Yenilikçilik ve Performans: Yüksek Teknoloji Kullanan Firmalar Üzerine Bir Araştırma

İNSAN VE TOPLUM BİLİMLERİ ARAŞTIRMALARI DERGİSİ Cilt / Vol: 6, Sayı/Issue: 6, 2017 Sayfa: 153-162 Received/Geliş: Accepted/Kabul: [24-10-2017] – [15-11-2017] Yenilikçilik ve Performans: Yüksek Teknoloji Kullanan Firmalar Üzerine Bir Araştırma Hüsna DOĞAN Öğr. Grv. , Afyon Kocatepe Üniversitesi Lecturer , Afyon Kocatepe University orcid.org/0000-0003-1891-695X Mesut DOĞAN Dr., Afyon Kocatepe Üniversitesi Doctor , Afyon Kocatepe University orcid.org/0000-0001-6879-1361 Öz Bu çalışmanın amacı; yenilikçilik ile firmaların operasyonel ve finansal performans arasındaki ilişkiyi tespit etmektir. Çalışmada İstanbul, Ankara ve Antalya'da faaliyet gösteren ve yüksek teknolojiye sahip 150 firma üzerinde anket yapılmıştır. Araştırmada Zhining Wanga ve Nianxin Wang (2012) geliştirmiş olduğu ve uluslararası literatürde kabul edilen ve güvenirliği yüksek bir ölçek tercih edilmiştir. Analiz sonuçlarında; yenilikçilik ile firma performansı arasında pozitif bir ilişki tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Yenilikçilik, Operasyonel Performans, Finansal Performans, Yüksek Teknoloji, Türkiye Innovation and Performance: A Research on Firms Using High Technology Abstract The aim of this study is to determine the relationship between innovation and operational and financial performance of firms. A survey was conducted on 150 SMEs operating in Istanbul, Ankara and Antalya with high technology. In the study, Zhining Wanga and Nianxin Wang (2012) were developed and a highly reliable scale adopted in international literature was preferred. In the analysis results, there is a positive relationship between innovation and firm performance. Keywords: Innovation, Operational Performance, Financial Performance, High Tech, Turkey Yenilikçilik ve Performans: Yüksek Teknoloji Kullanan Firmalar Üzerine Bir Araştırma 1. Giriş Bilgi ekonomisi yenilikçilik (inovasyon) temelinde biçimlenen bir ekonomidir. Yeni ekonomiyi tetikleyen ana kavramlardan birisi ürünlerin, sistemlerin, süreçlerin, pazarlamanın ve insanların sürekli olarak yenilenmesini öngören inovasyon’dur (Kavak, 2009: 618). İnovasyon, girişimciliğin belli bir fonksiyonudur. İnovasyon, girişimcinin yeni kaynaklar oluşturarak veya varolan kaynakların kullanım potansiyelini yükselterek refah üretmesidir (Drucker, 1998). İnovasyon hızı; daha geleneksel kaynaklardan bugünün hızla değişen iş ortamlarına doğru köklü bir değişikliği ifade etmektedir. İnovasyon hızı, rekabet edebilmek için çok önemli bir unsurdur. İnovasyon hızı, rakipler tarafından kolaylıkla geliştirilemeyecek veya taklit edilemeyen, toplumsal olarak karmaşık olan şekillendirilmiş bir takımdır. İnovasyon hızı, firmaların müşterileri ve ihtiyaçları ile yakından bağlantı kurmalarını sağlamakta ve artan rekabet hızı, piyasadaki teknolojik gelişmeler ve daha kısa ürün ömrü döngüleri firmaların daha hızlı yenilik yapmalarını zorlamaktadır (Tatikonda ve Montoya-Weiss, 2001; Slater ve Mohr, 2006; Heirman ve Clarysse, 2007; Lynn, 2008; Wang ve Wang, 2012). Yenilikçilik, yaratıcılık ve standartlaştırma gibi kalite kavramları ile güçlü bir ilişkiye sahip olan inovasyon kalitesi ise; yenilik kalitesi, etkinlik, güvenilirlik, zamanlama, maliyetler, yenilik derecesi gibi kavramlarla açıklanabilmektedir (Kessler & Chakrabarti, 1996; Kessler ve Bierly, 2002; Allocca ve Kessler, 2006; Wang ve Wang, 2012). İnovasyon kalitesi, tüketicinin tüketim sisteminde, fiziki, psikolojik ve sosyal tatmin itibariyle taşıdığı nispi önem