A Three years retrospective analysis of agents isolated from cerebrospinal fluid in a University Hospital

70 Tıp Dergisi / Dicle Dicle Medical Journal Y. Duman ve ark. BOS’tan izole edilen mikroorganizmalar 2012; 39 (1): 70-74 doi: 10.5798/diclemedj.0921.2012.01.0097 ÖZGÜN ARAŞTIRMA / ORIGINAL ARTICLE Bir üniversite hastanesi laboratuvarında beyin omurilik sıvısı’nda izole edilen mikroorganizmaların üç yıllık geriye dönük analizi A three years retrospective analysis of agents isolated from cerebrospinal fluid in a University Hospital Yücel Duman, Yusuf Yakupoğulları, Mehmet Sait Tekerekoğlu, Nilay Güçlüer, Barış Otlu İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi, Tıbbi Mikrobiyoloji AD, Malatya, Türkiye Geliş Tarihi / Received: 01.11.2011, Kabul Tarihi / Accepted: 23.12.2011 ÖZET ABSTRACT Amaç: Bu çalışmada, hastanemizde üç yıllık dönemde beyin omurilik sıvısından (BOS) izole edilen ajanların geriye dönük analizi yapıldı. Objectives: In this study, we aimed to investigate the agents which were isolated from cerebrospinal fluid (CSF) samples in our hospital for three years, retrospectively. Gereç ve yöntem: Eylül 2008 ile Eylül 2011 yılları arasında laboratuvarımıza BOS örneği gönderilmiş olan hastaların sonuçları retrospektif olarak incelendi. Soyutlanan bakteri türleri konvansiyonel yöntemler, biyokimyasal testler ve/veya Phonix (BD, US) ticari identifikasyon sistemleri kullanılarak tanımlandı. Elde edilen türlerin antimikrobiyal duyarlılık testleri Clinical Laboratory Standards Institute (CLSI) önerileri doğrultusunda çalışıldı. Materials and methods: The CSF samples, which were sent our laboratory, of the patients those had presumptive diagnosis of meningitis between September 2008 and September 2011 were included into the study. Isolated bacteria were identified with conventional methods, biochemical tests and/or Phonix (BD, US) kits. Antimicrobial susceptibility of the strains were investigated according to Clinical Laboratory Standards Institute (CLSI) recommendations. Bulgular: Toplam 1408 hastaya ait BOS örneğinden 11 Streptococcus pneumoniae, 8 Klebsiella pneumoniae, 7 Pseudomonas aeruginosa, 7 Acinetobacter baumannii, 5 Escherichia coli, 4 Enterococcus spp., 2 Enterobacter spp., 25 koagülaz negatif stafilokok, 1 Morganella morganii, 2 Neisseria meningitidis, 1 Brucella spp., ve 1 Candida albicans olmak üzere toplam 74 (%5.2) üreme saptandı. Yapılan antibiyotik duyarlılık testinde 2 S.pneumoniae suşunda penisilin direnci saptanırken; bir E.coli ve iki K.pneumoniae suşunda genişlemiş spektrumlu beta-laktamaz (GSBL); üç acinetobacter ve bir pseudomonas suşunda ise karbapenem direnci saptandı. Sonuç: Farklı bölgelerde ve hasta topluluklarında etken ve antimikrobiyal direnç epidemiyolojisinin belirlenmesi koruyucu ve tedavi edici sağlık politikaların yapılandırılmasında faydalı olacaktır. Anahtar kelimeler: Menenjit, beyin omurilik sıvısı, antimikrobiyal duyarlılık Results: 11 Streptococcus pneumoniae, 8 Klebsiella pneumoniae, 7 Pseudomonas aeruginosa, 7 Acinetobacter baumannii, 5 Escherichia coli, 4 Enterococcus spp., 2 Enterobacter spp., 25 Coagulase-negative staphylococcus, 1 Morganella morganii, 2 Neisseria meningitidis, 1 Brucella spp., and 1 Candida albicans were isolated (overall n:74; 5.2%) from total 1408 CSF samples. In susceptibility test, 2 S.pneumonia was found as penicillin-resistant, and one E.coli and two K.pneumoniae were found as extended spectrum of beta-lactamase producers. Additionally, carbapenem resistance was detected in three A.baumannii and one P.aeruginosa strains. Conclusion: