Trabzon İlahiyat Dergisi

<b><span style="font-size:12pt;line-height:107%;font-family:'Palatino Linotype', serif;color:#FF0000;">TRABZON THEOLOGY JOURNAL</span></b><span style="font-size:12pt;line-height:107%;font-family:'Palatino Linotype', serif;color:#FF0000;"></span></p><p></p> <ul style="margin-top:0cm;" type="disc"><li class="MsoNormal"><span style="font-size:12pt;line-height:107%;font-family:'Palatino Linotype', serif;">Trabzon Theology Journal is a peer-reviewed Journal published by Trabzon University Faculty of Theology twice a year as 31 June and 31 December. The previous name of the journal is Karadeniz Technical University Faculty of Theology Journal. (2014-2018)</span><p></p></li> <li class="MsoNormal"><span style="font-size:12pt;line-height:107%;font-family:'Palatino Linotype', serif;">The Journal aims to contribute religious, theological, and social studies by publishing original academic works meeting international scientific criteria. </span><p></p></li> <li class="MsoNormal"><span style="font-size:12pt;line-height:107%;font-family:'Palatino Linotype', serif;">The Journal publishes articles in Turkish, English, and Arabic.</span><p></p></li> <li class="MsoNormal"><span style="font-size:12pt;line-height:107%;font-family:'Palatino Linotype', serif;">All articles sent to TİD are subject to the double-blind peer-review process.  Also, all the articles are checked by a plagiarism software (iThenticate) to preclude any academic dishonesty. </span><p></p></li> <li class="MsoNormal"><span style="font-size:12pt;line-height:107%;font-family:'Palatino Linotype', serif;">We have accepted İSNAD The Isnad Citation Style: <a href="http://www.isnadsistemi.org/">http://www.isnadsistemi.org</a></span><p></p></li> <li class="MsoNormal"><span style="font-size:12pt;line-height:107%;font-family:'Palatino Linotype', serif;">TİD does not charge for publications and submissions.</span><p></p></li> <li class="MsoNormal"><span style="font-size:12pt;line-height:107%;font-family:'Palatino Linotype', serif;">Our journal has been accepted to Budapest Open Access Protocol as of 30.12.2018.</span><p></p></li> </ul></li></ul><p style="color:rgb(51,51,51);font-size:11.34px;"><span style="font-weight:700;font-size:11.34px;"></span><br></p>

List of Papers (Total 141)

Kitap İncelemesi: II. Abdülhamid Döneminde Bir Mehdilik İddiası (Halepli Bir Köylünün Sıra Dışı Hikâyesi)

Eyüp Öztürk'ün "II. Abdülhamid Döneminde Bir Mehdilik İddiası (Halepli Bir Köylünün Sıra Dışı Hikâyesi)" eserinin tanıtımı.

Ebû Süfyan el-Gazânişî’nin Tanrıbilim ve Din Bağlamında Komünizm Eleştirisi Olan el-Burhânü’l-kāṭıʿ fî isbâti’s-sâniʿ Risalesi: Tahlil ve Tahkik

Kumuk Türklerinden olan Ebû Süfyan el-Gazânişî, Dağıstan’nın yetiştirdiği entelektüel isimlerden biridir. Klasik yöntemle tahsilini tamamlayan Gazânişî modern bilime ilgi duymuş ve yaşadığı dönem şartlarına bağlı olarak modern bilimler çerçevesinde üretilen yeni tezlere de nüfuz etmeye çalışmıştır. Gazânişî çok yönlü bir yazar olup çeşitli sahalarda eser bırakmıştır. Özellikle...

İlahiyat Fakültesi Öğrencilerinin Din Psikolojisi Dersine Yönelik Algısı Üzerine Nitel Bir Araştırma

İlahiyat Fakültesi öğrencilerinin mezun olduktan sonra özellikle mesleki açıdan genelde ise tüm hayatları boyunca insanlarla olan ilişkilerinde, fakültedeki kazanımları büyük rol oynamaktadır. Dinin bireyin duygu, düşünce ve davranışlarındaki yansımalarını inceleyen din psikolojisi dersindeki edinimler, İlahiyat Fakültesi öğrencileri için özellikle önem arz etmektedir. Din...

