Öğretmen Adaylarının Sosyal Beceri Düzeylerinin Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi

Original Article / Özgün Araştırma Makale Gönderim Tarihi / Received: 27.06.2018 Makale Yayımlanma Tarihi / Publication: 30.12.2018 Doi: 10.19126/suje.437918 151 Makale Kabul Tarihi / Accepted: 06.11.2018 Aralık / December - Ek sayı / Supplement Issue 2018 • 8(4) • 151-167 Öğretmen Adaylarının Sosyal Beceri Düzeylerinin Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi* Investigation of the Preservice Teachers' Social Skills in Terms of Some Variables Kayhan BOZGÜN** Yazar 1* Serpil PEKDOĞAN*** Yazar 2** Öz. Bu çalışma ile geleceğin öğretmenleri olarak öğrencilerinin gelişim alanlarından sorumlu olacak öğretmen adaylarının sosyal beceri düzeylerini etkileyen değişkenlerin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden tarama deseni ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 628 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak, araştırmacılar tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu ve Koydemir (2006) tarafından uyarlanan Sosyal Beceri Envanteri-Kısa Formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde bağımsız örneklem t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) teknikleri kullanılmıştır. Çalışmanın ortaya çıkardığı bulgulara göre, öğretmen adaylarının sosyal beceri düzeylerinin; cinsiyet, bölüm, sınıf, aile geliri, anne-baba birlikteliği değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Öğretmen adaylarının sosyal beceri düzeylerinin; kardeş sayısı, doğum sırası, anne-baba yaşam durumu, anne-baba öz-üvey olma, anne-baba eğitim düzeyi değişkenlerine göre bir farklılık göstermediği sonucuna varılmıştır. Yapılacak benzer çalışmalarda araştırmacılara, öğretmen ve öğretmen adaylarının sosyal beceri konusundaki bilgi düzeylerinin belirlenmesi önerilebilir. Toplumsal Mesaj. Sosyal becerisi gelişmiş çocuklar, akranlarıyla hem sağlıklı ilişkiler kurabilir hem de ailesi, okuldaki öğretmenleri ve arkadaşlarına sosyal bir birey olduğunu kanıtlama imkanı verir. Geleceğin öğretmenleri olarak öğrencilerinin gelişim alanlarından sorumlu olacak öğretmen adaylarının sosyal beceri düzeylerini etkileyen değişkenlerin bilinmesi önem arz etmektedir. Anahtar Kelimeler: Sosyal beceri, öğretmen adayı, değişken, düzey. Abstract. With this study, it is aimed to determine the variables affecting the social skill levels and social skill levels of the prospective teachers who will be responsible for the development areas of their students as future teachers. The research was carried out with survey method. The study group of the study is composed of 628 preservice teachers. Personal data form and Social Skill Inventory-Short Form were used as data collection tool. Independent sample t test, ANOVA techniques were used in the analysis of the data. According to the findings of the study, it was concluded that the preservice teachers had a meaningful difference between the the social skill levels and variables of gender, department, class, family income, parents-to-parent. There is not significant difference between the number of siblings, the order of birth, parental life status, parents' self-esteem, parental education level and the social skill levels of preservice teachers. In similar studies to be done, it may be advisable to researchers to determine the level of knowledge about social skills of teachers and preservice teachers. Public Interest Statement. Children with high social skills can establish healthy relationships with their peers and also prove that they are