Bu çalışmada İtalyan yazar Umberto Eco’nun en çok satan romanı ‘Gülün Adı’ romanının Türkiye ve Kuzey Makedonya baskılarındaki Postmodern anlatı biçimi olan ‘Paratekst’ (yan metin-metin dışı) unsurların karşılaştırılması yapılmıştır. Postmodernizm ve postmodern romanın özellikleri hakkında genel bilgi verildikten sonra Paratekst kavramı tanıtılmış ve örneklem romanımızın iki ülke...
Dünyanın en çokuluslu coğrafyalarından biri olan Balkanlarda Osmanlı Barışı (Pax Ottomana) adıyla bildiğimiz dönem; yeterince bilinmeyen bir kültürel birikimin meydana getirildiği evreye de işaret eder. Yaklaşık altı yüzyıllık evrede Balkanların birçok şehri Türk-İslam medeniyeti dairesinde imar ve ihya edilir. Ne var ki söz konusu uzun tarihî süreçte sanat, kültür, mimari vb...
XVI. yüzyılda daha çok şairler tezkiresiyle bilinen Âşık Çelebi, küçük yaştan itibaren devrin büyük âlimlerinden eğitim almış ve hem anne hem de baba tarafından nam sahibi ailelere mensup şahsiyetlerden biridir. Tezkireciliğinin yanı sıra kaleme aldığı şiirleriyle şairliğinden de söz ettiren Âşık Çelebi, Balkanların önemli şehirlerinden birisi olan Prizren’e bağlı Vılçıtrın...
Modern zamanların yaygın edebî türü roman, birçok hususiyeti yanında millî edebiyatların teşekkülünden itibaren herhangi bir dildeki edebî üretimin niteliğini de belirleyen önemli bir ölçüt olur. Edebiyatta ileri toplumlarda roman türünün nitelikli seviyeyi az veya çok takip ettiği görülür. Bu husus Türk dilinin ve edebiyatının azınlık durumunda kaldığı bölgelerde de aynı...
Filibe (Plovdiv) şehri, geçmişten getirdiği kültürel zenginliği korumaktadır. Bulgaristan'ın ikinci büyük şehri olan bu bölge, önemli bir eğitim ve kültür kenti olarak varlığını sürdürmektedir. Burada birçok Türkçe gazete de yayımlanmaktadır. Bu araştırmanın amacı Filibe’de yayımlanan Türkçe gazete ve dergileri tespit edip Bulgaristan Türk basın tarihi açısından önemini...
Toplumlarına karşı sorumluluk sahibi sanatçılar hep coğrafyalarının maddi ve manevi bütün millî kültürel değerlerine sahip çıkarak onu yaşatmaya çalışırlar. Şairler de bunu şiirleriyle yaparlar. Şiiri başta olmak üzere çok yönlü özelliğiyle Balkanlarda Zeynel Beksaç böyle bir şairdir. Çalışmada Beksaç’ın “Çetrefil Sevda” (Ç. S.), “Vurmazsam Namerdim” (V. N.), “Önce Sevgiye Doğar...
Görüşme (Mülakat), sosyal bilimlerde sıklıkla tercih edilen nitel araştırma türlerinden biridir. Bu metin, 1 Aralık 2020 tarihinde Şaban M. Kalkan ile İzmir Bornova’daki evinde gerçekleştirilmiş olan yarı yapılandırılmış görüşmede toplanan veriler neticesinde hazırlanmıştır. Bulgaristan Türk edebiyatında Narodna Prosveta yayınevinin konumunu belirlemeye yönelik görüşmenin...
Doç. Dr. Ertuğrul Karakuş tarafından Makedonya'da yaşayan Türkler arasında derlenmiş 16 hikâyeden oluşan "Bir Hilâl Uğruna Balkan'dan Anadolu'ya..." adlı kitap içeriği bakımından alanında ilk olma özelliğine sahiptir. Kitap, Balkan Türklüğünün Çanakkale Savaşı'na katkılarını ele almaktadır. Alanda önemli bir boşluğu dolduran bu kitap, konu ile ilgili araştırma yapmak isteyen yeni...