İbn Miskeveyh Metafiziğinde Sudûr ve Yaratma Problematiği

İbn Miskeveyh (ö. 421/1030), oluş problemini ele aldığı eserlerinde sudur ve yaratma kavramlarını aralarında gerilim olmaksızın kullanmaktadır. Bu durum onun sudur ya da yoktan yaratma teorilerinden hangisini benimsediğini anlamayı zorlaştırmaktadır. Bu makale, filozofun sudûr ve yaratma teorilerine bakışını açıklığa kavuşturmayı amaçlamaktadır. Filozofun, âlemin meydana...

İmam-Hatipli Olmayan İlahiyat Fakültesi Öğrencilerinin Derslere Uyum Sorunları Hakkında Nitel Bir Değerlendirme (Trabzon Üniversitesi Örneği)

İlahiyat Fakültelerinin öğrenci kaynağını merkezi sınavlarda (YKS) başarılı olan ortaöğretim mezunu öğrenciler oluşturmaktadır. İlahiyat Fakültelerini tercih eden öğrencilerin ortaöğretimde aldıkları din dersleri, ortaöğretim programları açısından (İmam-Hatip Liseleri ve Diğer Liseler) ikiye ayrılmaktadır. Dolayısıyla İlahiyat alan bilgisi açısından öğrencilerinin eğitim...

Erken Dönem Hadis Münekkitlerinden Ebû İshak el-Cûzecânî’nin Nâsıbîlikle İtham Edilmesinin Tenkidi

Hz. Peygamber’in vefatından sonra görülen siyasî ve mezhebî olaylar İslam tarihinde muhtelif düşünce ve fırkaların oluşumuna neden olmuştur. Bidʻat görüşlerin yayılması hadis ilminde isnadın sorulmasına ve böylece cerh ve taʻdîl ilminin gelişimine sebep olmuştur. Ricâl ilminde önemli bir yeri olan ve râviler hakkındaki sözleriyle istidlâl yapılan Ebû İshâk İbrâhim b. Yakûb...

Hakâiku’t-tefsîr Bağlamında İlk Sûfîlerin Cihad ve Kıtal Ayetlerine Yaklaşımları

Bu çalışma, sistematik bir tefsiri günümüze ulaşmış sûfî müfessirlerin ilki sayılan Sülemî’nin (öl. 412/1021) Hakâiku’t-tefsîr isimli eseri üzerinden ilk sûfîlerin cihad ve kıtal ayetlerine yaklaşımlarını ele almaktadır. Çalışmamızın amacı; İşârî tefsir geleneğinin en önemli temsilcilerinden biri olan Sülemî’nin tefsirinde cihad-kıtal âyetlerine yaklaşımı üzerinden ilk sûfîlerin...

Platon, Aristoteles ve Augustinus’ta Zaman Kavramı

Bu makalede Platon, Aristoteles ve Augustinus’un zaman konusunda benimsedikleri ortak görüşlerin yanında, onun varlığı ve mahiyeti bağlamında birbirinden ayrıldıkları noktalar değerlendirilmiştir. Platon ve Aristoteles, zamanın hareket temelli bir tür ölçü/sayı olduğu ve varlığı açısından nesnel bir gerçekliğe sahip olduğu hususunda benzer bir kuram geliştirmişlerdir. Bununla...

İmam Hatip Lisesi Öğrencilerinin Sosyal Medyaya İlişkin Tutumlarının İncelenmesi

Bu araştırmada, 2019-2020 öğretim yılında Çorum il merkezindeki imam hatip liselerinde (İHL) öğrenim gören öğrencilerin sosyal medyaya ilişkin tutumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmaktadır. “Basit Örnekleme” yöntemiyle belirlenen örneklem, okulların 9, 10, 11 ve 12. sınıflarında okuyan 420 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırma verilerini toplamak için...

Râgıb el-İsfahânî’de Dostluk-Erdem İlişkisi

Philosophical traditions of the classical period that Islamic philosophy is situated among them acknowledge friendship as an inborn characteristic that human nature necessitates and also one of the significant relationships that humans can develop. However, the place which friendship occupies in human life is not limited to this. Thus, the traditions in question argue for the...

