Sepsis, een simpel ABC’tje?

Huisarts en wetenschap, Nov 2017

In het artikel ‘Sepsis herkennen bij een volwassene’ stellen Feike Loots et al. dat sepsis buiten het ziekenhuis niet goed wordt herkend en dat daardoor onnodig veel mensen overlijden.

A PDF file should load here. If you do not see its contents the file may be temporarily unavailable at the journal website or you do not have a PDF plug-in installed and enabled in your browser.

Alternatively, you can download the file locally and open with any standalone PDF reader:

https://link.springer.com/content/pdf/10.1007%2Fs12445-017-0379-y.pdf

Sepsis, een simpel ABC’tje?

Ultiem boek over palliatieve zorg extra uitdaging kan zijn, zoals zieken met een verstandelijke beperking, psychische aandoening of met een migratieachtergrond. Een relatief groot deel van het boek is toegespitst B.S. Wanrooij, C.J. in 't Veld, M.H. van Venrooij, F.B. van Heest. op symptomen die kunnen voorkomen in de palliatieve fase. Palliatieve zorg in de huisartsenpraktijk. Utrecht: Nederlands De auteurs bespreken in 29 hoofdstukken hinderlijke sympHuisartsen Genootschap, 2017. 485 pagina's. € 45. ISBN 978 90 tomen als hik, lymfeoedeem, ileus, dreigende dwarslaesie, 5793 266 3. diarree, depressie, maligne ulcera en ascites. Zij hanteren daarbij steeds een systematische aanpak en hebben aandacht voor de mogelijkheden en beperkingen van de eerstelijnssetting. Bij het boek hoort een digitale versie met stappenplannen en protocollen die u op smartphone of tablet kunt installeren. Dit naslagwerk vormt een uitgebreid en praktisch overzicht van palliatieve zorg in de huisartsenpraktijk. Uiteraard waren er al (digitale) richtlijnen en apps beschikbaar die de huisarts kan gebruiken bij specifieke zorgvragen in de laatste levensfase. Dit boek is echter grotendeels geschreven door kaderhuisartsen palliatieve zorg en biedt daardoor een extra vertaalslag naar de eerste lijn. In één en hetzelfde boek kunt u nazoeken wat u in de thuissituatie kunt doen om dyspneu te bestrijden, welke aandachtspunten er zijn bij een terminale patiënt met een verstandelijke beperking en hoe u een ICD uit kunt zetten. Een aanrader voor iedere praktiserende huisarts. ▪ Linda Bröker - Dit boek is geschreven door en voor huisartsen en beschrijft de laatste inzichten in de palliatieve zorg, toegespitst op de eerste lijn. De auteurs baseren zich op richtlijnen van het IKNL en het NHG. Het boek bestaat uit zeven delen die elk een aantal samenhangende onderwerpen behandelen. Het bevat algemene hoofdstukken die ingaan op voorwaarden voor goede zorg en ziekteoverstijgende aspecten in de laatste levensfase, zoals de aanwezigheid van een ICD of pacemaker, palliatieve sedatie, euthanasie en de wens te stoppen met eten en drinken. Daarnaast behandelen de auteurs specifieke aandachtspunten bij verschillende aandoeningen, waarbij uiteraard kanker, COPD, terminaal hartfalen en ALS aan bod komen. Er is ook expliciet aandacht voor bijzondere patiëntengroepen bij wie palliatieve zorg een Waardering: ⦁ ⦁ ⦁ ⦁ ⦁ In het artikel ‘Sepsis herkennen bij een volwassene’ stellen Feike Loots et al. dat sepsis buiten het ziekenhuis niet goed wordt herkend en dat daardoor onnodig veel mensen overlijden.1 Gezien de toename van het aantal kwetsbare ouderen krijgen huisartsen hier in de toekomst meer mee te maken, de aandacht voor dit complexe onderwerp is dus terecht. De strekking van het verhaal is dat huisartsen meer aandacht moeten hebben voor sepsis en dat zij op zoek moeten gaan naar een bruikbare tool om sepsis in de eerste lijn in een vroeg stadium te herkennen. Ik ben verbaasd dat in het artikel geen enkele keer de ABCDE-regel voorkomt, een methode die juist bij uitstek ‘op zoek gaat’ om zieke patiënten systematisch in kaart te brengen. Deze methode wordt al sinds 1976 internationaal toegepast en heeft zich in de praktijk meermaals bewezen. De ABCDE-regel kan mijns inziens ook bij het probleem sepsis prima werken, om de ernst van de toestand van de patiënt in te schatten. Ik denk dat we niet op zoek moeten gaan naar nieuwe manieren om sepsis te herkennen, maar dat we de bestaande ABCDE-regel breed kenbaar moeten maken onder huisartsen en er beter mee moeten leren werken. Een punt van aandacht bij sepsis blijft echter de productie van urine. Het is duidelijk dat deze bij sepsis afneemt, maar dat is eveneens het geval bij een zieke patiënt met koorts die minder drinkt. Een uitdaging dus in onze anamnese! ▪ Ralph Laven, huisarts in Beek (Limburg) literatuur 1 Loots F , Prins A , Tjan D , Koekkoek K , Hopstaken R , Giesen P. Sepsis herkennen bij een volwassene . Huisarts Wet 2017 ; 60 : 400 - 3 .


This is a preview of a remote PDF: https://link.springer.com/content/pdf/10.1007%2Fs12445-017-0379-y.pdf

Ralph Laven. Sepsis, een simpel ABC’tje?, Huisarts en wetenschap, 2017, 623-623, DOI: 10.1007/s12445-017-0379-y