Rusçadan yapılan bu çeviride Gagauzların diyalektlerinin temelinde görülen bazı temel farklılıklar ele alınmıştır. Bu farklılıklar çeşitli başlıkla altında incelenmiş ve örnek verilmiştir. Sonuçta dünyanın farklı yerlerinde kullanılan Gagauzcanın iki temel ağzı olduğu ortaya çıkarılmıştır.
Keçiler Dönemi; farklı dinden, ideolojiden, milletten insanlara ve silinip giden imparatorluklara ev sahipliği yapmış Balkanlar’ın adeta modern destanıdır. Roman, daha isminden itibaren alışılagelmiş tarih/devir anlayışına başkaldırır. Üsküp şehri eserde “labirent mekân”a dönüşürken, romanın temel izleklerinden olan “göç”ün trajik boyutu “nehir/ su” imgesi üzerinden anlatılır...
1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı, Osmanlı Devleti’nin batı sınırları başta olmak üzere Doğu Avrupa’da ve Rumeli coğrafyasında çok büyük siyasal ve sosyal kırılmalara sebep olmuş, Osmanlı Devleti, bu savaş sonunda imzaladığı Yeşilköy (3 Mart 1878) ve daha sonra bu antlaşmanın tadil edilmiş hâli olan Berlin Antlaşması ile (13 Temmuz 1878) Bulgaristan topraklarının büyük bir kısmını...
Balkan Savaşları’nın yaşandığı dönem, millî kimliklerin fark edildiği ve buna bağlı olarak da millî devletlerin teşekkül etmeye başladığı bir dönemdir. Türk siyasi tarihinde bir dönüm noktası olan 1900’lü yılların başında yaşanan ayaklanmalar ve toprak kayıpları, yeni bir vatan tanımlaması yapmayı zorunlu kılmış ve bu bağlamda millî kimliğin, hafızanın ve bilincin gücüne olan...
Üsküp, farklı etnik grupların yaşadığı Osmanlı mirası bir şehir olma özelliğini taşımaktadır. Bu etnik grupların içinde Makedon, Arnavut, Türk, Sırp, Boşnak, Ulah, Roman vd. milletler yer almaktadır. Bu etnik gruplar birbirilerinin dillerinden ve kültürlerinden etkilenerek dayanışma hâlinde yaşamaktadırlar. Üsküp’te Türkçe eğitimi veren çeşitli okullar bulunmaktadır. Bunlardan...
Moldova’daki Gagauzya çok dilli özerk bir bölgedir. Bu bölge, İngilizce dil öğrencileri- nin yanı sıra Rusça, Rumence ve Gagauzca dillerinin konuşulduğu çok dilli bir bölgedir. Son zamanlarda, okullarda çalışılan yabancı dillerin oranı İngilizce lehine önemli ölçüde değişmiştir. Yeni dil politikası ayrıca, öğrenciler arasında birden fazla dil öğrenmenin ko- rumalı bir...
Rusya’da bilimsel araştırmaların tarihi genel olarak Rusya Bilimler Akademisi’nin kuruluş tarihi ile bağlantılı görülmektedir. I. Petro tarafından temelleri atılan Bilimler Akademisi zaman içinde bünyesindeki enstitü, araştırma birimlerini çoğaltarak günümüze ulaşmıştır. Bilimler Akademisi bünyesinde yer alan araştırma birimlerinden biri de Rus Coğrafya Derneği’ydi. Dernek adını...
Doç. Dr. Ömer Aksoy tarafından hazırlanan Boşnak Alhamiyado Edebiyatı adlı eser, Ön Söz (s. 9-11) ile başlamakta ve iki ana bölümden oluşmaktadır. Ön Söz’den sonra yer verilen Giriş’te edebiyat disiplininin işlevlerinden biri olan di- nin propaganda aracı olarak kullanıldığına değinmekte ve Balkanların özellikle de Boşnakların edebiyatla tanışmasından bahsedilmektedir...
Bugün genel olarak kabul gören Yeni Türk Edebiyatı araştırmalarının ihmal edilen bir tarafı vardır: Balkanlardaki Yeni Türk Edebiyatı araştırmaları. Bu saha- da eser veren yazar ve şairler Türkiye’dekilere nazaran çok daha zor şartlarda yazmış, bir kültürün devamlılığını sağlamışlardır. Bahtiyar Aslan da Türkçenin Nö- betini Tutmak üst başlıklı eserinde bunu vurgulamış ve “bütün...
