بررسی اثر داروهای گیاهی و مکمل‌های غذایی بر ماستالژی: مروری سیستماتیک و متاآنالیز بر کارآزمایی‌های بالینی در ایران

‫دوره بیست و دوم‪ ،‬شماره ‪ ،3‬صفحه‪ ،87-98 :‬خرداد ماه ‪1398‬‬ ‫‪IJOGI, Vol. 22, No. 3, pp. 87-98, May 2019‬‬ ‫بزرسی اثز داريَبی گیبَی ي مکملَبی غذایی بز‬ ‫مبستبلژی‪ :‬مزيری سیستمبتیک ي متبآوبلیش بز‬ ‫کبرآسمبییَبی ببلیىی در ایزان‬ ‫صذیقٍ شیذائی‪ ،1‬مزياریذ ایزاوی‪ ،*1،1‬دکتز معصًمٍ غضىفزپًر‬ ‫‪.1‬‬ ‫‪.2‬‬ ‫‪.3‬‬ ‫‪3‬‬ ‫وبسؿٌبع اسؿذ هبهبیی‪ ،‬هشوض تحمیمبت هشالجتّبی پشػتبسی ٍ هبهبیی‪ ،‬داًـگبُ ػلَم پضؿىی هـْذ‪ ،‬هـْذ‪ ،‬ایشاى‪.‬‬ ‫داًـدَی دوتشی تخللی ثْذاؿت ثبسٍسی‪ ،‬وویتِ تحمیمبت داًـدَیی‪ ،‬داًـىذُ پشػتبسی ٍ هبهبیی‪ ،‬داًـگبُ ػلَم‬ ‫پضؿىی هـْذ‪ ،‬هـْذ‪ ،‬ایشاى‪.‬‬ ‫دوتشای ثْذاؿت ثبسٍسی‪ ،‬داًـىذُ پشػتبسی ٍ هبهبیی ساصی‪ ،‬داًـگبُ ػلَم پضؿىی وشهبى‪ ،‬وشهبى‪ ،‬ایشاى‪.‬‬ ‫خالصٍ‬ ‫تبریخ دریبفت‪ 1397/12/12 :‬تبریخ پذیزش‪1398/03/07 :‬‬ ‫‪1‬‬ ‫مقذمٍ‪ :‬هبػتبلظی‪ ،‬یىی اص ؿبیغ تشیي ػلل هشاخؼِ صًبى ثِ هشاوض دسهبًی اػت وِ ثب تَخِ ثِ اّویت آى‪ ،‬تدَیض كحیح‬ ‫داسٍ اّویت داسد‪ .‬ثب تَخِ ثِ ػَاسم داسٍّبی ؿیویبیی‪ ،‬توبیل ثیوبساى ثِ اػتفبدُ اص عت هىول افضایؾ یبفتِ اػت‪.‬‬ ‫هغبلؼِ هشٍس ػیؼتوبتیه ٍ هتبآًبلیض حبضش ثب ّذف اسصیبثی ٍ خوغثٌذی ًتبیح وبسآصهبییّبی ثبلیٌی اًدبم ؿذُ دس‬ ‫هَسد تأثیش داسٍّبی گیبّی ٍ هىولّبی غزایی ثش هبػتبلظی دس ایشاى اًدبم ؿذ‪.‬‬ ‫ريشکبر‪ :‬هغبلؼِ حبضش ثِ كَست هشٍس ػیؼتوبتیه ٍ هتبآًبلیض اثش داسٍّبی گیبّی ٍ هىولّبی غزایی ثش هبػتبلظی‬ ‫اػت وِ خؼتدَی همبالت ثب اػتفبدُ اص ولیذٍاطُّبی هبػتبلظی‪ ،‬عت هىول‪ ،‬گیبّبى داسٍیی ٍ هؼبدل اًگلیؼی آًْب دس‬ ‫هدالت فبسػی ٍ اًگلیؼی صثبى ًوبیِ ؿذُ دس ‪ٍ Pubmed ،Irandoc ،Magiran ،Scopus ،Iranmedx ،SID‬‬ ‫‪ Google scholar‬دس فبكلِ ػبلّبی ‪ 2007-2019‬اًدبم ؿذ‪ .