‘Actieplan’ versnelt herstel bij COPD- exacerbatie

Huisarts en wetenschap, Jun 2012

COPD veroorzaakt een aanzienlijke ziektelast, met name door de exacerbaties die regelmatig kunnen optreden. Herstel na een exacerbatie duurt vaak lang. Vroegtijdige behandeling beperkt de duur en impact van een exacerbatie, maar dit vereist dat patiënten op tijd aan de bel trekken.

A PDF file should load here. If you do not see its contents the file may be temporarily unavailable at the journal website or you do not have a PDF plug-in installed and enabled in your browser.

Alternatively, you can download the file locally and open with any standalone PDF reader:

http://link.springer.com/content/pdf/10.1007%2Fs12445-011-0085-0.pdf

‘Actieplan’ versnelt herstel bij COPD- exacerbatie

Patinten met het prikkelbaredarmsyndroom die een antibioticakuur kregen, rapporteerden minder buikklachten volgens twee grote placebogecontroleerde interventieonderzoeken. Brede klinische toepassing is echter een brug te ver. Ons therapeutisch arsenaal bij pa - tinten met het prikkelbaredarmsyn - droom (PDS) is beperkt tot het geven van informatie en adviezen voor zelfzorg. De NHG-Standaard adviseert geen medicamenteuze therapie, behoudens mogelijk middelen bij obstipatie. Een v an de vele patho fysiologische verklarings modellen voor PDS gaat uit J o u r n a a l Jochen Cals Bischoff EWMA, et al. Effects of written action plan adherence on COPD exacerbation recovery. Thorax 2011;66:26-31. Nieuwe hoofdredacteur Vlak voor het ter perse gaan van dit nummer was de kogel door de kerk. We hebben een nieuwe hoofdredacteur: Just Eekhof. Velen van u zullen hem kennen. Just is huisarts-epidemioloog en is al zeventien jaar lang verbonden aan het LUMC. Hij heeft veel gepubliceerd over kleine kwalen, ook in H&W. Just begint per 1 april. We verheugen ons op zijn komst. - COPD veroorzaakt een aanzienlijke ziektelast, met name door de exacerbaties die regelmatig kunnen optreden. Herstel na een exacerbatie duurt vaak lang. Vroegtijdige behandeling beperkt de duur en impact van een exacerbatie, maar dit vereist dat patinten op tijd aan de bel trekken. Canadese onderzoekers bekeken het ef fect van een vooraf opgesteld actieplan, waarbij patinten bij toename van symp tomen zelf medicatie opstartten. Het van bacterile overgroei in de darm. Twee Noord-Amerikaanse onderzoeken haakten aan op dit principe door rifaxi mine toe te dienen aan PDS-patinten met het doel de overgroei in te perken en daarmee PDS-gerelateerde klach ten te reduceren. Rifaximine is een breedspectrumantibioticum dat in de darmen blijft en vrijwel niet wordt op genomen in de bloedbaan. Het middel is in Nederland niet verkrijgbaar, in de Verenigde Staten is het geregistreerd voor reizigersdiarree. In twee identieke trials kregen 1260 PDS-patinten zon der obstipatie 2 weken lang driemaal daags 550 mg rifaximine of placebo. In de antibioticagroep had 41% adequate klachtenverlichting na 4 weken, versus 31% in de placebogroep. Het effect bleef significant na 10 weken. Maar kunnen we nu spreken van terechte opluchting voor PDS-patinten? Hier lijkt sprake te zijn van een statistisch significant, maar klinisch niet relevant verschil. De duurzaamheid van het effect is onbekend, en juist dat lijkt van belang bij deze chronische functionele aan doening. Grootschalige, herhaaldelijke behandeling van PDS-patinten zou verder tot ongewenste resistentie lei den. Helaas dus geen magische pil voor PDS. Goede voorlichting blijft de kern bij PDS en houdt voorlopig in dat het gebruik van medicamenten niet wordt aangeraden. Pimentel M, et al. Rifaximin therapy for patients with irritable bowel syndrome without constipation. N Engl J Med 2010;364:22-32. actieplan hield in dat COPD-patinten bij toename van kortademigheid, spu tumproductie en/of veranderde kleur van het sputum binnen 3 dagen begonnen met prednison en antibiotica. In totaal deden 252 COPD-patinten met GOLD stadium II of hoger mee aan dit onder zoek. Honderd drienveertig patinten maakten melding van in totaal 288 exa cerbaties, waarbij ongeveer 40% van de patinten zich hield aan het actieplan. Vergeleken met de patinten die dit niet deden, verkortte deze snelle behandeling de duur van de exacerbatie met gemid deld 5 dagen (11 in plaats van 16 dagen). Dit onderzoek laat zien dat goede in st ructies aan de patint in combinatie met vroegtijdige en grondige behande ling van exacerbaties lonend is. Hierbij kan het praktisch zijn als de patint de medicatie al in huis heeft, om snel te kunnen starten. De NHG-Standaard COPD adviseert antibiotica alleen te geven bij aanhoudende klinische infec tieverschijnselen en/of ernstige COPD. Of je hetzelfde effect bereikt met alleen het intensiveren van de inhalatiemedi catie en het geven van prednison, is een volgende interessante onderzoeksvraag. Linda Brker


This is a preview of a remote PDF: http://link.springer.com/content/pdf/10.1007%2Fs12445-011-0085-0.pdf

Linda Bröker. ‘Actieplan’ versnelt herstel bij COPD- exacerbatie, Huisarts en wetenschap, 2012, 183, DOI: 10.1007/s12445-011-0085-0