Metody finansowania świadczeń zdrowotnych

Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio H, Oeconomia, Dec 2012

Magdalena Jaworzyńska

A PDF file should load here. If you do not see its contents the file may be temporarily unavailable at the journal website or you do not have a PDF plug-in installed and enabled in your browser.

Alternatively, you can download the file locally and open with any standalone PDF reader:

http://czashum.hist.pl/media//files/Annales_Universitatis_Mariae_Curie_Sklodowska_Sectio_H_Oeconomia/Annales_Universitatis_Mariae_Curie_Sklodowska_Sectio_H_Oeconomia-r2012-t46-n4/Annales_Universitatis_Mariae_Curie_Sklodowska_Sectio_H_Oeconomia-r2012-t46-n4-s277-286/Annales_Universitatis_Mariae_Curie_Sklodowska_Sectio_H_Oeconomia-r2012-t46-n4-s277-286.pdf

Metody finansowania świadczeń zdrowotnych

Magdalena Jaworzyńska Metody finansowania świadczeń zdrowotnych Oeconomia - U N I V E R S I T A T I S V O L . X LV I, 4 M etody finansow ania świadczeń zdrowotnych The methods of financing health services S łow a klu czo w e: finanse, służba zdrowia, szpital K ey w o rd s: finance, health service, hospital Wstęp Koszty związane z opieką zdrowotną obciążają finanse publiczne każdego kraju. Dążenie do wprowadzania bardziej efektywnych metod ograniczania kosztów po­ woduje konieczność zmian w funkcjonowaniu systemów. Modyfikacje te najczęściej dotyczą przechodzenia od hierarchicznych, wysoko zintegrowanych form dostarcza­ nia opieki zdrowotnej i jej finansowania na rzecz rozwiązań opartych na zasadzie oddzielenia odpowiedzialności za dostarczanie świadczeń. W ramach takich modeli nabywcy świadczeń są oddzieleni od dostawców świadczeń zdrowotnych ze względu na wprowadzenie mechanizmu kontraktowania świadczeń1. Kontrakt jest umową cywilnoprawną, na mocy której dysponent środków pub­ licznych (NFZ) zakupuje określone świadczenia zdrowotne u świadczeniodawców publicznych lub niepublicznych. Dla zakładu opieki zdrowotnej stanowi on gwarancję sprzedaży i zasadnicze źródło przychodów z usługowej działalności medycznej2. 1 I. Rydlewska-Liszkowska, Podstawy ekonomiki zdrowia. Wybrane zagadnienia ochrony zdrowia w miejscu pracy, Instytut Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera, Łódź 2006, s. 56. 2 M. Hass-Symotiuk, Specyfika kontraktowania usług medycznych, [w:] C. Sułkowski (red.), Gospodarka i społeczeństwo w okresie transformacji, Zapol, Szczecin 1999, s. 24-34. M ożna stwierdzić, że kontrakty określają powiązania finansowe pom iędzy na­ bywcą usług medycznych a ich dostawcami. W w yniku kontraktowania następuje transfer publicznych środków do różnych zakładów opieki zdrowotnej. Celem artykułu jest prezentacja metod finansowania świadczeń zdrowotnych. 