a social individual to their school teachers and friends and their families. It is needed to know the social skill levels of teacher candidates because of the teacher candidates are responsible for all the development areas of the child. Keywords: Social skill, preservice teacher, variable, level. Bu çalışma, “Öğretmen adaylarının çocukluk dönemi istismar yaşantıları ile sosyal beceri düzeylerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi” başlıklı yüksek lisans tezinden türetilmiştir ve bir kısmı, 18-21 Mayıs 2017’de Kuşadası/AYDIN’da düzenlenen III. Uluslararası Eğitim ve Bilim Araştırmaları Konferansı’nda (ICRES) sözlü bildiri olarak sunulmuştur. ** Orcid ID: http://orcid.org/0000-0001-9239-2547, Arş. Gör., Amasya Üniversitesi, Temel Eğitim Bölümü, *** Orcid ID: http://orcid.org/0000-0002-8442-354X, Dr. Öğr.Üyesi, Hitit Üniversitesi, Çocuk Gelişimi Bölümü, * Bozgün, K. ve Pekdoğan, S. (2018). Öğretmen Adaylarının Sosyal Beceri Düzeylerinin Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi. Sakarya University Journal of Education, 8(4), 151-167. Cilt / Volume : * • Sayı / Issue : * • Ay / Month 20** 151 Kayhan BOZGÜN, Serpil PEKDOĞAN 1. GİRİŞ İnsanların mutlu, sağlıklı ve eğitimli olmaları toplumsal kalkınmanın temelini oluşturmaktadır. Duygusal, bilişsel ve sosyal gelişim dönemlerini sağlıklı şekilde geçiren bireyler toplumda daha başarılı ve mutlu olabilmektedir. Yaşadığı toplumda sevilmek, sevmek, kabul edilmek, iletişim kurmak gibi sosyal ihtiyaçları olan birey bu gereksinimlerini karşılayarak iyi ilişkiler geliştirmeyi amaçlar (Okumuş, 2011). Bu amacın gerçekleştirilmesi için sağlıklı bir sosyal gelişim döneminden geçmek önemlidir. Sosyal gelişim; yaş, cinsiyet, ailedeki doğum sırası, kardeş sayısı, aile geliri, arkadaş ilişkileri, anne-babanın çocuk yetiştirme tutumu gibi birçok değişkenden etkilenebilmektedir (Durualp, 2014). Başkalarının ne hissettiğini, düşündüğünü sezebilme becerisi bir ilişki kurmada sosyal açıdan iyi bir başlangıç sayılabilir; ancak bu beceri verimli bir etkileşim ortamı sağlamanın garantisini veremez. Pürüzsüz ve etkili ilişkiler kurmak için gerekli beceriler sosyal becerilerdir (Goleman, 2016). Kişilerarası iletişimin başarılı olmasının altında sosyal beceri faktörü yatar. Sosyal zekanın temel bileşenleri olan sosyal beceriler; kendini sosyal etkileşimler içinde ifade edebilme yeteneğini, farklı sosyal durumları "okumak" ve "anlamak" yeteneğini, sosyal roller bilgisini, normlar ve senaryoları, kişilerarası problem çözme becerilerini ve sosyal rol yapma becerilerini içerir (Riggio ve Reichard, 2008). Sosyal beceriler, başkaları hakkındaki sezgilerimizi oluşturan sosyal farkındalığı kullanarak ne yaptığımız ile ilgilidir (Goleman, 2016). Bacanlı (2014), sosyal beceriyi, sosyal farkındalık ile kazanılan bilgilerden ziyade, diğer kişilerle etkililiği ve devamlılığı olan ilişkiler kurmaya yarayan bir süreç olarak tanımlar. Gresham (2016) ise sosyal becerileri, bir kişinin sergilediği belirli davranışlar sınıfı ve sosyal görevlerin başarıyla yerine getirilme becerisi olarak tanımlar. Burger (2006) sosyal beceriyi, iki veya daha çok kişinin aralarında eğlenceli ve anlamlı bir konuşma gerçekleştirme yetisi olarak tanımlamaktadır. Sosyal beceri düzeyini artırmanın en iyi yollarından biri başkalarıyla iletişim kurmaktan, geçmektedir. Gülay ve Akman (2009), sosyal becerilerin, bireyin etkileşimde bulunduğu ortamlarda olumlu dönütler almasını sağlayan, sosyal ilişkileri başlatan ve devam ettiren öğrenilmiş davranışlar olduğunu belirtmişlerdir. Meadan ve Monda-Ama (...truncated)