Havaaracı Bakım Teknisyenliği Mesleki Eğitimi: SHY 66 Modül Sınavları Başarı Düzeyinin Değerlendirmesi

İNSAN VE TOPLUM BİLİMLERİ ARAŞTIRMALARI DERGİSİ Cilt / Vol: 6, Sayı/Issue: 6, 2017 Sayfa: 238-253 Received/Geliş: Accepted/Kabul: [25-10-2017] – [18-11-2017] Havaaracı Bakım Teknisyenliği Mesleki Eğitimi: SHY 66 Modül Sınavları Başarı Düzeyinin Değerlendirmesi Hasan LİK Öğr.Gör. Anadolu Üniversitesi, Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi Lecturer, Anadolu University Faculty of Aeronautıcs And Astronautıcs Orcid Id,0000-0002-5981-4223 , Savaş S. ATEŞ Yard. Doç. Dr. Anadolu Üniversitesi, Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi, Asst. Prof, Anadolu University Faculty of Aeronautıcs And Astronautıcs Orcid Id,0000-0003-2462-0039 , Mevlüt ÜZÜLMEZ Ar. Gör., Erciyes Üniversitesi, Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi, Lecturer, Erciyes University Faculty of Aeronautıcs And Astronautıcs Orcid Id,0000-0002-4606-7468 , Öz Havaaracı bakım teknisyenliği uluslararası havacılık kuruluşlarının belirlediği standartlara göre lisanslandırma gerektiren bir meslektir. Havaaracı Bakım Lisansı almak için en önemli ve zor aşama teknisyen adaylarının EASA Part66 veya SHY66 Modül sınavlarında başarılı olma koşuludur. Havacılık otoriteleri tarafından havaaracı bakım teknisyenliği eğitimi için EASA PART147/SHY147 standartları yayınlanmıştır. Eğitim ve sınav yapma yetkisi konusunda yetkilendirilen kuruluşların uymak zorunda oldukları standartlar ülkelerin sivil havacılık otoritelerine göre farklı yorumlamalardan kaynaklı değişiklikler içerebilmektedir. Bu durum sınav ve eğitim konusunda yetkilendirilmiş kuruluşların hizmet sunumlarının algılanan kalitesini değiştirmektedir. Araştırmanın amacı, teknisyen adaylarının mevcut yasal düzenlemelerde Havaaracı Bakım Lisansı’na ulaşma yöntemlerini açıklayarak teknisyen adaylarının EASA Part66/SHY66 sınavlarına bakış algılarını araştırmaktır. Araştırmanın birinci bölümünde havaaracı bakım lisanslandırma sistemi literatür taraması ile verilmiştir. Araştırmanın ikinci bölümünde Türkiye’deki SHY66 modül sınavlarının başarısı istatistikler ile verilmiş ve teknisyen adaylarının EASA Part66/SHY66 sınavlarında algılanan hizmet kalitesi, geliştirilen ölçek ile ölçülmeye çalışılmıştır. Araştırmanın sonuç bölümünde havacılık emniyetinin artırılması ve adaylar arasındaki haksız rekabetin önlenebilmesi için önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: SHY66/147, EASA Part66/147, Havaaracı Bakım Lisansı, SHY66 Modül Sınavı, SHY66 Sınav Standardizasyonu, Yetkili Eğitim Kuruluşları Occupational Training on Aircraft Maintenance Technician: Evaluation of the Success Level for Shy-66 Module Exams Abstract Aircraft maintenance technician is a profession that requires licensing according to the standards set by international aviation organizations. The most important and difficult stage for getting an aircraft maintenance license is to be successful in EASA Part 66 or SHY66 Module exams of technician candidates. EASA Part147 / SHY147 standards have been published by aeronautical authorities for aircraft maintenance technician training. The standards about training and examining that authorities should obey may include some changes because of different analysis of rules by countries’ civil aviation authorities. This situation changes the perceived quality of authorized organizations about examinations and training. The purpose of the study is to investigate technician candidates' perceptions of EASA Part 66 / SHY66 exams by explaining the ways for technician candidates