1. Metody finansowania świadczeń zdrowotnych W procesie kontraktowania istotnym zagadnieniem jest ustalenie metody finan­ sowania świadczeniodawców, która powinna3: • zawierać m echanizmy ekonomiczne kształtujące zachowania usługodawców służące realizacji polityki zdrowotnej państwa, • zwiększać efektywność wykorzystywania zasobów, • wprowadzać bodźce do poprawienia efektywności technicznej, • ustanawiać bodźce do ograniczenia wzrostu kosztów opieki zdrowotnej dla Funduszu, usługodawców i pacjentów, • zapewniać ubezpieczonym równy dostęp do świadczeń medycznych, • być adekwatna do procesu rozwiązywania problemu medycznego pacjenta, • zapewnić podział ryzyka m iędzy płatnikiem i świadczeniodawcami. Jeżeli chodzi o metody finansow ania usług zdrowotnych, m ożna wym ienić na­ stępujące sposoby płacenia za usługi medyczne4: • kontrakty blokowe, • płacenie za tzw. case-mix (przypadki mieszane), • płacenie za poszczególne przypadki. 1.1. K o n trak ty blokowe Kontrakty blokowe polegają na płaceniu za świadczenie zdrowotne, a każda usłu­ ga zdrowotna jest zdefiniowana za pomocą następujących mierników działalności5: • osobodzień leczenia, • hospitalizowany pacjent, • procedura medyczna, • leczona jednostka chorobowa, • zagwarantowanie kompleksowej opieki medycznej dla mieszkańca, rozumia­ nego jako potencjalny pacjent - jest to tzw. finansowanie kapitacyjne opieki zdrowotnej. W systemie wynagradzania opartym na liczbie osobodni leczenia za jednostkę rozliczeniową przyjmuje się dzień pobytu pacjenta w szpitalu. Cena za dzień poby­ tu w szpitalu pacjenta jest ustalana na podstawie ilorazu prognozowanego budżetu i prognozowanej liczby dni hospitalizacji pacjentów6. Korzyści i wady tego systemu z punktu widzenia świadczeniodawcy, płatnika i pacjenta prezentuje tabela 1. Tabela 1. Korzyści i wady systemu wynagradzania opartego na liczbie osobodni leczenia z punktu widzenia świadczeniodawcy, płatnika i pacjenta Prosta ewidencja, nieskomplikowany rachunek kosztów, niewielka liczba wskaźników Świadczeniodawca dTzeinadłaelnncojaścdio, kzwtóiręeksstzaannoiawliiączpboydsptrazwyjęęćo,czewnyięśkwsziaednciazewnsiokdaaźwnickya.wykorzystania łóżek oraz rozbudowy bazy łóżkowej. Mała możliwość kontroli kosztów jednostkowych i całkowitych, świadczeniodawcy mogą wydłużać czas leczenia pacjentów i przejawiać niechęć do leczenia cięższych przypadków, co obciąża płatnika i skutkuje eskalacją kosztów w całym systemie opieki zdrowotnej. Pacjenci z poważnymi schorzeniami mogą być niechętnie przyjmowani do szpitala albo przetrzymywani ponad niezbędny czas leczenia, co wynika z wysokich kosztów leczenia pacjenta w pierwszych dniach popytu (koszty diagnozy i terapii) i późniejszego ich obniżenia do poziomu kosztów „hotelowych”. Źródło: opracowanie własne na podstawie: M. Hass-Symotiuk (red.), Rachunkowość i sprawozdawczośćfinansowa zakładów opieki zdrowotnej, Ośrodek Doradztwa i Doskonalenia Kadr sp. z o.o., Gdańsk 2008, s. 86-87. W ramach tej metody konieczne staje się wprowadzenie mechanizmów kontrolnych, takich jak ustalenie średniego czasu pobytu w oddziałach danego typu na określo­ nym terenie i uzyskiwanie dodatkowej zgody płatnika na wydłużenie hospitalizacji w przypadkach uzasadnionych medycznie7. Metoda ta jest najczęściej stosowana w lecznictwie zamkniętym, a w szczególno­ ści na oddziałach psychiatrycznych, rehabilitacyjnych, oddziałach dziennego pobytu, oddziałach pielęgnacyjno-opiekuńczych, geriatrycznych oraz opieki paliatywnej, czyli tam, gdzie koszty świadczenia usług opieki zdrowotnej są w mniejszym stopniu zróżnicowane. 