Determination of agent profile and antimicrobial resistance pattern from different localizations and patients’ groups will help to improve protective and therapeutic health policies. Key words: Meningitis, cerebrospinal fluid, antimicrobial susceptibility. Yazışma Adresi /Correspondence: Dr. Yücel Duman İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi, Tıbbi Mikrobiyoloji AD, Malatya, Türkiye Email: Copyright © Dicle Tıp Dergisi 2012, Her hakkı saklıdır / All rights reservedCilt / Vol 39, No 1, 70-74 Dicle Tıp Derg / Dicle Med J www.diclemedj.org Y. Duman ve ark. BOS’tan izole edilen mikroorganizmalar GİRİŞ Menenjit 1805 yılında, Cenevre’deki bir epidemi sırasında “serobrospinal ateş” olarak tanımlanmış olan, çeşitli mikroorganizmaların neden olduğu, beyni saran zarların akut inflamasyonudur.1,2 Yaş, coğrafi farklılıklar, mevsim, toplumun belirli etkenlere karşı aşılı olup olmaması, genetik yapı, sosyoekonomik koşullar gibi risk faktörlerine bağlı olarak değişmekle birlikte Dünyada ve ülkemizde en sık en sık tespit edilen etkenleri; Streptococcus pneumoniae, Neisseria meningitidis tip b ve Haemophilus influenzae’dır.3-6 Menenjitin erken ve etkin olarak tedavi edilmesi hastalığın klinik sonuçları üzerinde olumlu etki gösterir. Tedavi edilmeyen hastalarda kafa içi basınç artışına bağlı gelişen komplikasyonlar, sepsis ve çoklu organ yetmezlikleri nedeniyle yüksek mortalite veya kalıcı nörolojik fonksiyon kayıpları görülür. Uygun tedaviye rağmen menenjit olgularında ölüm hızı %5-35 olarak bildirilmiştir.1 Ülkemiz istatistiklerine göre, menenjitler, tanımlanmış enfeksiyon nedenli ölümlerin 2. en sık nedeni olup 2008 yılında yaklaşık 130 hasta bu enfeksiyondan dolayı kaybedilmiştir.7 Erken tanı ve tedavinin son derece önemli olduğu bu hastalıkta menenjit bulguları ile gelen olgular hızla değerlendirilmeli ve hemen uygun antimikrobiyal tedavi başlanmalıdır. Bu sayede ölüm oranını azaltmak ve komplikasyonsuz iyileşme oranını artırmak mümkün olacaktır.8 BOS’tan izole edilen mikroorganizmalar ve bunların antimikrobiyal direnç özellikleri toplumlarda farklılık gösterebilmektedir. Ayrıca, son yıllarda uygulamaya giren yeni aşılarla birlikte etken profilinde değişim olabilmektedir. Bu çalışmada, hastanemizde son 3 yılda Mikrobiyoloji Laboratuvarına gönderilen BOS örneklerinden izole edilen mikroorganizmalar ve antibiyotik duyarlılıklarının saptanması amaçlandı. 71 gönderilen BOS örnekleri aynı isimli hastadan ise tek örnek olarak kabul edildi. Kültür ve antibiyotik duyarlılık testleri Laboratuvara gönderilen tüm BOS örnekleri ilk olarak 3000 rpm’de 10 dk. santrifüj edildi. Süpernatant kısım alınarak Gram boyama yapılarak mikroskobik olarak incelendi. Örnekten kanlı agar, Eozin Methylen Blue (EMB) ve çikolatamsı besiyeri tek koloni ekimi yapıldı. Plaklar 37°C’de 18-48 saat, çikolatamsı besiyeri ise %5 CO2’li etüvde 72 saat inkübe edildi. Üreme olan örneklerden mikroorganizmaların identifikasyonu konvansiyonel yöntemlerle; koloni yapısı ve üreme özellikleri, biyokimyasal testler ile yapıldı. Gerekli olduğunda Phonix (BD, US) ticari identifikasyon sistemleri kullanıldı. İzole edilen bakterilerin antibiyotik duyarlılık testleri Kirby-Bauer disk difüzyon yöntemi ile Mueller-Hinton agarda Clinical Laboratory Standarts Institute (CLSI) kriterlerine göre yapıldı ve sonuçlar CLSI standartlarına göre değerlendirildi.9 BULGULAR Yaklaşık 3 yıllık sürede 1408 BOS örneği kültür işlemine alındı. Toplam 74 hastanın BOS kültüründe üreme saptandı. Üreme olan hastaların 39’si erkek, 35’i bayandı. Ortalama yaş 3 (...truncated)