to obtain aircraft maintenance license in current legal regulations. In the first stage of this paper, aircraft maintenance licensing system has been examined by literature review. In the second part of the study, the success of the SHY66 module exams in Turkey has been illustrated by statistics and the service quality perceived in EASA Part66 / SHY66 examinations of technician candidates has been endeavored to be measured by developed scale. In the final part of the study, some recommendations have been made to increase aviation safety and prevent the unfair competition among candidates. Keywords: SHY66/147, EASA Part66 / 147, Aircraft Maintenance License, SHY66 Module Exam, SHY66 Exam Standardization, Authorized Training Institutions Havaaracı Bakım Teknisyenliği Mesleki Eğitimi: SHY 66 Modül Sınavları Başarı Düzeyinin Değerlendirmesi (Occupational Training on Aircraft Maintenance Technician: Evaluation of the Success Level for Shy-66 Module Exams) 1.Giriş Son yıllarda kısa mesafede tercih sebebi, uzun mesafe de ise rakip olan havacılık sektörü hız kazanarak büyüyen ve büyümesi hedeflenen bir alan olarak literatürde gün be gün daha fazla yerini almaya devam ediyor. Hava taşımacılığı operasyonuna uçuş ekibinden yer hizmetlerine kadar yüzlerce havacılık personeli görev almaktadır. Vitrin yüzü olarak ifade ettiğimiz kabin ve yolcu hizmetleri memurlarının yanı sıra işin mutfağı kısmında çalışan ve katma değerleri yadsınamaz bir o kadar daha havacılık personeli hizmet vermektedir. Bunlardan birisi de hava araçlarının denetim ve bakımlarını yapan havaaracı bakım teknisyenliğidir. Bakım teknisyenliği ilk uçuştan ve öncesinden itibaren başlayan ve günümüzde de havacılık sektörünün hızlı büyümesine paralel olarak büyüyüp gelişen bir çalışma alanıdır. Pilotlar havacılık sistemi içerisindeki tek çalışan değiller, özellikle emin bir uçuşun gerçekleşebilmesi için çok fazla havacılık personelinin aynı veya farklı zamanlarda operasyona doğrudan veya dolaylı katkısı şarttır. Havaaracı bakım teknisyenliği özellikle havacılık emniyetinin en kritik noktalarından birine hitap ettiği için insan faktörlerinin rolünün çok önemli olduğu havacılık personellerinden birisidir (Johnston, Mcdonald, & Fuller, 1994). Bu sebepten dolayı havaaracı bakım personeli olmak için yoğun teorik dersler ve ardından bu bilgilerin uygulanması için pratik eğitimler alınması gerekmektedir. Uzun ve zorlu eğitimler sonucunda teknisyen adayları SHGM’nin yetki verdiği kuruluşlar tarafından adayın branşına uygun olan ilgili sınava tabi tutulurlar. Bu sınavlardan başarı ile geçen adaylar belirlenen şart ve standartları sağladığı takdirde tecrübe süresinin tamamlanması ile birlikte lisans sahibi olurlar. Bu çalışmada eğitim sürecini başarıyla tamamlamış olan teknisyen adayların lisanslandırılabilmeleri için önlerindeki kritik aşamalardan birisi olan modül sınavlarının başarı düzeyinin belirlenmesi ve adayların gözünden değerlendirilmesi hedeflenmiştir. İlk olarak havaaracı bakım teknisyenliğinin eğitim ve modül sınavları hakkında genel bir literatür taramasına yer verilmiştir. Ardından anket yöntemiyle adaylara yöneltilen sorular doğrultusunda sınav sistemi hakkındaki algı ölçülmeye çalışılmıştır. 2.Literatür Taraması 2.1. Havaaracı Bakım Teknisyenliği Havaaracı bakım teknisyenliği hava araçlarının ve ona ait parçalarının uçağa elverişliliği açısından uygun olup olmadığını kontrol etmek amaçlı yapılan planlı veya plansız bakımlarını üstlenen, ülkenin havacılık otoritesince lisanslandırılan bir havacılık personelidir (Wikipedia, 2013). SHGM’nin yaptığı t (...truncated)