6 M. Dobska, K. Rogoziński (red.), Podstawy zarządzania zakładem opieki zdrowotnej, PWN, Warszawa 2008, s. 92. 7 J. Stępniewski (red.), Strategia, finanse i koszty szpitala, Wolters Kluwer Polska sp. z o.o., Warszawa 2008, s. 83. W systemie wynagradzania opartym na liczbie hospitalizowanych pacjentów zakłady opieki zdrowotnej otrzymują w pływ y za każdego pacjenta objętego opieką w danym czasie. Korzyści i wady tego systemu z punktu widzenia świadczeniodawcy, płatnika i pacjenta prezentuje tabela 2. Metoda ta może być stosowana w lecznictwie zamkniętym i środowiskowym. W Polsce jest to powszechnie przyjęty sposób kontraktowania świadczeń zdrowotnych. Tabela 2. Korzyści i wady systemu wynagradzania opartego na liczbie hospitalizowanych pacjentów z punktu widzenia świadczeniodawcy, płatnika i pacjenta Występuje motywacja do otwierania nowych oddziałów, bę dących częścią już istnie­ jących (np. w przypadku oddziałów chirurgicznych wyodrębnia się oddziały chirurgii ogólnej, urazowej, naczyniowej, dziecięcej). Działania te mają na celu zwiększenie przychodów przez uzyskanie kontraktu na hospitalizację na dodatkowych oddziałach. Świadczeniodawca Procedura rozdrabniania już istniejących oddziałów jest kosztowna, nieefektywna szczególnie w przypadku wyodrębnienia niewielkich oddziałów, na których zapew­ nienie całodobowej opieki jest bardzo kosztowne. Ponadto leczenie pacjentów na dużych, wielospecjalistycznych oddziałach jest tańsze niż na niewielkich, ale bardzo wyspecjalizowanych. Mała moż liwość kontroli kosztów całkowitych i jednostkowych, dlatego płatnik, aby ograniczyć moż liwość generowania większych kosztów, nakłada limity przyjęć lub stosuje degresywne stawki opłat. Płatnicy zabezpieczają się również przed częstym przyjmowaniem przez świadcze­ niodawców tych samych pacjentów i nie płacą za pacjentów powtórnie przyjętych w ciągu określonej liczby dni po wypisie. Ł atwy dostęp do szpitali skłonnych do hospitalizowania „lekkich przypadków cho­ robowych”. Świadczeniodawcom zależy na jak najwcześniejszym wypisaniu pacjentów do domu. W razie zaostrzenia choroby są oni chętnie przyjmowani ponownie, gdyż dzięki temu można wystawić nowy rachunek płatnikowi. Źródło: opracowanie własne na podstawie: M. Hass-Symotiuk (red.), op. cit., s. 86. Następna metoda finansowania opiera się na procedurach medycznych. Procedura m edyczna jest najczęściej definiowana jako czynność wykonywana przez personel medyczny, w trakcie której są zużyw ane zasoby będące w dyspozycji szpitala. Procedura medyczna to jednostka rozliczeniowa obejmująca wszystkie czynności diagnostyczne, lecznicze, pielęgnacyjne i rehabilitacyjne związane z leczeniem pa­ cjenta w czasie pobytu w szpitalu, wraz z leczeniem schorzeń dodatkowych, a także wszelkie koszty hotelowe8. 