Fen bilgisi öğretmen adaylarının TÜBİTAK destek programlarına yönelik proje yazma/hazırlama becerilerinin gelişimi

§ IJ ER International Journal of Social Sciences and Education Research Online, http://dergipark.gov.tr/ijsser ISSN: 2149-5939 Volume: 5(1), 2019 Fen bilgisi öğretmen adaylarının TÜBİTAK destek programlarına yönelik proje yazma/hazırlama becerilerinin gelişimi1 Improving preservice science teachers’ ability to write/prepare projects to TUBITAK grant program Duygu Metin Peten2, Fatma Yaman3, Gülşah Sezen Vekli4 ve Murat Çavuş5 Gönderilme tarihi: 10 / 12/ 2018 Kabul tarihi: 12 / 02 / 2019 Öz Bu çalışma, TÜBİTAK Destek Programlarına yönelik proje hazırlama eğitiminin fen bilgisi öğretmen adaylarının proje yazma/hazırlama becerilerine etkisi araştırmaktadır. Bu amaçla hazırlanan eğitim öncesinde ve sonrasında öğretmen adaylarından bilim fuarlarına yönelik proje önerisi hazırlamaları istenmiştir. Bu araştırmada eylem araştırması kullanılmıştır. Öğretmen adaylarının proje önerileri eğitim öncesinde ve sonrasında araştırmacılar tarafından hazırlanan bir rubrik ile değerlendirilmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, proje hazırlama eğitiminin fen bilgisi öğretmen adaylarının proje hazırlama/yazma becerilerini geliştirdiği, özellikle öğretmen adaylarını proje türü seçme konusunda ve kabul edilebilir proje yazma konusunda desteklediği görülmektedir. Anahtar sözcükler: Proje Önerisi Hazırlama, Fen Bilgisi Öğretmenliği, Proje Hazırlama Eğitimi Abstract The present study investigates the effectiveness of professional development project on preservice science teachers’ (PST) ability to write/prepare application for grant programs provided by TUBITAK. For this purpose, PSTs were asked to prepare grant application for science fair projects before and after training. The action research method was used through this project. The PSTs’ project proposals were evaluated by the rubric before and after the training. According to result, the professional development project was effective especially in supporting PSTs in understanding of the differences between three different types of projects and in choosing the right science projects which were in the scope of grant program. Keywords: Preparing Science Project, Preservice Science Teachers, Professional Development 1. Giriş Bilimsel bilgiye ulaşma yollarını bilen ve bilimsel bilgiyi etkili bir şekilde kullanabilen bireyler yetiştirmek fen öğretiminin temel amaçlarından biridir. Bu amacın gerçekleştirilmesinde şüphesiz bilim şenlikleri (fen, matematik şenlikleri vb.), buluş şenlikleri, bilim/proje fuarları ve proje yarışmaları gibi etkinlikler oldukça önemli bir role sahiptir. 1 Bu araştırma, Yozgat Bozok Üniversitesi Proje Koordinasyon Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından desteklenmiştir. Proje No: 6602a-EF18-165 2 Dr. Öğr. Üy., Yozgat Bozok Üniversitesi, Yozgat, Türkiye, 3 Dr. Öğr. Üy., Yozgat Bozok Üniversitesi, Yozgat, Türkiye, 4 Dr. Öğr. Üy., Yozgat Bozok Üniversitesi, Yozgat, Türkiye, 5 Dr. Öğr. Üy., Yozgat Bozok Üniversitesi, Yozgat, Türkiye, Copyright © 2015 by IJSSER ISSN: 2149-5939 79 Metin Peten, D., Yaman, F., Vekli, G.S., Çavuş, M. (2019). Improving preservice science teachers’ ability to write/prepare projects to TUBITAK grant program. International Journal of Social Sciences and Education Research, 5(1), 78-90. Bilim şenlikleri öğrencilerin fen bilimleri dersine yönelik tutumlarını olumlu yönde geliştirerek öğrenme çıktıları üzerinde gelişim sağlayabilecek bilimsel bir etkinliktir (Yıldırım, 2016). Bir bilim şenliğinin