Bir Șifacılık Gerçeği Olarak İkna ve İnanç: Modern Tıpta Eksik Olan Nedir?

Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası 2012, 65 (2) CERRAHİ TIP BİLİMLERİ/SURGICAL SCIENCES DOI: 10.1501/Tıpfak_000000824 Olgu Sunumu / Case Reports Bir Șifacılık Gerçeği Olarak İkna ve İnanç: Modern Tıpta Eksik Olan Nedir? Persuasion and Belief as a Fact of Herbalism: What is Missing in Modern Medicine? Aybala Ağaç Ay, Sibel Polat, Ahmet Ay, Bülent Halaçlar Viranșehir Devlet Hastanesi Genel Cerrahi Kliniği Cerrahi sonrası yabancı cisme bağlı cerrahi alan enfeksiyonları ciddi bir sağlık problemi olarak karșımızda durmaktadır. Burada yerel bir șifacı tarafından sırtına yabancı cisim yerleștirilmiș bir olguyu sunmaktayız. 44 yașında erkek hasta șiddetli öksürük ile bașvurdu, yapılan muayenede hastanın sırtında cilt altı dokudan geçirilmiș çamașır ipi görüldü.Hasta bel fıtığı sebebiyle șifacıya gittiğini ve șifacının da bir çuvaldız yardımıyla ipi sırtına yerleștirdiğini belirtti.Fizik muayenede geniș bir alanda abse ve pseudotümör formasyonu gözlenerek tedavisi planlandı fakat hasta ipin çıkarılmasını kabul etmeyerek öksürüğü için ilaç yazılmasını talep etti,bunun üzerine hasta bronșit tedavisi ile taburcu edildi.Olgumuz ıșığında halkı özsağlıkları konusunda bilgilendirerek etkili politikalarla destek olmanın kritik önemde olduğunu düșünmekteyiz. Anahtar Sözcükler: Yabancı cisim , cerrahi alan enfeksiyonları, pseudotümör Surgical site infections due to foreign body, is a serious healthcare problem after a surgical procedure. Hereby we present a case with a foreign body in his back which is inserted by a local herbalist.44 year-old-man presented with intense cough.On physical examination, a clothesline passing through the skin was seen on the back of the patient who had admitted to a local herbalist with a complaint of lumbar pain and let the herbalist insert the clothesline in his back using a packing needle. On physical examination a large abcess and pseudotumor formation were seen and the surgical treatment planned but the patient did not accepted the treatment and ask for a pill for his cough.The patient had externated with the treatment of bronchitis.In the light of our case it can be said that it is critically important to inform public about their own healthcare and support with effective policies of public health. Key Words: Foreign body , Surgical site infections, pseudotumor Ciltaltı yabancı cisimler genel sağlığı tehdit etmeye kadar gidebilecek ciddi sağlık sorunlarına sebep olabilecek potansiyeldedirler. Özellikle cerrahi sütür materyallerinin yarattığı reaksiyon ve enfeksiyonlar ciddi problemler yaratmakta olup bu sorunun çözümü yönünde çeşitli deney ve araştırmalarla çaba harcanırken(1), burada takdim edeceğimiz vaka ise bu konuda bölgesel faktörler ve yerel tedavi yöntemlerine bağlılığın bir göstergesi olarak dikkate değerdir. Geliș Tarihi: 31.01.2012 • Kabul Tarihi: 05.06.2012 İletișim Dr. Aybala Ağaç Ay Viranşehir Devlet Hastanesi Genel Cerrahi Kliniği Viranşehir/Şanlıurfa GSM : 0 541 951 95 09 E-posta : OLGU 44 yaşında erkek hasta polikliniğe öksürük ve ateş yakınması ile başvurdu. Muayene amacıyla hastanın sırtı açıldığında sağ skapula üzerinde yaklaşık 10 cm boyunca ciltaltı dokuyu transvers olarak kateden, ve her iki taraftan biraraya getirilerek birbirine bağlanmış halde çamaşır ipi gözlendi (Şekil-1). Naylon çamaşır ipinin kalın- Şekil-1: Fotografta hastanın sırtını 10 cm boyunca kateden çamaşır ipi ve etrafında oluşturduğu enflamatuar reaksiyon