derecesidir. İnovasyon kalitesinin varlığı ve devamlılığı, hem kısa hem de uzun vadede işletmelerin varlığını sürdürebilmesi açısından oldukça önemlidir (Aslan, 2014: 43-44). Yenilikçilik (İnovasyon) ile firma performansı arasındaki ilişkiyi inceleyen araştırmalarda; yüksek inovasyona sahip firmalar, müşterilerin ihtiyaçlarına cevap vermede ve daha iyi performans veya karlılık elde etmelerine olanak tanıyan yeni yetenekler geliştirmede daha başarılı olacakları ifade edilmiştir. Başka bir ifade ile inovasyonun firma performansı üzerinde pozitif bir etki yaptığına yönelik ampirik bulgular ortaya konmuştur (Robinson, 1990; Brentani, 2001; Jenny, 2005; Tidd, Bessant ve Pavitt, 2005; Singh, 2008; Clifton, Keast, Pickernell ve Senior, 2010; Liao, Wang, Chuang, Shih ve Liu, 2010; Yavuz, 2010; Vaccaro, Parente ve Veloso, 2010; Erdem, 2011). Bu çalışmanın amacı; yenilikçilik ile firmaların operasyonel ve finansal performans arasındaki ilişkiyi tespit etmektir. Araştırmada İstanbul, Ankara ve Antalya'da faaliyet gösteren ve yüksek teknolojiye sahip 150 firma üzerinde anket yapılmıştır. Araştırmada Zhining Wanga ve Nianxin Wang (2012) geliştirmiş olduğu ve uluslararası literatürde kabul edilen ve güvenirliği yüksek bir ölçek tercih edilmiştir. “İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi” “Journal of the Human and Social Sciences Researches” ISSN: 2147-1185 [itobiad] [154] Hüsna DOĞAN , Mesut DOĞAN 2. Metodoloji Bu çalışmanın amacı; yenilikçilik ile firmaların operasyonel ve finansal performans arasındaki ilişkiyi tespit etmektir. Çalışma İstanbul, Ankara ve Antalya'da faaliyet gösteren öz sermayesi 250.000 TL ve üzernde olan ve yüksek teknolojiye sahip 150 firma üzerinde anket yapılmıştır. Çalışmada regresyon, korelasyon analizine ve tanımlayıcı istatistiklere yer verilmiştir. Araştırmada Zhining Wanga ve Nianxin Wang (2012) geliştirmiş olduğu, Aslan (2014)’ın türkçeye uyarladığı ve uluslararası literatürde kabul edilen ve güvenirliği yüksek bir ölçek tercih edilmiştir. Araştırmada kullanılan anket iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; firmaların yenilikçilik düzeylerini belirlemeye yönelik, inovasyon hızı ile ilgili 5 soru ve inovasyon kalitesi ile ilgili 5 soru yer almaktadır. Ayrıca firma performansı; operasyonel performans 6 soru ve finansal performans 4 soru olmak üzere toplam 10 sorudan oluşmaktadır. Söz konusu sorular 5 likert ölçeği şeklindedir. Anketin ikinci bölümünde ise yüksek teknolojiye sahip firmalar ve yöneticiler ile ilgili sorular yer almaktadır. Tablo 1. Ölçeğin Güvenirliliği Faktörler İnovasyon Hızı İnovasyon Kalitesi Operasyonel Performans Finansal Performans İfade Sayısı 5 5 6 4 Cronbach Alpha 0,886 0,952 0,888 0,960 Tablo 1’de araştırmada kullanılan ölçeğin boyutlarına ilişkin Cronbach Alpha katsayıları verilmiştir. Sonuçlar incelendiğinde tüm boyutların oldukça güvenilir olduğu görülmektedir. Söz konusu bilgiler ışığında araştırmanın modeli ve çalışmada geliştirilen hipotezler aşağıda gösterilmiştir. Şekil 1. Araştırmanın Modeli YENİLİKÇİLİK (İNOVASYON) FİRMA PERFORMANSI İnovasyon Hızı Operasyonel İnovasyon Kalitesi Performans Finansal Performans “İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi” “Journal of the Human and Social Sciences Researches” [itobiad / 2147-1185] Cilt: 6, Volume: 6, Sayı: 6 Issue: 6 2017 [155] Yenilikçilik ve Performans: Yüksek Teknoloji Kullanan Firmalar Üzerine Bir Araştırma H1a. İnovayon hızı ile firmanın operasyonel performansı arasında pozitif bir ilişki vardır. H1b. İnovayon hızı ile firmanın finansa (...truncated)