BEPS 13: CBCR – Country-by-Country Reporting

Pobrane z czasopisma Studia Iuridica Lublinensia http://studiaiuridica.umcs.pl Data: 11/02/2020 16:17:44 Uwaga! Artykuł został opublikowany w dwóch wersjach językowych – podstawą do cytowań jest wersja angielska Jadwiga Glumińska-Pawlic Uniwersytet Śląski w Katowicach Hanna Szarpak Doradca podatkowy BEPS 13: CBCR – raport według krajów M CS STRESZCZENIE W celu wyeliminowania nieuczciwej konkurencji podatkowej polegającej na unikaniu opodatkowania i przenoszeniu zysków, OECD i UE zalecają podjęcie skutecznych przedsięwzięć, które zostały zebrane w pakiet 15 działań, jakie państwa członkowskie powinny wdrożyć do swoich porządków prawnych. Jednym z priorytetów stało się promowanie automatycznej wymiany informacji i raportowania (BEPS 13) jako narzędzia zapewniającego przejrzystość działań oraz przyszłego europejskiego i międzynarodowego standardu w sprawach podatkowych. Ponieważ grupy przedsiębiorstw wielonarodowych mają możliwość przenoszenia dochodów pomiędzy podmiotami powiązanymi usytuowanymi w różnych jurysdykcjach podatkowych, organy podatkowe poszczególnych państw członkowskich potrzebują wyczerpujących i rzetelnych danych, które umożliwią im identyfikację krajów, w których powstaje dochód oraz identyfikację krajów, w których dochód ten jest zgłaszany do opodatkowania oraz ustalenie, ile wynosi podatek zapłacony w poszczególnym kraju. Większa przejrzystość pomiędzy państwami powinna spowodować, że grupy przedsiębiorstw wielonarodowych zaprzestaną dotychczasowych praktyk i zaczną płacić podatki w kraju, w którym osiągają zyski. U Słowa kluczowe: optymalizacja; unikanie opodatkowania; przenoszenie zysków; erozja podstawy; wymiana informacji WPROWADZENIE BEPS1 to termin używany w międzynarodowej debacie publicznej dotyczącej unikania opodatkowania i sposobów przeciwdziałania nieuczciwemu zaniżaniu danin publicznych, rozpowszechniony dzięki Raportowi OECD, znanemu również jako Plan Działań BEPS (Action Plan on Base Erosion and Profit Shifting), opublikowanemu 19 lipca 2013 r. Termin ten stał się synonimem działań zmierzających do reformy przepisów podatkowych i zmiany zasad opodatkowania. Przyjęte w dokumentach Międzynarodowej Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) pojęcie „BEPS” odnosi się do strategii planowania podatkowego, którego zasadniczym celem jest wykorzystywanie luk i sprzeczności w przepisach podatkowych dla ukrycia zysków lub ich transferowania do miejsc, w których podatnik wykazuje małą aktywność lub w ogóle nie prowadzi żadnej działalności, ale gdzie podatki są niskie w relacji do kraju jego rezydencji lub nie ma ich w ogóle (tzw. raje lub oazy podatkowe). Takie zachowanie podatnika skutkuje albo niewysokim opodatkowaniem, albo brakiem opodatkowania podatkiem dochodowym. Natomiast państwa, które stosują tego rodzaju zachęty, korzystają w sposób nieuzasadniony z części dochodów wypracowanych w innych krajach, które zasilają ich budżet. Zatem w celu wyeliminowania nieuczciwej konkurencji podatkowej, polegającej na unikaniu opodatkowania i przenoszeniu zysków, OECD, a za nią Unia Europejska, zalecają podjęcie skutecznych przedsięwzięć, które zostały zebrane w pakiet 15 dzia1 Base Erosion Profit Shifting (BEPS) – erozja podstawy opodatkowania i transfer zysków. Pobrane z czasopisma Studia Iuridica Lublinensia http://studiaiuridica.umcs.pl Data: 11/02/2020 16:17:44 Uwaga! Artykuł został opublikowany w dwóch wersjach językowych – podstawą do cytowań jest wersja angielska U M CS