Avcı Anthocoris minki’nin antepfıstığı bahçelerinde bulunan farklı predatör türler, Campylomma lindbergi, Deraeocoris pallens ve Oenopia conglobata ile birlik içi avcılığı

BİTKİ KORUMA BÜLTENİ 2012, 52(2):123-133 Avcı Anthocoris minki’nin antepfıstığı bahçelerinde bulunan farklı predatör türler, Campylomma lindbergi, Deraeocoris pallens ve Oenopia conglobata ile birlik içi avcılığı1 Ertan YANIK2 Levent ÜNLÜ3 Abuzer YÜCEL2 SUMMARY Intraguild predation between Anthocoris minki and different predator species, Campylomma lindbergi, Dereacoris pallens and Oenopia conglobata found in pistachio orchards Understanding interactions of predators is an important topic for biological control. Agonoscena pistaciae Burckhardt and Lauterer (Hemiptera: Psyllidae) is one of the most important pistachio pest in Southeastern Anatolia Region. In this study, the occurrence of intraguild predation between the native predator Anthocoris minki Dohrn (Hemiptera: Anthocoridae) released to control A. pistaciae and other predator species found in pistachio orchards such as Campylomma lindbergi Hoberlandt, Deraeocoris pallens Reuter (Hemiptera: Miridae) and Oenopia conglobata (L.) (Coleoptera: Coccinellidae) was determined. This study was carried out under the laboratory conditions in 2009. For this purpose, different biological stages of A. minki and the other three predator species were kept together in separate petri dishes. Predators which were at desired stage were left alone without food for 24 hours in each petri dish. Then, one A. minki and one other predator species were kept together without food for 24 hours. At the end of this period number of dead and live individuals was recorded. The study results indicated that O. conglobata larvae at the third and fourth stage caused mortality rates at 63 and 83% in the first stage of A. minki nymphs, respectively. Consequently, last stage nymph and/or adults of A. minki are recommended for release to establish in the first release in pistachio orchards with plenty of O. conglobata. Key words: Anthocoris minki, Campylomma lindbergi, Deraeocoris pallens, Oenopia conglobata, intraguild predation 1 Bu çalışma 28-30 Haziran 2011 tarihinde Kahramanmaraş’ta düzenlenen Türkiye IV. Bitki Koruma Kongresi’nde sözlü olarak sunulmuş ve özet olarak basılmıştır. 2 Harran Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Bitki Koruma Bölümü, Şanlıurfa 3 Selçuk Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Bitki Koruma Bölümü, Konya Sorumlu yazar (Corresponding author) e-mail: Yazının Yayın Kuruluna Geliş Tarihi (Received): 21.09.2011 123 ÖZET Predatörler arasındaki etkileşimin bilinmesi biyolojik mücadele için önemli bir konudur. Güneydoğu Anadolu Bölgesi antepfıstığı alanlarında Agonoscena pistaciae Burckhardt and Lauterer (Hemiptera: Psyllidae) önemli bir zararlıdır. Bu çalışmada, A. pistaciae ile mücadele etmek amacıyla salımı yapılan yerli avcı Anthocoris minki Dohrn (Hemiptera: Anthocoridae) ile antepfıstığı bahçelerinde bulunan diğer predatör türlerden Campylomma lindbergi Hoberlandt, Deraeocoris pallens Reuter (Hemiptera: Miridae) ve Oenopia conglobata (L.) (Coleoptera: Coccinellidae)’nın birlik içi avcılık etkileşimleri belirlenmiştir. Çalışma 2009 yılında laboratuar koşullarında gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla, A. minki ve diğer üç predatör türün farklı biyolojik dönemleri ayrı ayrı petri kabında bir arada tutulmuşlardır. İstenilen döneme gelen predatörler her bir petri kabında bir birey olacak şekilde 24 saat boyunca aç bırakılmışlardır. Daha sonra bir adet A. minki ile bir adet diğer predatör tür besin