8 M. Dobska, K. Rogoziński (red.), op. cit., s. 94. Z a każdą procedurę je st ustalana określona cena, która m oże być stała (w yzna­ czana na początek roku n a podstaw ie danych planowanych) lub zm ienna (ustalana na podstaw ie bieżąco kalkulowanych stawek)9. Korzyści i w ady tego systemu z punktu w idzenia świadczeniodawcy, płatnika i pacjenta prezentuje tabela 3. O dm ianą system u w y n ag rad zan ia opartego na liczbie i rodzaju wykonanych procedur m edycznych jest opłata za liczbę udzielonych porad. Świadczeniodawca otrzym uje środki za k ażdą udzieloną poradę, bez rozróżnienia rodzaju poradni lub z jej rozróżnieniem i zróżnicowaniem stawki ze w zględu na rodzaj poradni. Cena porady obejmuje najczęściej średni koszt porady w raz ze średnim i kosztam i diag­ nostyki, przypadającym i na jednostkow ą poradę. W cenie za poradę je st zawarte w ynagrodzenie personelu medycznego oraz środki na w szelkie niezbędne badania diagnostyczne. Tabela 3. Korzyści i wady systemu wynagradzania opartego na liczbie i rodzaju procedur medycznych z punktu widzenia świadczeniodawcy, płatnika i pacjenta Motywacja do zwiększenia liczby oraz podnoszenia jakości wykonywanych procedur medycznych. Świadczeniodawca nZyw)imękosżzeenbiyećlipcrzzbyycwzyynkoąnnyiewkaonnytcrohlporwoacneedguorpwoznraodsptuozwioymdawtkyómwangaanoypi(ezkakęozndtrroawktootwnaą­. Zwiększona podaż usług prowadzi do sztucznego popytu na usługi zlecone przez świadczeniodawców. Negatywnym skutkiem tej metody moż e być wystawianie przez świadczeniodawców faktur za wszystkie moż liwe procedury medyczne. W tym systemie płaci się za usługi faktycznie wyświadczone pacjentom. Dlatego wymaganejest prowadzenie szczegółowej dokumentacji dotyczącej liczby i rodzaju wykonanych świadczeń zdrowotnych. Duż e koszty monitorowania wykonanych świadczeń. Ł atwy dostęp do większości usług medycznych i zmiana świadczeniodawcy. Brak utrudnień w dostępie do świadczeń pacjentom wymagającym częstego i kom­ pleksowego leczenia. Wadą jest wzrost liczby procedur, niekoniecznie uzasadnionych stanem zdrowia pacjenta. Obciążają one pacjentów dodatkowym ryzykiem powikłań oraz dodatkowymi kosztami związanymi z koniecznością odbywania wizyt, dojazdów, nieobecności w pracy itp. Źródło: opracowanie własne na podstawie: M. Hass-Symotiuk (red.), op. cit., s. 90. Kolejną m etodę finansow ania stanowi opłata za liczb ę leczonych jednostek chorobowych. Jest ona uw ażana za je d n ą z najlepszych z opisywanych dotychczas. Realizuje zasadę w spółm ierności przekazyw anych n a leczenie środków finansow ych 9 M. Hass-Symotiuk (red.), op. cit., s. 88. z kosztam i tego leczenia. Odchylenia od średniego kosztu leczenia są najmniejsze w ram ach tej samej jed n o stki chorobowej10. Korzyści i w ady tego systemu z pu n k tu w idzenia świadczeniodawcy, płatnika i pacjenta prezentuje tabela 4. M etoda ta m a zastosow anie zarówno w lecznictw ie zam kniętym , ja k i otw ar­ tym . Jednak jej w prow adzenie je s t trudne ze w zględu na słabo rozw inięty system sprawozdawczości. Ponadto zakłady opieki zdrowotnej nie dysponują w ystarczającą ilością inform acji, by m óc go wdrożyć. Tabela 4. Korzyści i wady systemu wynagradzania opartego na liczbie leczonych jednostek chorobowych z punktu widzenia świadczeniodawcy, płatnika i pacjenta Silna motywacja świadczeniodawców do racjonalizacji kosztów leczenia, gdyż są oni opłacani na podstawie diagnozy przypadku, a nie pracy