Antwoorden op de vragen op pagina 29

Nursing, Jun 2017

1D Het is moeilijk een voorkeur uit te spreken voor NSAID, colchicine of glucocorticoïden (zoals prednison) bij de behandeling van een acute jichtaanval. De keuze hangt vooral af van comorbiditeit (cardiovasculair, gastro-intestinaal, nierfunctie), comedicatie en voorgaande ervaringen van de patiënt. Colchicine heeft een iets minder gunstig veiligheidsprofiel; het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) adviseert om bij een acute jichtartritisaanval op grond van bijwerkingen of contra-indicaties te kiezen voor een NSAID of een corticosteroïd of, als tweede keus, colchicine. De richtlijn Jicht van de Nederlandse Vereniging voor Reumatologie zet deze drie middelen wel naast elkaar. NSAID’s met een vertraagde afgifte, die pas na langere tijd een maximale serumspiegel bereiken, worden niet aangeraden bij jichtartritis. Orale glucocorticosteroïden hebben bij een jichtaanval een vergelijkbaar pijnstillend eff ect als NSAID’s. Ze hebben de voorkeur bij relatieve of absolute contra-indicaties voor NSAID’s zoals hoge leeftijd, cardiovasculaire belasting en verminderde nierfunctie. Een lage dosering colchicine (tot max. 3 dd 0,5 mg) lijkt bij een jichtaanval net zo goed te werken als een hoge dosering, maar geeft minder kans op bijwerkingen. De toxiciteit, zich uitend in misselijkheid, buikpijn, braken, diarree, myopathie en neuropathie, is dosisgerelateerd en reversibel, maar kan ook zeer plotseling ontstaan.

A PDF file should load here. If you do not see its contents the file may be temporarily unavailable at the journal website or you do not have a PDF plug-in installed and enabled in your browser.

Alternatively, you can download the file locally and open with any standalone PDF reader:

https://link.springer.com/content/pdf/10.1007%2Fs41193-017-0106-x.pdf

Antwoorden op de vragen op pagina 29

Antwoorden op de vragen op pagina 29 Test je kennis over geneesmiddelen met de medicijnquiz eerder in dit nummer. Hier vind je de antwoorden. tekst Marion Giesberts, www.e-nursing.nl, platform voor online zorgcursussen - Met dank aan - Annemieke Horikx, apotheker bij de Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering der Pharmacie en Bjorn Simons, apotheker Z+Pharma apotheek te Zwijndrecht (B). 1D Het is moeilijk een voorkeur uit te spreken voor NSAID, colchicine of glucocorticoïden (zoals prednison) bij de behandeling van een acute jichtaanval. De keuze hangt vooral af van comorbiditeit (cardiovasculair, gastro-intestinaal, nierfunctie), comedicatie en voorgaande ervaringen van de patiënt. Colchicine heeft een iets minder gunstig veiligheidsprofiel; het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) adviseert om bij een acute jichtartritisaanval op grond van bijwerkingen of contra-indicaties te kiezen voor een NSAID of een corticosteroïd of, als tweede keus, colchicine. De richtlijn Jicht van de Nederlandse Vereniging voor Reumatologie zet deze drie middelen wel naast elkaar. NSAID’s met een vertraagde afgifte, die pas na langere tijd een maximale serumspiegel bereiken, worden niet aangeraden bij jichtartritis. Orale glucocorticosteroïden hebben bij een jichtaanval een vergelijkbaar pijnstillend effect als NSAID’s. Ze hebben de voorkeur bij relatieve of absolute contra-indicaties voor NSAID’s zoals hoge leeftijd, cardiovasculaire belasting en verminderde nierfunctie. Een lage dosering colchicine (tot max. 3 dd 0,5 mg) lijkt bij een jichtaanval net zo goed te werken als een hoge dosering, maar geeft minder kans op bijwerkingen. De toxiciteit, zich uitend in misselijkheid, buikpijn, braken, diarree, myopathie en neuropathie, is dosisgerelateerd en reversibel, maar kan ook zeer plotseling ontstaan. Terughoudendheid is geboden bij lever- of nieraandoeningen en bloeddyscrasie. Bij diarree is behandeling met colchicine ongewenst.1,2 2A en C NSAID’s hebben een (in principe tijdelijk) effect op de doorbloeding van de nieren. Bij kortdurend gebruik door gezonde volwassenen herstelt dit weer. Bestaande nierfunctiestoornissen kunnen echter verergeren. Doorgaans geldt in dat geval een maximale duur van twee weken. Bij een acute jichtaanval en een creatinineklaring 10-30 ml/min kan de standaard kuurdosering worden ingezet, echter kuur niet vaker herhalen dan 1x/twee weken. 3A De eerste stap bij recidiverende jicht is starten met allopurinol. Dit middel vermindert – indirect - de aanmaak van urinezuurkristallen. Daling van de urinezuurspiegel in het bloed gaat verdere afzetting van urinezuur in gewrichten tegen en mobiliseert uraten uit de weefsels. Bij onvoldoende werking of te veel bijwerkingen is febuxostat of benzbromaron een optie. Febuxostat zorgt ook voor verminderde aanmaak van urinezuurkristallen. De urinezuurconcentratie is na 2–4 weken verlaagd tot een normale waarde. Het kan echter maanden duren tot de frequentie van acute aanvallen afneemt. Bij te weinig effect of te veel bijwerkingen, is benzbromaron een optie.1 Dat remt de terugresorptie van uraten in de niertubuli, verhoogt de uitscheiding van urinezuur met de urine en verlaagt de serumurinezuurspiegels. Werkingsduur: dermate lang dat bij langdurig gebruik een onderbreking van twee tot drie weken mogelijk is. N.B. In de NHG-standaard is benzbromaron tweede keus. 4A Bij onvoldoende effect van of contraindicaties voor orale behandeling met NSAID's, corticosteroïden of colchicine is een intra-articulaire injectie van corticosteroïden te overwegen. De huisarts kan deze zelf geven. 5C Bij een patiënt van deze leeftijd en comorbiditeit is het niet eenvoudig een geschikt pijnstillend middel te vinden.Paracetamol mag eigenlijk niet langdurend worden gebruikt en dan bij voorkeur 3 keer daags 1 gram.3 NSAID’s zijn niet geschikt vanwege het effect op de nierfunctie. Oxycodon en morfine hebben een minder gunstig effect op lever- en nierfunctie. Bij tramadol is dit beter, dit heeft echter een ongunstig bijwerkingenprofiel bij ouderen.3 Buprenorfine heeft in principe geen effect op de nierfunctie en zou daarmee in deze casus het meest geschikt lijken. Het lastige is hier echter dat transdermale toediening af te raden is omdat deze lastig bij te stellen is. Daarnaast is er een maximum aan de dosering. Op basis hiervan geeft de Richtlijn pijn bij ouderen3 toch de voorkeur aan morfine, fentanyl en oxycodon bij kwetsbare ouderen. Zeker bij deze patiënten is het belangrijk om gebruik, werking en bijwerkingen van opioiden goed te monitoren en regelmatig hierover te rapporteren aan de behandelend arts.


This is a preview of a remote PDF: https://link.springer.com/content/pdf/10.1007%2Fs41193-017-0106-x.pdf

Marion Giesberts. Antwoorden op de vragen op pagina 29, Nursing, 2017, 56, DOI: 10.1007/s41193-017-0106-x