verilmeden 24 saat boyunca birlikte tutulmuşlardır. Bu sürenin sonunda kontrol edilerek ölü ve canlı bireylerin sayısı kaydedilmiştir. Denemeler sonucunda O. conglobata’nın üçüncü ve dördüncü dönem larvalarının, A. minki’nin ilk dönem nimflerinde sırasıyla %63 ve 83 oranında ölüm meydana getirdiği belirlenmiştir. Sonuç olarak, O. conglobata’nın yoğun bulunduğu antepfıstığı bahçelerinde A. minki’nin ilk salımda bahçeye yerleşebilmesi için son dönem nimf veya ergin döneminde salımınının yapılması önerilmektedir. Anahtar kelimeler: Anthocoris minki, Campylomma lindbergi, Deraeocoris pallens, Oenopia conglobata, birlik içi avcılık GİRİŞ Birlik içi avcılık aynı av ile beslenen predatörler arasında birinin diğerini öldürmesi ve beslenmesi sonucu meydana gelmektedir. Saldırgan; birlik içi avcı, kurban; birlik içi av ve genel besin; birlik dışı avdır. Birlik içi avcılık bir tür diğer tür üzerinde daima avcı ise asimetrik, iki tür arasında karşılıklı avcılık olduğunda ise simetrik olarak sınıflandırılabilmektedir (Polis et al. 1989). Predatörler arasında birlik içi avcılığın yönünü ve sıklığını etkileyen en önemli faktörlerden biri vücut iriliğidir. Genelde rakip olan iki predatörden daha büyük olanı diğerinin birlik içi avcısı durumundadır. Fakat bazı durumlarda da daha küçük predatörler daha büyükleri ile beslenebilmektedir (Polis et al. 1989). Biyolojik mücadele açısından aynı av ile beslenen predatörler arasındaki etkileşimin bilinmesi önemli bir konudur. Antepfıstığı psillası, Agonoscena pistaciae Burckhardt and Lauterer (Hemiptera: Psyllidae),antepfıstığı ağaçlarında verim kayıplarına neden olan önemli bir zararlıdır (Mart ve ark. 1995; Mehrnejad 2001; Souliotis et al. 2002). İnsektisitlere karşı dayanıklılık kazanmasından dolayı antepfıstığı psillası ile mücadele etmek zordur (Mehrnejad 2001). Bu yüzden zararlının kontrolü için biyolojik mücadele önemli bir yere sahiptir. Anthocoridler psillid, trips, akar ve afit gibi zararlı türlerin biyolojik mücadelesinde yaygın olarak kullanılan doğal düşmanların bulunduğu bir böcek grubudur (Lattin 1999). Anthocoris minki Dohrn (Hemiptera: Anthocoridae) antepfıstığı psillasının önemli bir biyolojik mücadele ajanıdır (Çelik 1981; Mart ve 124 ark. 1995; Yanik and Unlu 2010). Nitekim Yanık ve ark. (2007) A. minki’nin antepfıstığı bahçelerine antepfıstığı psillası ile mücadele amaçlı salım çalışmalarında avcının etkili olduğunu bildirmişlerdir. Antepfıstığı bahçelerinde bulunan ve antepfıstığı psillası ile beslenen diğer önemli predatör türler arasında Campylomma lindbergi Hoberlandt, Deraeocoris pallens Reuter (Hemiptera: Miridae) ve Oenopia conglobata (L.) (Coleoptera: Coccinellidae) yer almaktadır (Yanik et al. 2011). Çalışmada antepfıstığı bahçelerine salımı yapılan predatör tür A. minki ile diğer predatör türler C. lindbergi, D. pallens ve O. conglobata arasındaki birlik içi avcılık etkileşimlerinin laboratuvar koşullarında araştırılması amaçlanmıştır. Birlik içi avcılık etkileşimlerine göre salımı yapılan türün biyolojik mücadelede etkin kullanımı tartışılmıştır. Çalışma 2009 yılında Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü iklim odasında yürütülmüştür. MATERYAL VE METOT Antepfıstığı psillası predatörü A. minki ile yine antepfıstığı psillası ile beslenen önemli predatör türler C. lindbergi, D. pallensve O. conglobata arasında birlik içi avcılık ile ilgili çalışmalar yapılmıştır. Çalışmalar 25±1°C sıcaklık, %65±5 nem ve 16:8 saat aydınlık:karanlık koşulların sağlandığı kontrollü ortamda yürütülmüştür. Bu türlerden C. lindbergi’nin laboratuvarda üretilmesi mümkün olmadığından denemelerd (...truncated)