wykonanej w trakcie jego leczenia, co pozwala maksymalizować ich dochody przez zmniejszenie kosztów. Istnieje ryzyko poniesienia strat przy leczeniu dużej liczby pacjentów znajdujących się w „górnej grupie” kosztowej danej kategorii przypadku chorobowego. Wymagana szczegółowa ewidencja kosztów leczonych przypadków chorobowych. Wysokie koszty zarządzania systemami informacji. Potrzeba przygotowania standardów dotyczących grup różnychjednostek chorobowych. Jednocześnie bardziej szczegółowy system podziału diagnoz pocią ga za sobą wyż sze koszty jego obsługi, ale z drugiej strony zwiększa stopień jednorodności dla alokacji środków pieniężnych. System zarządzania, rachunku kosztów oraz przepływu środków pieniężnych dostar­ cza informacji do oceny protokołów leczenia, typów pacjentów, oceny działalności świadczeniodawców oraz umoż liwia opracowania danych epidemiologicznych. Pacjenci otrzymują tylko potrzebne świadczenia, mogą one być niewystarczające. Ponadto pacjenci wymagają cy czę stego i kompleksowego leczenia mogą spotkać się z ograniczonym dostępem do usług medycznych. Źródło: opracowanie własne na podstawie: M. Hass-Symotiuk (red.), op. cit., s. 90. W system ie kapitacyjnym świadczeniodaw cy otrzym ują określoną kw otę na każdą osobę objętą opieką, aby m óc zapewnić im w ustalonym okresie właściwy poziom świadczeń oraz zaoferować zdefiniowany pakiet usług m edycznych11. Korzyści i w ady tego systemu z pu n k tu w idzenia świadczeniodawcy, płatnika i pacjenta prezentuje tabela 5. 10 M. Kautsch, M. Whitfield, J. Klich, op. cit., s. 76. 11 A. Windak, M. Chawla, M. Kulis, Kontraktowanie świadczeń zdrowotnych, od teorii do praktyki. Podręcznik dla lekarzy, Vesalius, Kraków 1998, s. 33-34. Tabela 5. Korzyści i wady systemu kapitacyjnego z punktu widzenia świadczeniodawcy, płatnika i pacjenta Silna motywacja do obniżania kosztów opieki (co wynika z ustalania budżetu w trybie ex ante) i podnoszenia efektywności świadczonej opieki; świadczeniodawcy „fawory­ Świadczeniodawca zBurjaąk” mprootfyiwlaakctyjikdęoozbwniiężkajsązcaąniwaylidcaztbkyi nuasłpuógźmnieedjsyzceznkyocshztnoawrnzeeclezcpzaecnjieen.tów. Możli­ wość „wciągania” na listę pacjentów relatywnie zdrowych i kierowania ich na wyższe poziomy opieki medycznej, by tym samym obniżyć ponoszone przez siebie koszty. Możliwość globalnej kontroli kosztów opieki zdrowotnej, łatwe i proste wyliczenia budżetu świadczeniodawcy. Świadczenia są realizowane przezjednego lekarza, co wzmacnia relacje pacjent-lekarz. Istnieje niebezpieczeństwo niestarannej opieki nad pacjentem, co częściowo może być niwelowane przez możliwość swobodnego wyboru lekarza przez pacjenta. Świadczeniodawcy mogą ograniczać zapisywanie pacjentów z dużymi potrzebami zdrowotnymi. Można temu przeciwdziałać, zwiększając kwotę na pacjentów z grup zwiększonego ryzyka zdrowotnego. Zbyt duża liczba pacjentów zwiększa przychody świadczeniodawców, ale może pogorszyć jakość opieki. Źródło: opracowanie własne na podstawie: M. Hass-Symotiuk (red.), op. cit., s. 91. Metoda ta ma zastosowanie w podstawowej opiece zdrowotnej i pielęgniarstwie środowiskowym, gdzie opieką jest obejmowana określona populacja. Jej istota polega na finansowaniu potencjalnych pacjentów umieszczonych na liście świadczeniodawcy. 