Boş Zaman İlgilenim Faktörleri ile Fitness Merkezine Yönelik Tatmin ve Sadakat Arasındaki İlişki

Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Anadolu University Journal of Social Sciences Boş Zaman İlgilenim Faktörleri ile Fitness Merkezine Yönelik Tatmin ve Sadakat Arasındaki İlişki The Relationship between Satisfaction and Loyalty Towards to the Fitness Center with the Factors of Leisure Involvement Gözde Yetim - Prof. Dr. Metin Argan Başvuru Tarihi: 11.02.2015 Kabul Tarihi: 31.03.2017 Öz Gelişen teknoloji sayesinde toplum yaşamı içerisinde çalışma saatleri kısalarak bireylerin boş zamanlarında artış meydana gelmiştir. Bu artış ile birlikte bireyler işten arta kalan boş zamanlarını değerlendirme arayışı içine girmişlerdir. Boş zamanlarında katılacakları etkinlikler bireyden bireye farklılık göstermektedir. Dolayısıyla bu durum ilgilenim konusunun önemine vurgu yapmaktadır. Özellikle yoğun rekabet ortamı içerisindeki fitness sektöründe, fitness merkezlerinin ayakta kalabilmesi için müşterilerin bireysel ilgilenim profillerini belirlemek oldukça önemli bir hal almaktadır. Çünkü ilgilenim, oluşturulmak istenen sadakatin öncüllerinden biri olarak değerlendirilebilir. Bu çalışmanın amacı a) Boş zaman ilgilenim faktörlerini ortaya çıkarmak, b) Boş zaman ilgilenimi ve fitness merkezine yönelik sadakat arasındaki ilişkiyi, c) Boş zaman ilgilenimi ve fitness merkezine yönelik tatmin arasındaki ilişkiyi, d) Fitness merkezine yönelik tatmin ve fitness merkezine yönelik sadakat arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırma, Eskişehir ili sınırları içerisinden seçilen Sportif Club, Qualitasspa, Fitlife, Sablon Wellness Club ve Esjim fitness merkezlerindeki 658 üye ile gerçekleşmiştir. Çalışmada faktör analizi sonucunda fitness merkezi üyelerinin boş zaman ilgilenimini etkileyen altı faktör ortaya çıkmıştır. Bu faktörler çalışan davranışı, resepsiyon hizmetleri, temizlik/hijyen, ödeme ve teşvik, sağlık ve fitness ve kullanıma hazırlık olarak isimlendirilmiştir. Yapılan regresyon analizi sonucunda ödeme ve teşvik (β= 0412; p< 0,01) faktörü fitness merkezine yönelik tatmin ve sadakati üzerinde en güçlü etkiye sahiptir. Bunun yanında temizlik/hijyen ile sağlık ve fitness faktörlerinin fitness merkezine yönelik sadakat üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığı ifade edilebilir. Anahtar Kelimeler: Boş Zaman, Boş Zaman İlgilenimi, Fitness Merkezine Yönelik Tatmin, Fitness Merkezine Yönelik Sadakat Abstract Developing technology has decreased the working hours in public life and the leisure time was increased. This increase was occurred some alternatives for spending leisure time. Participating in leisure activities varies Gözde Yetim, Anadolu Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Mezunu, Prof. Dr. Metin Argan, Anadolu Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi, * Bu çalışma Anadolu Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü Yönetim Kurulu’nun 16.07.2014 tarih ve 21 sayılı kararıyla onaylanan “Boş Zaman İlgileniminin Boş Zaman Tatmini ve Sadakati Üzerine Etkisi: Eskişehir’deki Fitnes Merkezleri Üzerine Araştırma” isimli Yüksek lisans tezinden türetilmiştir. sbd.anadolu.edu.tr 49 Boş Zaman İlgilenim Faktörleri ile Fitness Merkezine Yönelik Tatmin ve Sadakat Arasındaki İlişki from individual to individual. Therefore, involvement concept is gaining importance. Especially in fitness sector where there is intensive competition, fitness centers must determine their customers individual involvement profile. Because involvement is formed as one of precursors of loyalty. The purpose