öğretici birçok özelliğe sahip olmasına rağmen, temel amacı bilimsel düşünmeyi geliştirmek, bilimsel yöntem ve araştırmayı kullanmayı öğrenen bireyleri teşvik etmektir. Bilim şenlikleri ve bilim fuarları, öğrenenin bilimsel araştırma sürecine uygulamalı olarak doğrudan katılmasına imkân veren öğrenci projelerinin sunulduğu ve paylaşıldığı organizasyonlardır (Korkmaz, 2004). Literatür incelendiğinde bilim şenlikleri ve bilim fuarlarının, öğrencilerin bilişsel, duyuşsal ve devinişsel gelişimlerine etkisini inceleyen araştırmalar olduğu görülmektedir. Örneğin, Camcı (2008), ilköğretim okullarında bilim şenliği/proje yarışması etkinliklerine katılan ve katılmayan öğrencilerin bilime ve bilim insanlarına yönelik ilgi ve imajları arasında bir farklılık olup olmadığını araştırmıştır. Araştırmada bilim şenliğine katılan öğrencilerin daha çok bilimin doğası ve bilimsel süreçle ilgilendiği; bilim şenliğine katılmayan öğrencilerin ise daha çok günlük hayatta doğrudan gözlemlenen olaylarla ilgilendikleri ortaya çıkmıştır. Benzer şekilde Çeliker ve Erduran Avcı (2015) bilimsel faaliyetlere katılan ilkokul 3. ve 4. sınıf öğrencilerinin bilim insanı algılarındaki değişimi inceledikleri araştırmalarında; beş aylık bir süreçte gerçekleştirdikleri bilimsel faaliyetler öncesi ve sonrası uyguladıkları “Bir Bilim İnsanı Çiz” testini analiz etmişlerdir. Sonuç olarak bilimsel faaliyetlere katılan ilkokul öğrencilerinin çoğunun bilim insanı algılarının bazı özellikler (araştırma ve bilgi sembolleri, her iki cinsiyetin bir arada bulunması, grupla çalışma ve çoklu ortamlarda çalışma) bakımından değişim gösterdiğini ortaya koymuşlardır. Literatürde bilim şenlikleri ve bilim fuarlarının öğrencilerin fene yönelik tutumları üzerine etkisini inceleyen araştırmalara da rastlamak mümkündür. Örneğin Durmaz, Dinçer ve Osmanoğlu (2017) araştırmalarında bilim şenliğinin öğrencilerin fene yönelik tutumları üzerine etkisini incelemişlerdir. Çalışma sonunda; bilim şenliğinin farklı öğrenme düzeylerinde öğrenim gören 124 ilkokul öğrencisinin fene yönelik tutumlarını olumlu yönde etkilediği görülmektedir. Bilim şenlikleri ve bilim fuarlarının öğrencilerin fene yönelik tutumları üzerine etkisini inceleyen bir diğer çalışma ise Yıldırım ve Şensoy (2016) tarafından gerçekleştirilmiştir. Araştırmacılar on beş hafta boyunca yarı deneysel yöntemle yürüttükleri uygulamalar sonunda bilim şenliğine katılan 6. Sınıf öğrencilerinin fene yönelik tutumlarının anlamlı seviyede arttığını ortaya koymuşlardır. Ayrıca araştırma tamamlandıktan üç ay sonra bu artışın korunduğunu da tespit etmişlerdir. Şahin (2012) ise yaptığı çalışmada, bilim şenliklerinin 10. sınıf öğrencilerinin kimya alanına yönelik tutumlarına olan etkisini araştırmıştır. Araştırmada bilim şenliklerinin, lise öğrencilerinin kimya dersine yönelik tutumlarının gelişimi üzerinde olumlu etkileri olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca bu araştırmada kimya derslerine ilgisi düşük olan öğrencilerin, bilim şenliklerindeki projeleri yerinde inceleyerek, oradaki sunumlara katılımlarının sağlanmasından dolayı daha sonra işlenen derslerde, daha aktif ve ilgili olduklarının gözlemlendiği belirtilmiştir. Bilim şenliğine katılan ortaokul ve lise öğrencilerinin bu etkinliğe katılma amaçlarını ve öğrenme kazanımlarını özel durum çalışmasıyla inceleyen Keçeci (2017) ise öğrencilerin bilim şenliğine katılma amaçlarını; yeni bilgiler edinme, bilime yönelik meraklarını giderme, bilimi günlük yaşamlarıyla ilişkilendirme ve bilime yönelik ilgileri olarak sıralamıştır. Öğrencilerin bilim şenlikl (...truncated)