1.2. P łacen ie za tzw . p rz y p a d k i m ieszane Płacenie za tzw. przypadki mieszane to metoda coraz częściej stosowana na świecie, polegająca na płaceniu za wyleczonych pacjentów, klasyfikowanych według pewnych algorytmów w grupy, które są najczęściej zróż nicowane diagnostycznie, ale jednocześnie zbliż one kosztowo. Każ da grupa jednorodna kosztowo ma przypisaną pewną liczbę punktów, z kolei punkt ma określoną wartość w rozliczeniach z płat­ nikiem12. Cena wykonanego w szpitalu świadczenia zakwalifikowanego do grupy zróż nicowanej diagnostycznie to iloczyn wagi grupy diagnostycznej i standardowej opłaty za punkt. System rozliczania szpitali oparty na jednorodnych grupach pacjentów funkcjo­ nuje od wielu lat w róż nych odmianach na całym świecie i jest zalecany przez Unię Europejską do rozliczeń ze szpitalami. 12 J. Stępniewski (red.), Strategia, finanse i koszty szpitala, Wolters Kluwer Polska sp. z o.o., Warszawa 2008, s. 86. W Polsce pierwsze próby wprowadzenia systemu JGP do rozliczeń ze szpitalami m iały miejsce pod koniec lat 90. Od 1 lipca 2008 r system ten obowiązuje w całej Polsce. Opis każdej jednorodnej grupy pacjentów składa się z13: • kodu, • nazwy, • etykiety (zawiera oznaczenie tzw. w arunków kierunkow ych odsyłających dodatkowych zbiorów kodów procedur lub rozpoznań, jeśli ich obecność jest wym agana dla pełnej charakterystyki grupy), • odpowiednio zbioru kodów procedur ICD-9CM (Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób - M odyfikacji Klinicznej - dotyczy grupy zabiegowej) lub rozpoznań ICD-10 (Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych - grupy zachowawcze), które są podstawą kwalifikacji pacjenta do określonej grupy. W polskim systemie JGP istnieją 472 grupy, które zgromadzono w 16 sekcjach. Sekcje są powiązane z obszarem klinicznym lub dziedziną medycyny. Podział ten m a charakter porządkujący, co ułatw ia wyszukiwanie grup. W systemie JGP płatnik rozlicza się ze szpitalem według zryczałtowanych stawek (taryf), przypisanych jednorodnym klinicznie ze względu na rozpoznane czy w yko­ nane procedury medyczne oraz kosztowo przypadkom chorobowym, które tworzą określone grupy - JGP. Taryfa to iloczyn wartości punktowej grupy i wartości punktu w zł (ustalonego w drodze negocjacji dla lecznictwa szpitalnego)14. Szpital sprawozdaje płatnikowi zakończoną hospitalizację pacjenta, przez którą rozumie się wszystkie świadczenia udzielone pacjentowi w czasie od przyjęcia do szpitala do dnia wypisu lub zgonu, niezależnie od tego, na ilu oddziałach szpital­ nych pacjent był leczony (bez OIT). Rozliczenie pacjenta polega na przyporząd­ kowaniu go do określonej grupy na podstawie zbioru danych zaw artych w jego rekordzie15. Wady i zalety systemu JGP przedstawia tabela poniżej. Podsumowując, m ożna stwierdzić, że m echanizm finansow ania na podstawie jednorodnych grup pacjentów stwarza w arunki racjonalizacji działalności usługowej szpitala. Jego zastosowanie sprzyja efektywności mikroekonomicznej i łagodzeniu konfliktu celów występujących m iędzy pacjentami, właścicielami oraz zarządzają­ cymi szpitalami i lekarzam i16. 