Türkiye’nin Mâzisi ve İstikbâli & Suriye Layihası

Valiliği sırasında izlediği ıslahat politikaları ile Osmanlı taşra idaresinin şekillenmesine öncülük eden Midhat Paşa da bu valilelerin içerisinde yer almaktadır. Çalışmanın ana odak noktasını oluşturan Osmanlı idaresinin ıslah edilmesi konusunda valiliği sırasında önemli faaliyetler yapan Midhat Paşa, görev yaptığı vilayetlerde idare meclislerinin çalışır durumda olması, vilayet...

Karamollazâde Abdülhamîd Fuhûlî’ye Âid Nakşî-Hâlidî Âdâb Risâlesi: Âdâbu’z-Zâkirîn Necâtü’s-Sâlikîn

Tasavvuf literatüründe âdâb eserleri önemli bir yer tutmaktadır. Genellikle tarikat usûlü ya da dervişliğin usulü hakkında bilgiler içeren bu eserler, belli bir tarikat merkeze alınarak kaleme alınmıştır. Bu çalışmaya konu olan risâle, Âdâbu’z-zâkirîn Necâtu’s-sâlikîn ismini taşımakatadır ve 1288/1871-72’de istinsâh edilmiştir. Karamollazâde olarak bilinen Şeyh Abdülhamîd Fuhûlî...

Günümüzde Gayrimenkul Malların Zekâtına Dair Görüşlerin Değerlendirilmesi

Allah Resûlü’nün ifadesiyle İslâm’ın beş esasından biri olduğu tescillenen zekât, bir ibadet olmasının yanı sıra sosyal fonksiyonu da olan bir müessesedir. Fıkıh kitapları zekât konusunu ibadetler bahsinde ele almış; tanımını, şartlarını ve zekâta tabi malları belirleyerek genel çerçeveyi çizmiştir. Tarım toplumundan sanayi toplumuna geçiş sürecinde üretim ve ticaret anlayışı...

Kosova Toplumunda Covid-19 Korkusu, Anksiyete ve Bireysel Dindarlık Üzerine Bir Araştırma

Covid-19 is recognized by the World Health Organization (WHO) as one of the most serious viruses recently experienced. So the World Health Organization declared the covid-19 virus as a pandemic since March 2020. This announcement shows that the covid-19 virus has been spreading to all regions of the world. The spreading of the virus rapidly and a highly death rates cause...

Tasavvuf Literatüründe Kale Sembolü

Tasavvuf literatüründe, sûfîlerin yaşadıkları bazı mânevî tecrübeleri, idrak ettikleri aşkın hakikatleri ya da ifade etmede zorlandıkları hikmetleri semboller vasıtasıyla dile getirdikleri görülür. Bu yönüyle semboller sûfî için açıklanması zor manaların ifade biçimidir. Sûfîlerin kullandıkları sembollerden biri olan kale, küçük kapısı, aşılmaz surları, sağlam burçları, sadık...

Hz. Musa’nın Dilindeki “Ukde”nin Mahiyeti ve İlgili Tartışmaların Tahlili

Kur’ân-ı Kerîm’de ismi en çok zikredilen peygamber Hz. Musa’dır. Onun Kur’ân’da anlatılan yaşam öyküsü içerisinde dikkat çeken unsurlardan birisi de “dilindeki düğüm” meselesidir. Peygamberlik gibi, dili iyi kullanmaya ve etkili konuşmaya dayalı bir görevdeki böyle bir kusur, ciddi anlamda düşündürücüdür. İnsan psikolojisini yakından ilgilendiren bu durumun Tevrat’ta da...

Kral Mitolojilerinde Doğaya Emanet Edilen Kahraman Tipolojisine Bir Örnek: Akkad Kralı Sargon

Çalışmada öncelikli olarak evrensel kahraman hikâyelerin temel konuları ve ortak özellikleri ele alınacaktır. Ardından farklı zaman ve mekânlarda ortaya çıkan evrensel kahraman hikâyeleri ve bu hikâyeler arasında görülen şaşırtıcı benzerliklerin nedenleri tartışılacaktır. Daha sonra evrensel kahraman hikâyelerinin en eski örneklerinden birini temsil eden ve kayıtlara “Sargon’un...

Türk-İslâm Edebiyatında Besmelenâme Türü ve Besmele İçerikli Metinlerin Tasnifine Dair Bir Deneme

Basmala, one of the basic elements of Islam, is an asylum phrase that is said to be pronounced in order for things to end with goodness and that believers are waiting for help from God’s mercy. The basmala, which is mentioned in Sura an-Naml in the Quran, has an important place in literature and it has become a tradition to write the basmala at the beginning of the classical...

