Forensic medical examinations conducted on complainants of sexual assault in the Forensic Medicine Institute, Collegium Medicum in Bydgoszcz, Nicolaus Copernicus University in Torun, between 2006 and 2013

Arch Med Sąd Kryminol 2014; 64 (3): 137–146 DOI: 10.5114/amsik.2014.48877 archiwum medycyny sądowej i kryminologii Praca oryginalna Original paper Piotr Engelgardt, Magdalena Cychowska, Elżbieta Bloch-Bogusławska Badanie sądowo-lekarskie w przestępstwach przeciwko wolności seksualnej w materiałach Zakładu Medycyny Sądowej Collegium Medicum w Bydgoszczy Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu w latach 2006–2013 Forensic medical examinations conducted on complainants of sexual assault in the Forensic Medicine Institute, Collegium Medicum in Bydgoszcz, Nicolaus Copernicus University in Torun, between 2006 and 2013 Katedra Medycyny Sądowej Collegium Medicum w Bydgoszczy, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Polska Chair of Forensic Medicine, Collegium Medicum in Bydgoszcz, Nicolaus Copernicus University in Torun, Poland Streszczenie Przeanalizowano 46 badań osób pokrzywdzonych w sprawach przeciwko wolności seksualnej z lat 2006–2013 i porównano z danymi literaturowymi. Wszystkie przypadki dotyczyły osób płci żeńskiej. W 9 przypadkach (20%), wg ustaleń z wywiadu, zdarzenia dotyczyły tzw. innych czynności seksualnych, głównie dotykania miejsc intymnych, w 31 przypadkach (67%) doszło do odbycia stosunku płciowego, natomiast 6 badanych osób (13%) nie pamiętało przebiegu zdarzenia. Obrażenia okolic narządów płciowych występowały u 26% ofiar napaści seksualnej. Obrażenia pozostałych części ciała stwierdzono u 73% pokrzywdzonych. U żadnej z badanych nie odnotowano obecności poważnych obrażeń, np. złamań kości, ran, urazów głowy z utratą przytomności. W 29 przypadkach (63%) badanie przeprowadzono w ciągu 24 godzin od zdarzenia, w 6 (13%) w ciągu 24–48 godzin, w pozostałych 11 przypadkach (24%) wykonano je po upływie 48 godzin. Z 46 badanych kobiet 29 (63%) umyło miejsca intymne w okresie między zdarzeniem a badaniem. W każdym przypadku pobierano materiał do badań genetycznych i zabezpieczano w Zakładzie Medycyny Sądowej Collegium Medicum w Bydgoszczy. Słowa kluczowe: przestępstwa przeciwko wolności seksualnej, zgwałcenie, badanie sądowo-lekarskie. Abstract A total of 46 cases of alleged sexual assault were analysed from the years 2006–2013 where forensic medical examinations were conducted. The material was compared with data from literature. All the victims were female. In 9 cases (20%) a sexual assault by sexual touching was alleged, 67% of complainants (31 cases) had alleged non-consensual sexual intercourse, 6 complainants (13%) had no recollection of events. Genital area injuries were reported in 26% Copyright © 2014 by PTMSiK Piotr Engelgardt, Magdalena Cychowska, Elżbieta Bloch-Bogusławska Badanie sądowo-lekarskie w przestępstwach przeciwko wolności seksualnej w materiałach Zakładu Medycyny Sądowej Collegium Medicum w Bydgoszczy Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu w latach 2006–2013 of sexual assault victims. Injuries of other parts of the body were found in 73% of victims. None of the subjects were positive for severe injuries such as fractures, wounds, and head trauma with loss of consciousness. The majority of complainants (29 cases, 63%) were examined within 24 hours after the incident and 6 examinees (13%) were assessed between 24 and 48 hours after the alleged sexual assault. Eleven forensic medical examinations (24%) were conducted after the lapse of more than 48 hours since the alleged incident. Twenty nine complainants admitted that they had washed their genital area after the sexual assault. Forensic swabs were taken during all forensic medical examinations. Key words: sexual assault, rape, forensic medical examination. Wstęp Introduction Przestępstwa związane z przemocą seksualną stają się zauważalnym problemem społecznym. Ważną rolę w procedurach postępowania z ofiarą przemocy seksualnej odgrywa badanie lekarskie [1]. Jak wynika z danych Komendy Głównej Policji, w latach 2006–2012 stwierdzano rocznie od 1432 do 2001 przestępstw określanych jako „zgwałcenie”. Odsetek wykrywalności ustalono na 80,1–84,2% rocznie [1]. W Polsce niestety brakuje innych danych statystycznych dotyczących skali przestępstw przeciwko wolności seksualnej. Z kolei wg FBI w 1994 r. szacowano, że w Stanach Zjednoczonych 1 na 3 kobiety lub 1 na 7 mężczyzn było napastowanych seksualnie w którymś momencie swojego życia [2]. Z kolei wg rocznych raportów policji Tajwanu w 2007 r. zarejestrowano 3752 przypadki napastowania seksualnego [3]. Zgodnie z obowiązującym w Polsce Kodeksem karnym, w ramach przestępstw przeciwko wolności seksualnej stanowiących czyn zabroniony wyróżnia się doprowadzenie drugiej osoby do obcowania płciowego przy użyciu przemocy, groźby bezprawnej lub podstępu [4]. Polskie prawo wyróżnia też pojęcie innej czynności seksualnej, czyli zachowanie seksualne niebędące obcowaniem płciowym; jest to również czyn zabroniony [4]. Inną czynność seksualną stanowi każda czynność o charakterze seksualnym, która zmierza do uzyskania zaspokojenia seksualnego osoby wykonującej tę czynność lub aranżującej jej wykonanie [4]. W Polsce, zgodnie z Procedurą postępowania policji i placówki medycznej z ofiarą przemocy seksualnej [5], do obowiązków lekarza należy m.in. zebranie wywiadu i badanie lekarskie. Wywiad obejmuje: Offences connected with sexual violence are an evident social problem. Medical examination plays an important role in procedures for handling sexual assault victims [1]. As follows from the data collected by the General Police Headquarters, between 1432 and 2001 offences described as ‘rape’ were reported annually in the years 2006–2012. The yearly detection rate was found to be 80.1 to 84.2% [1]. Regrettably, there are no other statistical data available in Poland related to the scale of offences against sexual liberty. According to FBI’s estimates for 1994, one in every three women and one in every seven men were sexually assaulted at some point of their lives in the USA [2]. In contrast, the annual reports of the police in Taiwan for 2007 revealed 3752 cases of sexual harassment [3]. Pursuant to the Penal Code binding in Poland, it is an offence against sexual liberty constituting a prohibited act to subject another person to sexual intercourse by coercion, illegal threat or deceit [4]. The Polish law also uses the concept of ‘another sexual act’, i.e. sexual activity other than sexual intercourse; this is also a prohibited act [4]. ‘Another sexual act’ refers to any act of sexual nature which is aimed at sexual gratification of a person performing that act or arranging it [4]. According to the Polish Code of Conduct of the Police and Medical Facilities towards Victims of Sexual Violence [5], the physician’s duties include taking medical history and performing medical examination. The victim’s medical history should include the date, place, time and circumstances of the incident, date and hour of 138 Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii Archives of Forensic Medicine and Criminology Arch Med Sąd Kryminol 2014; vol. 64: 137–146 datę, miejsce, (...truncated)