görülmekte Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası 2012, 65 (2) lığı yaklaşık 5-6 mm olup, içinden geçirildiği dokuda yaklaşık 10 cm çapında bir alanda fluktuasyon veren yüzeyel abse ve etrafında yaygın sellülit mevcuttu. Đpin geçirildiği her iki cilt açıklığından pürülan drenajı mevcut olan hastanın, yine ipin geçirildiği ciltaltı dokuda oldukça sert kıvamda yaklaşık 7 cm'lik pseudotümör formasyonu gözlendi. Hastanın anamnezi sorgulandığında hasta bel fıtığı olduğunu, bel fıtığının tedavisi için yerel bir şifacıya gittiğini, bu ipin yaklaşık 4 hafta kadar önce orada çuvaldız kullanılarak sırtından geçirildiğini, o günden beri de belinin bir daha ağrımadığını ifade etti. Hasta, şifacının kendisini sırt ağrısı konusunda uyardığını fakat bunun da tedavinin bir parçası olarak görüldüğünü iletti. Şifacıya göre ipin 6 ay sonra yine kendisi tarafından alınması gerekmekte idi. Hastaya bu şikayeti için neden bir nöroşirürji uzmanına başvurmadığı sorulduğunda ameliyatın ya da verilecek ilaçların faydasına inanmadığını belirtti, bunun yanında bel fıtığının sırtındaki ip ile tamamen düzeleceğine inancı tamdı ve sözkonusu hasta lise mezunu idi. Bu anamnezi takiben yabancı cismin çıkarılması, abse ve pseudotümör açısından gerekli cerrahi ve medikal tedavinin yapılması planlandı fakat hastaya durumunun, müdahale yapılmazsa gelişebilecek diğer patolojilerin ve sepsisi takiben ölüm tehlikesinin defalarca anlatılmasına rağmen hasta ve yakınları ipin çıkarılması için herhangi bir müdahalenin yapılmasını kabul etmeyerek öksürük yakınmasıyla ilgili gereğinin yapılmasını istediler. Hastanın bundan sonra yapılan muayene ve tetkiklerinde akut bronşit tesbit edilerek tedavisi düzenlendi. TARTIŞMA Cerrahi girişim uygulanmış alanda enfeksiyon, tüm cerrahi öncesi asepsiantisepsi önlemlerine uyulduğu takdirde bile yaklaşık %5 oranında görülebilen bir olgudur. Bu enfeksiyonlar kabaca 3 başlık altında incelenebilir. Süperfisiyel insizyonel, derin insizyonel ve organ veya intrakaviter enfeksiyonlar. Süperfisiyel enfeksiyonlar yalnızca drenaj ve medikal tedavi gerektirirken derin insiyonel ve 134 intrakaviter enfeksiyonlar debridmandan rezeksiyona dek uzanan bir spektrumda tedavi edilirler; bununla birlikte cerrahi saha enfeksiyonları açısından riski yükselten bazı faktörler de mevcuttur, bunlar yaş, obezite, sigara kullanımı ve diyabet varlığı olmakla beraber risk faktörleri arasında en büyük ağırlığa sahip olan kuşkusuz ''kirli'' cerrahi prosedürlerdir(2). Sunulan olguda ise hastane dışı bir ortamda, yetersiz asepsi ve uygun olmayan bir materyal ile yapılan yanlış bir uygulama hastada yoğun bir enfeksiyona, birlikte abse ve pseudotümör oluşumuna da sebep olmuştur. Öte yandan yabancı cisim reaksiyonları da oldukça değişik şekillerde kendini gösterebilmektedir. Bu varyasyonlar özellikle yabancı cismin vücuda alındığı tarihe ve geçen süreye bağlı olarak farklılık göstermektedir. Günler içinde enfeksiyon ve takiben abse gelişebilmekle beraber, uzun yıllar sonra yumuşak doku kitleleri şeklinde de prezente olabilmektedir(3).Özellikle tahta, bitki dikeni gibi organik yabancı cisimler salgıladıkları çeşitli toksinlerle anaflaktik reaksiyona kadar giden sonuçlar doğururken, olgumuzda olduğu gibi inorganik materyallerin de özellikle erken dönemde pseudotümör görüntüsüne sebep olabildikleri bilinmektedir. Öte yandan ilk yaralanmadan habersiz hastalarda süreyle değişen şekillerde yakınmalar olabilmektedir, bunlardan en sık görülenleri o bölgede hassasiyet, enfeksiyon ve devamında abse gelişimi, kronik drenaj gösteren sinüsl (...truncated)