of this study to examine; a) the impact of leisure involvement, b) the relationship between leisure involvement and loyalty towards to the fitness center, c) the relationship between leisure involvement and satisfaction towards to the fitness center, d) the relationship between satisfaction and loyalty towards to the fitness center. The study was occur with 658 members of five fitness centers in Eskişehir which is Sportif Club, Qualitasspa, Fitlife, Sablon Wellness Club and Esjim fitness centers. The result of factor analysis revealed six factors. These factors named with employee attitude, services of reception, cleaning/hygiene, payment and encouragement, health and fitness and preparation of use. The result of regression indicated that the factor of payment and encouragement (β= 0412; p< 0,01) have a strong effect on satisfaction and loyalty towards to the fitness center. Besides, factors of cleaning/hygiene and health and fitness have any significant effect on loyalty towards to the fitness center. Keywords: Leisure, Leisure Involvement, Satisfaction Towards to the Fitness Center , Loyalty Towards to the Fitness Center Giriş Çağın beraberinde getirdiği, gelişen endüstri ve teknoloji ile birlikte ortaya çıkan iş hayatında ve yaşam dünyasındaki büyük gelişmeler, çalışma saatlerini azaltarak yaşamı daha da kolaylaştırmakta ve bu da boş zamana olan ilginin artmasına olanak sağlamaktadır (Argan, 2007, s. 9). Bireylerin boş zamana karşı ilgilerinin artması ile birlikte, bireyler boş zamanlarını değerlendirme arayışına girmektedirler. Boş zaman değerlendirme tercihleri, bireylerin istek, ihtiyaç ve beklentilerine göre farklılık gösterdiğinden bu noktada ilgilenim konusu önem kazanmaktadır. 50 İşletmelerin, bireylerin boş zamanlarında meydana gelen bu artışı fırsat olarak görmeye başlaması da bu alanı ticari bir sektör haline getirmektedir. İşletmelerin yoğun rekabet ortamında ayakta kalabilmeleri için farklı taleplere sahip bireylere gerekli hizmeti verebilmek ve işletmeye karşı tatmin ve sadakat oluşumunu sağlamak adına, öncelikle bireylerin ilgilenimlerini bilmeleri önemli hale gelmeye başlamıştır. Farklı ülkelerden birçok araştırmacı tarafından bu alanda çeşitli çalışmalar yapılmasına karşın (Havitz ve Dimanche, 1999; Lee ve Graefe, 2002; Funk vd., 2004; Decloe vd., 2009; Kontogianni, 2011; Chen vd., 2013; Tachis ve Tzetzis, 2015), Türkiye’de boş zaman ilgilenimi alanında çok az çalışma olmasından dolayı bu araştırmanın böylesi bir eksikliği giderme konusunda boş zaman literatürüne katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Dünyada her geçen gün hızla artan sağlıklı ve zinde olma gereksinimi bireyleri boş zamanlarında fitness merkezlerine yöneltmiştir (Tüfekçi, 2010, s.1). Hizmet sektörünün sürekli artan rekabet ortamında özellikle fitness merkezleri incelendiğinde, fitness merkezlerinin sayısının artması bireylerin hangi fitness merkezine üye olacaklarına karar verme aşamasında çeşitli zorluklara sebep olmaktadır. Benzer şekilde, herhangi bir fitness merkezine üye olan bireyin alternatifler arasından doğru karar verip vermediği ve burada üyeliğini devam ettirme konusunda şüpheleri oluşmaktadır. Bu düşünceden hareketle bu çalışmada farklı istek, ihtiyaç ve beklentiler içinde olan bireylerin iş dışında kalan zamanlarda katılım gösterdikleri ve aynı zamanda ticari bir sektör haline gelen, Eskişehir’de bulunan beş fitness merkezi ele alınmıştır. İlgilenim kavramı ile ilgili literatüre katkı sağlayabileceğini düşündüğümüz bu çalışmanın amacı, fitness merkezine üye olan bireylerin boş zaman ilgilenim fak (...truncated)