Een adembenemende aandoening

Bijzijn, May 2011

Roel Mulder

A PDF file should load here. If you do not see its contents the file may be temporarily unavailable at the journal website or you do not have a PDF plug-in installed and enabled in your browser.

Alternatively, you can download the file locally and open with any standalone PDF reader:

http://link.springer.com/content/pdf/10.1007%2Fs12415-011-0031-2.pdf

Een adembenemende aandoening

Bij relatief veel bewoners in een verpleeghuis komt COPD voor. Verzorgenden moeten wat activiteiten (ADL) betreft vaak een keuze maken tussen activiteiten overnemen en niet overnemen. [Roel Mulder] Roel Mulder is nurse practitioner - C is een verzamelnaam van drie OPD is een chronische obstructie van de luchtwegen en aandoeningen (obstructies) van de luchtwegen. De obstructie wordt veroorzaakt door spasme van het gladde spierweefsel van de luchtwegen, een grote hoeveelheid slijm ten gevolge van een ontsteking van de bronchin en het verlies van de AANDACHtsPuNteN iN De zORg Omdat COPD een progressieve ziekte is en dus niet te genezen, richten behandeling en verzorging zich op het verminderen van de klachten en het in stand houden van het huidige functioneren. een aantal aandachtspunten in de zorg op een rijtje: stoppen met roken is een van de beste middelen om erger te voorkomen. een goede voedingstoestand is alles bepalend. zorg voor zo veel mogelijk lichaams beweging. Voorkom zo veel mogelijk irriterende stoffen. stimuleer de patint/bewoner zo veel mogelijk zelf te doen en te bewegen om zo de conditie te optimaliseren. Maak een keuze welke activiteiten de bewoner zelf doet en bij welke activiteiten hij hulp nodig heeft. Als het zelfstandig wassen en aankleden zoveel energie kost dat de bewoner daardoor de rest van de dag uitgeteld is, kun je deze handelingen beter overnemen. Dan kan de bewoner de rest van de dag beter functioneren. zo moet er vaak gekozen worden tussen zelfstandigheid en sociaal functioneren, immers de beschikbare energie moet zo efficint mogelijk worden benut. mers kunnen infecties van de luchtwegen voorkomen en bieden bescherming tegen irritatie. Het acuut toenemen van de klachten van hoesten en kortademigheid wordt een exacerbatie genoemd. Deze hebben grote invloed op het leven en leiden vaak tot een ziekenhuisopname. Exacerbaties worden vaak veroorzaakt door luchtweginfecties ten gevolge van virussen, bacterin of stoffen in de lucht. Door te zorgen voor een goede conditie zijn de exacerbaties te verminderen. elasticiteit van de longblaasjes. De belangrijkste risicofactor voor COPD is roken. Dat staat inmiddels wel vast. Hoe meer en hoe langer iemand heeft gerookt, des te groter is de kans op COPD. Naast roken spelen ook erfelijke eigenschappen en luchtverontreiniging (onder andere passief roken) moge- Het DAgeLijks LeVeN lijk een rol. Iemand met COPD Naast de lichamelijke gevolgen heeft klachten van kortademigheid, heeft COPD grote invloed op de hoesten en het opgeven van slijm. kwaliteit van leven, zowel op fyDoor de emfyseem is de rek uit de siek, sociaal als emotioneel terrein. longen. Dat komt doordat de wan- Als de ernst van COPD toeneemt, den van de longblaasjes beschadigd nemen ook de emotionele en lichazijn en er steeds minder effectief melijke beperkingen in het uitvoelongweefsel aanwezig is. De bron- ren van de dagelijkse bezigheden chusklieren zijn vergroot waardoor toe. Er zijn vaak problemen bij er veel slijm geproduceerd wordt. inspannende activiteiten zoals trapHierdoor zwellen de slijmvliezen op lopen, wandelen en boodschappen waardoor een vernauwing van de tillen. Maar ook problemen bij luchtwegen ontstaat. dagelijkse activiteiten zoals wassen, aankleden en eten. Vooral oudere mensen met COPD ervaren hun gezondheid slechter dan jong volwassenen. COPD benvloedt ook het psychosociaal functioneren en gaat vaak samen met depressiviteit, angst en eenzaamheid. Omdat de patint bang is om kortademig te worden, gaat hij nog minder bewegen en hierdoor gaat de conditie nog verder achteruit. Het gevolg hiervan is dat de patint steeds minder vaak buiten komt en de contacten minder worden, waardoor de patint steeds verder in een isolement raakt, met als gevolg dat hij neerslachtig wordt en daardoor ng minder gaat bewegen. Lichamelijke inspanning vraagt steeds meer energie. En omdat eten en drinken energie kosten, is het gevolg dat de patint gewicht verliest en daardoor nog zwakker wordt. PRikkeL Bij COPD wordt net als bij astma de uitademing (expiratie) belemmerd en zijn de luchtwegen chronisch gerriteerd. De kleinst irritatie van rook of stof kan al een prikkel geven die kan leiden tot benauwdheid. Omdat het uitademen bemoeilijkt wordt, treedt er een verandering op in de ademhalingsbeweging. COPD-patinten zitten vaak voorovergebogen met de schouders naar voren, hierdoor wordt het ademen vergemakkelijkt, maar worden de ademhalingsspieren wel meer belast. De conditie van de patint gaat steeds verder achteruit, omdat hij zich maar beperkt kan inspannen. Er zijn geen medicijnen die COPD kunnen genezen, wel kunnen medicijnen de klachten verminderen. Zo zorgen luchtwegverwijders ervoor dat de spieren van de luchtwegen zich ontspannen. Ontstekingsrem


This is a preview of a remote PDF: http://link.springer.com/content/pdf/10.1007%2Fs12415-011-0031-2.pdf

Roel Mulder. Een adembenemende aandoening, Bijzijn, 2011, 27, DOI: 10.1007/s12415-011-0031-2