łań, jakie powinny podjąć państwa członkowskie. Pakiet BEPS stanowi kompleksowy zestaw instrumentów, zawierający pewne minimalne standardy, wspólne rozwiązania, wytyczne i najlepsze praktyki w dziedzinie opodatkowania, które państwa nie tylko mogą, ale i powinny wdrożyć do swoich porządków prawnych. Jest rzeczą oczywistą, że wytyczne oraz raporty OECD nie stanowią źródła prawa powszechnie obowiązującego w Polsce, jednakże krajowe regulacje opierają się na nich w znacznej części, a Ministerstwo Finansów dąży do jak najszybszej implementacji tych nowych propozycji do naszego porządku prawnego. Podkreślić trzeba, że zaproponowane przez OECD instrumenty – w świetle międzynarodowego prawa publicznego – nie posiadają mocy wiążącej, ponieważ jest to tzw. miękkie prawo (soft law). Tym niemniej zakłada się, że założenia wyrażone w Planie Działań BEPS będą przyjmowane przez kraje uczestniczące w pracach nad jego opracowaniem. W przypadku wielu państw (w tym Polski) prace wdrożeniowe są już realizowane, a w odniesieniu do niektórych – są już nawet zakończone. Przypomnieć należy, że poszczególne działania w ramach Planu Działań BEPS dotyczą m.in.: neutralizacji efektów hybrydowych struktur wykorzystujących niespójność systemów podatkowych; wzmocnienia zasad opodatkowania kontrolowanych podmiotów zagranicznych (CFC); ograniczenia erozji podstawy opodatkowania przez odliczanie odsetek i innych opłat za usługi finansowe; zapewnienia, iż ceny transferowe odpowiadają kreowaniu wartości aktywów niematerialnych, a także zapewniają zgodność tych cen z kreowaniem wartości ryzyka/kapitału oraz wartości innych transakcji obarczonych wysokim ryzykiem; powtórnego zdefiniowania dokumentacji cen transferowych; wprowadzenia wymogu ujawniania przez podatników stosowanych agresywnych strategii podatkowych; ustanowienia metodologii zbierania oraz analizowania danych dotyczących zjawiska zmniejszania podstawy opodatkowania i transferu zysków; stworzenia wielostronnej umowy umożliwiającej wprowadzenie Planu Działań BEPS oraz modyfikacji istniejących umów o unikaniu podwójnego opodatkowania. W tej sytuacji należy oczekiwać, jakie kolejne rozwiązania z zaproponowanych przez OECD zostaną wdrożone w naszym kraju. PODSTAWY PRAWNE OBOWIĄZKU RAPORTOWANIA CBCR Podstawę prawną wprowadzenia obowiązku raportowania stanowią następujące dokumenty OECD, UE oraz krajowe akty prawne: 1. Transfer Pricing Documentation and Country-by-Country Reporting, Action 13 – 2015 Final Report, OECD, opublikowany 5 października 2015 r. 2 (dalej jako: Projekt BEPS, Działanie 13). 2. Dyrektywa Rady (UE) 2016/881 z dnia 25 maja 2016 r. zmieniająca dyrektywę 2011/16/UE w zakresie obowiązkowej automatycznej wymiany informacji w dziedzinie opodatkowania3. 3. Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami4. 2 www.oecd.org/tax/transfer-pricing-documentation-and-country-by-country-reporting-action-13-2015-finalreport-9789264241480-en.htm [dostęp: 15.10.2017]. 3 Dz.Urz. UE L 146/8, 3 czerwca 2016 r., PL. 4 Dz.U. z 2017 r., poz. 648. Pobrane z czasopisma Studia Iuridica Lublinensia http://studiaiuridica.umcs.pl Data: 11/02/2020 16:17:44 Uwaga! Artykuł został opublikowany w dwóch wersjach językowych – podstawą do cytowań jest wersja angielska U M CS 4. Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 czerwca 2017 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych przekazywanych w informacji o grupie podmiotów oraz sposobu jej wypełniania5. Uchwalając w dniu 25 maja 2016 r. Dyrektywę 2016/881 (...truncated)