13 Materiały szkoleniowe Centrali Narodowego Funduszu Zdrowia na tematjednorodnych grup pacjentów, http://www.mp.pl/jgp/index.php?_tc=AA442B301C6341A9A57BDD2995E39F84. 14 J. Paszkiewicz, Jednorodne Grupy Pacjentów —przewodnik po systemie, „Menedżer Zdrowia” czer­ wiec 2008, nr 4, s. 74. 15 Ibidem, s. 74. 16 M. Dobska, K. Rogoziński (red.), op. cit., s. 100. Tabela 6. Wady i zalety systemu JGP Z alety W ady Silna motywacja do racjonalizacji Klasyfikowanie pacjentów do wyż szej grupy, niż wymaga tego stan kosztów leczenia - poszukiwanie pacjenta i jego leczenie, w celu uzyskania wyższej opłaty. nowych, równie skutecznych, lecz Przerzucanie części postępowania leczniczego na opiekę otwartą tańszych metod leczenia danego (diagnozowanie, skracanie pobytu pacjentów w szpitalu i tym spo­ przypadku. sobem przerzucanie ciężaru na rodzinę, opiekę lekarską) - istnieje Pacjent otrzymuje tylko te świad­ niebezpieczeństwo obniż ania jakości usług medycznych. czenia, które są mu potrzebne. Niewykonanie niektórych drogich, niezbędnych badań lub niezasto­ Jasne kryteria finansowania - sowanie drogiej farmakologii. „za cięższe przypadki płaci się Wysokie koszty obsługi systemu JGP. więcej”. Zainteresowanie szpitala przyjmowaniem „drogich” pacjentów, co wiąże się z wyższymi przychodami, a odsyłanie „tańszych” przypad­ ków do innych szpitali - niebezpieczeństwo obniż enia dostępności dla niektórych przypadków. Źródło: opracowanie własne na podstawie: K. Kissimowa-Skarbek, Finansowanie opieki zdrowotnej, [w:] A. Czupry­ na, S. Poździoch, A. Ryś, C. Włodarczyk, Zdrowie publiczne, Uniwersyteckie Wydawnictwo Medyczne Vesalius, Kraków 2001, s. 28 oraz M. Kautsch, J. Klich, Zagraniczne systemy finansowania i organizacji świadczeń zdrowotnych, Materiały szkoleniowe, s. 8. 1.3. P łacenie za p rz y p a d k i Jest to metoda stosowana raczej jako dodatkowy sposób płacenia wtedy, gdy pomiędzy płatnikiem a świadczeniodawcą nie była podpisana umowa kontraktowa, czyli jeżeli są to nieliczne świadczenia zdrowotne. Metoda ta jest ryzykowna dla płatnika, gdyż jeżeli nie podpisał z zakładem opieki zdrowotnej kontraktu na takie świadczenie zdrowotne i jeżeli pacjent ma prawo wyboru świadczeniodawcy, a świadczeniodawca nie jest zainteresowany obniżaniem kosztów, płatnik jako ubezpieczyciel musi zapłacić za wykonaną usługę, i to często znacznie więcej, niż gdyby miał podpisaną umowę z tą jednostką. Uiszcza bowiem kwotę, na którą opiewa rachunek wystawiony na świadczeniodawcę, nie mając w pływ u na sposób leczenia i jego koszty, a co za tym idzie, na cenę usługi17. Płacenie za przypadki gwarantuje świadczeniodawcy, że jeżeli dobrze policzył koszty leczenia danego pacjenta, to na pewno dostanie zapłatę w pełni pokrywającą poniesione koszty. W Polsce metoda ta jest stosowana jedynie w szczególnych, roz­ patrywanych indywidualnie przypadkach. 