Sosyo-Politik Rivâyetlerin Anlaşılmasında Bağlamın Tespiti -“Câhiliye Ölümü” Rivayetleri Örneği"-

Hadisler, tespit ve değerlendirme kriterleri açısından çeşitli yaklaşımlara konu olmuştur. Bu kriterlerin ne olduğu ve işletilip işletilmediği ya da nasıl işletileceği yanında rivayetlerin kabul/reddi ve anlaşılmasında öznellik sorunu da önemli etkiye sahiptir. Bir rivayetin Kur’an’a ve sahih sünnete, tarihe, akla uygunluk kriterlerine arz edilerek tespiti ve anlaşılmasına katkı...

Geri Çekilmiştir: Cevher-Araz Teorisinin İnsan Fiilleri Konusundaki Yaklaşımlara Etkisi

Bu makale, yazarın eş zamanlı yayınlanan başka makaleleriyle (10.18403/emakalat.790794 ve 10.18505/cuid.686675) kabul edilemez derecede örtüşme içerdiğinden dolayı editörlerin kararıyla geri çekilmiştir. This article has been retracted at the request of the editors as it contains unacceptable overlap with the other studies of the author (10.18403/emakalat.790794 ve 10.18505/cuid...

Muhammed Emîn eş-Şirvânî ve Şerhuʼl-Beyteyniʼl-Meşhûrateyn Risalesiʼnin Tahkîk ve Çevirisi

Muhammed Emîn eş-Şirvânî XVI. Asırda yaşamış bilim adamlarının en önemlilerinden biridir. Eğitiminin tamamını Kuzey Azerbaycanʼda alan müellif, hayâtının geri kalan kısmını Osmanlı Devletiʼnde geçirmiş ve İstanbulʼda vefât etmiştir. Tefsîr, mantık, akâid, Arap Dili ve diğer alanlarda yaklaşık otuz eser telîf etmiş müellifin bazı eserleri henüz yeni bulunulmuştur. Eş-Şirvânî...

Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersinin Assure Modeline Göre Tasarımı

Yeni bilgi ve teknolojilere ulaşılmasıyla birlikte, eğitim-öğretim alanında kullanılan yöntem ve tekniklerde de değişimler yaşanmıştır. Yeni bir öğretim tasarım modeli olarak nitelendirilen ve düzenlenen öğretim programlarının daha verimli, daha etkili ve daha kalıcı olması amacıyla geliştirilen modellerden birisi de “ASSURE Modeli”dir. Bu çalışmada, ASSURE modelinin din eğitimi...

Üniversite Öğrencilerinde Saldırganlık ve Dindarlık İlişkisi

Psikolojik, biyolojik ve sosyo-kültürel pek çok kaynağı olan saldırganlık günümüzün en önemli sorunlardan birisidir. Saldırganlık çok boyutlu bir problem olduğundan dolayı, çözümü de çok yönlü olarak ele alınmalıdır. Saldırganlığı önleyici en önemli yaklaşımlardan birisi dindir. Din anlam, vicdan, merhamet, sabır ve empati duygularını geliştirerek, ödül ve ceza mekanizmaları ile...

Hafız Kemal Batanay’ın Besteli Mevlidi

Mawlid, which has a special place in almost every field of Islamic arts, is one of the important traditions that keep the society together. The subject of this study is the life of Hafız Kemal Batanay living until in the late XX. century and mading significant contributions to the religious music field and is about his music life and the notation of the first section of the...

Beyhakî’nin el-Esmâ ve’s-Sıfât Adlı Eseri Özelinde Ehl-i Hadîs’in Haberî Sıfât Anlayışına Farklı Bir Yaklaşım

Hicri beşinci asır, İslâmî ilimlerde etkileri günümüze kadar ulaşan önemli şahsiyetlerin yetiştiği, temel kaynakların telif edildiği bir dönemdir. Bu dönemde, İslâmî ilimlerin hemen her dalında eser telif eden ilmi şahsiyetlerden birisi de Beyhakī’dir (ö. 458/1066). Beyhakī’nin eserlerinden, dönemindeki ilmî ve fikrî meselelere duyarsız kalmadığı anlaşılmaktadır. Bu dönemin...