laurea­ tem wielu nagród i wyróżnień. Suwalska SSE Medal europejski dla Suwalskiej SSE. Wspieranie restauracji architektury Parowozownia w Lubaniu. Źródło: opracow aniew łasne. Przykład Profesjonalne kursy języka angielskiego, niemie­ ckiego lub rosyjskiego uwzględniające potrzeby zawodowe słuchaczy i obejmujące zagadnienia związane z międzynarodową w ym ianą handlową oraz informacyjną, ze szczególnym uwzględnie­ niem praktycznego stosow ania języka obcego w wykonywanej pracy zawodowej. Warsztaty są przeznaczone dla osób, których praca zawodowa wiąże się z szeroko pojętą sprzedażą i które chcą zdobyć lub uzupełnić kwalifikacje z za­ kresu technik sprzedaży, pozyskiwania klientów, organizowania spotkań biznesowych i prezentacji produktu. Dni Kamiennej Góry (sponsor tytularny), Dni Lu­ bania, Święto Mleka (Kamienna Góra), XVI Lwó­ weckie Lato Agatowe, Dni Gminy Nowogrodziec „Garniec Miodu”, Obchody Międzynarodowych Targów Chleba w Jaworze. Ludowy Klub Sportowy „Dragon” Miszkowice, Ludowy Klub Sportowy „Amfibolit” Leszczyniec-Ogorzelec, Klub Sportowy „Chełmsko - 1946”, Ludowy Klub Sportowy „Victoria” Czadrów. Koncert dziękczynny za beatyfikację papieża Jana Pawła II, XIV Jeździeckie Mistrzostwa Gwiazd w Zakrzowie, „Teatr za Jeden Uśmiech” - przed­ stawienie dla małych pacjentów ze Szpitala im. Sokołowskiego w W ałbrzychu, Sponsoring XI Dolnośląskiego Festiwalu Zupy w Jedlinie-Zdroju. Patronat IX edycji Zawodów „Polska Biega z Invest-Park” - propagowanie aktyw nego trybu życia wśród mieszkańców Wałbrzycha, współorganizacja Mistrzostw Biegów Górskich Powiatu Kłodzkiego o Puchar „Koniczynki” - Ludowy Klub Sportowy „Iskra” Jaszkowa, sponsoring Pucharu Świata w Trialu Rowerowym - OSiR Wałbrzych, wsparcie zawodów konnych Strzegom Horse Trials o zasięgu międzynarodowym - LKS „Stragona” Strzegom. Corporate social responsibility in Poland on the example of the Special Economic Zones The purpose o f this article is to show CSR activities organized by SEZs in Poland. The hypothesis is th at the resources and activities related to corporate social responsibility im plem ented by the SEZs in Poland are among the largest and m ost effectively used in CSR in the whole country. To achieve the objective, the survey was used, in which the m anaging SEZs em phasized by their achievem ents in the field o f CSR and costs. The data collected indicate th at the actions o f m anagem ent zones in Poland are among the m ost serious, concerted action in the field o f CSR, im plem ented on m any levels. T heir im pact on local com m unities is very large, and the value o f the assistance reaches hundreds of thousands o f zlotys per year. 1. B ernatt M. , Społeczna odpow iedzialność biznesu. W ymiar konstytucyjny i m iędzynarodowy, W ydaw nictw o Naukowe, U niw ersytet W arszawski , W arszaw a 2009 . 2. C zerw ińska K., K rzyżanow ska K., Społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstw, Oeconom ia . Acta Scientiarum Polonorum , 9 ( 2 ) 2010 , SGGW, W arszaw a 2010 . 3. Green Paper . Promoting a European Fram ew orkfor Corporate Social Responsibility , COM ( 2001 ) 366 final , Brussels, 18 .7. 2001 , http://ec.europa.eu/green-papers/index_pl. htm #2001 (dostęp: 20.05 . 2014 ). 4. http://www.m g.gov.pl/W spieranie+przedsiebiorczosci/Zrownowazony+rozwoj/Spoleczna+O dpowi edzialnosc+Przedsiebiorstw + C SR /Inicjatyw y+m iedzynarodow e (dostęp: 20 . 05 . 2014 ). 5. Jastrzębska E. , CSR a kryzys, [w:] Z. Pisz , M. Rojek-Nowosielska (red .), Społeczna odpow iedzialność organizacji. M etodyka, narzędzia, ocena, Prace Naukow e U niw ersytetu Ekonom icznego we W rocław iu nr 156 , W rocław 2011 . 6. KulawczukP., B ąkM . , Bednarz P. , Rataj R. , Szczęśniak A. , Zając P. , A naliza korzyści ekonomicznych ze stosow ania za sa d społecznej odpow iedzialności biznesu (CSR) w p olskich przedsiębiorstw ach , [w:] P. K ulaw czuk, A . Poszew icki (red.), W pływ społecznej odpow iedzialności biznesu i etyki biznesu na zarządzanie przedsiębiorstw am i, IBnDiPP , EQUAL, W arszaw a 2007 . 7. O dnow iona strategia UE na lata 2011-2014 dotycząca społecznej odpow iedzialności p rzed się­ biorstw , COM ( 2011 ) 681, Bruksela , 25 . 10 . 2011 . 8. R a p o rt C SR R udzkiego Inkubatora P rzedsiębiorczości, społeczna odpow iedzialność biznesu - CSR w m ałym i średnim przedsiębiorstw ie - obecna p ozycja i p rzyszłe trendy , R uda Śląska 2008 . 9. Valiente J.M. A ., Ayerbe C.G. , Figueras M.S., S ocial responsibility p ra ctices a n d evaluation o f corporate social perform ance , “Journal o f C leaner Production” 2012 , 35 .


This is a preview of a remote PDF: http://czashum.hist.pl/media//files/Annales_Universitatis_Mariae_Curie_Sklodowska_Sectio_H_Oeconomia/Annales_Universitatis_Mariae_Curie_Sklodowska_Sectio_H_Oeconomia-r2014-t48-n3/Annales_Universitatis_Mariae_Curie_Sklodowska_Sectio_H_Oeconomia-r2014-t48-n3-s251-262/Annales_Universitatis_Mariae_Curie_Sklodowska_Sectio_H_Oeconomia-r2014-t48-n3-s251-262.pdf

Magdalena Jasiniak, Radosław Pastusiak. Społeczna odpowiedzialność biznesu w Polsce na przykładzie aktywności specjalnych stref ekonomicznych, Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio H, Oeconomia, 2014, 251-262,