17 M. Kautsch, M. Whitfield, J. Klich, op. cit., s. 80. Zakończenie Podsumowując metody finansowania usług opieki zdrowotnej, należy stwierdzić, że metody te stale się zmieniają, są dostosowywane do potrzeb i możliwości. Zarów­ no kontrakty blokowe, jak i JGP to metody prospektywne. Stawki za poszczególne punkty rozliczeniowe są ustalone z góry. Natomiast płacenie za przypadki to forma refinansowania działalności. Nie można wskazać, która z tych metod jest najlepsza. Może się zdążyć, że odmienne metody mogą być stosowane do finansowania po­ szczególnych zakresów opieki zdrowotnej. Jak wiadomo, najlepsze rezultaty dają nie metody najprostsze, ale te skomplikowane. B ib lio g rafia 3 A. Czupryna , S. Poź dzioch, A . Ryś, C. Włodarczyk , Zdrowiepubliczne, Uniwersyteckie Wydawnictwo Medyczne Vesalius, Kraków 2001 . 4 M. Kautsch , M. Whitfield , J. Klich , Zarzą dzanie w opiece zdrowotnej, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2001 , s. 72 . 5 Ibidem, s. 72 . 1. Czupryna A. , Poździoch S. , Ryś A. , Włodarczyk C. , Zdrowie publiczne , Uniwersyteckie Wydawnictwo Medyczne Vesalius, Kraków 2001 . 2. Dobska M. , Rogoziński K. (red.), Podstawy zarządzania zakładem opieki zdrowotnej , PWN , Warszawa 2008 . 3. Hass-Symotiuk M . (red.), Rachunkowość i sprawozdawczośćfinansowa zakładów opieki zdrowotnej, Ośrodek Doradztwa i Doskonalenia Kadr sp . z o.o. , Gdańsk 2008 . 4. Hass-Symotiuk M. , Specyfika kontraktowania usług medycznych, [w:] C. Sułkowski (red.), Gospodarka i społeczeństwo w okresie transformacji , Zapol, Szczecin 1999 . 5. Kautsch M. , Klich J. , Zagraniczne systemy finansowania i organizacji świadczeń zdrowotnych, Materiały szkoleniowe . 6. Kautsch M. , Whitfield M. , Klich J. , Zarządzanie w opiece zdrowotnej, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2001 . 7. Kissimowa-Skarbek K. , Finansowanie opieki zdrowotnej, [w:] A. Czupryna , S. Poździoch , A. Ryś , C. Włodarczyk , Zdrowiepubliczne, Uniwersyteckie Wydawnictwo Medyczne Vesalius, Kraków 2001 . 8. Materiały szkoleniowe Centrali Narodowego Funduszu Zdrowia na temat jednorodnych grup pacjentów , http://www.mp.pl/jgp/index.php?_tc= AA442B301C6341A9A57BDD2995E39F84 . 9. Paszkiewicz J. , Jednorodne Grupy Pacjentów - przewodnik po systemie, „Menedż er Zdrowia”, czerwiec 2008 , nr 4. 10. Rydlewska-Liszkowska I , Podstawy ekonomiki zdrowia. Wybrane zagadnienia ochrony zdrowia w miejscu pracy, Instytut Medycyny Pracy im . prof. J. Nofera , Łódź 2006 . 11. Stępniewski J . (red.), Strategia, finanse i koszty szpitala, Wolters Kluwer Polska sp . z o.o., Warszawa 2008 . 12. Windak A. , Chawla M. , Kulis M. , Kontraktowanie świadczeń zdrowotnych, od teorii do praktyki . Podręcznik dla lekarzy , Vesalius, Kraków 1998 .


This is a preview of a remote PDF: http://czashum.hist.pl/media//files/Annales_Universitatis_Mariae_Curie_Sklodowska_Sectio_H_Oeconomia/Annales_Universitatis_Mariae_Curie_Sklodowska_Sectio_H_Oeconomia-r2012-t46-n4/Annales_Universitatis_Mariae_Curie_Sklodowska_Sectio_H_Oeconomia-r2012-t46-n4-s277-286/Annales_Universitatis_Mariae_Curie_Sklodowska_Sectio_H_Oeconomia-r2012-t46-n4-s277-286.pdf

Magdalena Jaworzyńska. Metody finansowania świadczeń zdrowotnych, Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio H, Oeconomia, 2012, 277-286,