Türkü, çeşitli ezgilerle söylenen ve genellikle anonimlik gösteren bir folklor ürünüdür. Toplumdaki bireylerin olaylar karşısında yaşadıklarını veya hissettiklerini aktaran türküler nesilden nesile ulaşırlar. Böylece önceki nesillerin oluşturduğu türkülerde yeni nesillerde kendilerinden bir şeyler bulabilmektedir. Türküler toplumdaki bireylerin sorunlarını ve bu sorunlara...
1463 yılında, Bosna Hersek Osmanlı İmparatorluğu hakimiyeti altına dahil edilmiştir. Osmanlı Devleti beraberinde, yeni İslam dini, dil, kültür ve geleneğini de getirmiştir. Söz konusu yeni unsurlar Bosna Hersek’in sosyal hayatına da yansımıştır. İslam dininin yanı sıra, Osmanlı İmparatorluğu’nun resmi dili olan Osmanlı Türkçesi de, günlük hayatta kullanılmıyor olsa da, çeşitli...
Osmanlı İmparatorluğu’nun Balkanlar’daki topraklarını kaybetmesiyle birlikte, Rus destekli Bulgarların yoğun baskı ve zulmüne maruz kalan Bulgaristan Türkleri için göçlerle dolu bir tarihin kapıları aralanmıştır. 1877-1878 Osmanlı - Rus Savaşı ile başlayan göçler günümüze kadar irili ufaklı bir şekilde devam etmiştir. Bu çalışmanın amacı; “Komünizm Döneminde” (1944-1989) yaşanan...
Kuzey Makedonya’da Türkçe Eğitim sürecinde kullanılan temel ve en önemli materyal Türkçe ders kitaplarıdır. Bu yüzden ders kitapları içerisinde yer alan etkinlikler öğrencilerin düşüncelerini harekete geçirmeli ve üstbilişsel becerilerini geliştirmelerine yardımcı olmalıdır. Bu çalışmada Kuzey Makedonya’da 2011 yılında yayımlanmış olan 5. sınıf Türkçe ders kitabında yer alan...
Karadağlıca, Türkçenin Balkan coğrafyasındaki komşularından biridir. Birçok sebepten dolayı bu dil, Türkçe konuşanlar tarafından pek bilinmemektedir. Bu makale, Türkçeye komşu bir dil, üzerine sözler söylenen Karadağlıca konusunda Türkçede genel bilgi oluşturmayı ve durumları aktararak bir toparlama yapmayı amaçlamıştır. Onun yazı dili ve resmî dil olma süreci, dil araştırmaları...
ÖZET İnsanın kendini ifade etme yollarından biri de mizahtır. Mizahın keskin dili tarihin her döneminde başta yöneticiler olmak üzere pek çok kişiyi rahatsız etmiştir. Doğrudan dile getirilemeyen kimi duygular, kimi düşünceler, kimi toplumsal eleştiriler toplumu temsilen, tipler araçlığıyla dile getirilir. Doğrudan söylenilemeyenler bu tiplere söylettirilir. Toplum bu tiplere...
Uzun yıllar Osmanlı toprağı olan Rumeli’den 93 Harbiyle başlayan göç dalgası Balkan Savaşları yıllarında artarak devam etmiş, Lozan’da Yunanistan ile yapı-lan mübadele görüşmeleri ciddi bir sorun haline gelmişti. Belli dönemlerde vuku bulan toplu göçlerin yanı sıra, Balkanlardan Anadolu’ya göçler sürekli devam etti. 93 Harbi sonrasında başlayan göç dalgasında 5,5 milyon kişinin...
İbrahim Erkek, 1956 yılında Yalvaç’ta doğdu. Lise öğrenimini 1973’te Yalvaç’ta tamamlayarak Ankara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi’ne girdi. Son sınıfta askerî öğrenci oldu. 1978’de fakülteyi bitirdikten sonra öğretmen teğmen olarak Kuleli Askerî Lisesi’nde göreve başladı. Çeşitli askerî okullarda öğretmen subay olarak görevini sürdürdükten sonra 1998 yılında yarbay rütbesiyle...