‬خْت اسصیبثی ویفیت همبالت اص همیبع خذاد‬ ‫اػتفبدُ ؿذ‪ .‬هؼیبس ٍسٍد ثِ هغبلؼِ ؿبهل‪ :‬هغبلؼبت وبسآصهبیی ثبلیٌی اًدبم ؿذُ دس صهیٌِ هبػتبلظی ٍ هؼیبس خشٍج‪،‬‬ ‫ػذم دػتشػی ثِ هتي وبهل همبلِ ٍ ٍخَد ثیؾ اص یه هذاخلِ دس ّش گشٍُ ٍ ًذاؿتي گشٍُ وٌتشل ثَد‪.‬‬ ‫یبفتٍَب‪ :‬دس ایي هغبلؼِ‪ 14 ،‬همبلِ وِ داسای هؼیبسّبی ٍسٍد ثِ هغبلؼِ ثَدًذ‪ ،‬هَسد ثشسػی لشاس گشفتٌذ وِ داسای‬ ‫تشویجبت آًتیاوؼیذاًی‪ ،‬فالًٍَئیذی ثب خبكیت ضذالتْبة ٍ ضذدسد ثَدُ ٍ دس تؼىیي هبػتبلظی تأثیش هغلَثی داؿتٌذ‪.‬‬ ‫اعالػبت ثِدػت آهذُ‪ ،‬اػتفبدُ اص ٍیتبگٌَع ٍ ٍیتبهیي ‪ E‬سا خْت دسهبى هبػتبلظی هَسد حوبیت لشاس هیدّذ‪ .‬ضوي‬ ‫ایٌىِ ثزسوتبى ًیض ًتبیح هغلَثی سا اسائِ داد‪ً .‬تبیح هتبآًبلیض ثب ػِ هغبلؼِ ًـبى داد وِ ّیچ تفبٍت هؼٌیداسی ثیي گل‬ ‫هغشثی ٍ ٍیتبهیي ‪ٍ E‬خَد ًذاسد (‪.)p;0/648‬‬ ‫وتیجٍگیزی‪ :‬اص ثیي توبم سٍؽّبی روش ؿذُ‪ٍ ،‬یتبگٌَع ٍ ٍیتبهیي ‪ E‬داسای ؿَاّذ ثیـتش ثشای اػتفبدُ دس دسهبى‬ ‫هبػتبلظی هیثبؿٌذ‪ .‬ثشای وبسثشدی ؿذى ػبیش سٍؽّب‪ ،‬هغبلؼبت ثیـتش ضشٍسی اػت‪.‬‬ ‫کلمبت کلیذی‪ :‬ایشاى‪ ،‬دسد پؼتبى‪ ،‬عت هىول‪ ،‬گیبّبى داسٍیی‪ ،‬هبػتبلظی‬ ‫* وًیسىذٌ مسئًل مکبتببت‪ :‬هشٍاسیذ ایشاًی؛ داًـىذُ پشػتبسی ٍ هبهبیی‪ ،‬داًـگبُ ػلَم پضؿىی هـْذ‪ ،‬هـْذ‪ ،‬ایشاى‪ .‬تلفه‪051-38591512 :‬؛ پست‬ ‫الکتزيویک‪ :‬‬ ‫‪87‬‬ ‫ثب ویفیت ثبال دس صهیٌِ هبػتبلظی ثبیذ ثِ اعالػبت لبثل‬ ‫اػتوبد دػتشػی داؿتِ ثبؿٌذ (‪ .)9-11‬اص ایي سٍ‬ ‫هغبلؼبتی وِ دس صهیٌِ اػتفبدُ اص عت هىول دس دسهبى‬ ‫هبػتبلظی هیثبؿذ‪ ،‬هیتَاًذ ثب اسائِ اعالػبت خبهغ ٍ‬ ‫كحیح هَخت اػتفبدُ اص دسهبىّبی ونػبسضِ تَػظ‬ ‫هبهبّب ٍ پضؿىبى گشدد‪ ،‬ثٌبثشایي هغبلؼِ هشٍس‬ ‫ػیؼتوبتیه ٍ هتبآًبلیض حبضش ثب ّذف اسصیبثی ٍ‬ ‫خوغثٌذی ًتبیح وبسآصهبییّبی ثبلیٌی اًدبم ؿذُ دس‬ ‫هَسد تأثیش داسٍّبی گیبّی ٍ هىولّبی غزایی ثش‬ ‫هبػتبلظی دس ایشاى اًدبم ؿذ‪.‬‬ ‫مقذمٍ‬ ‫‪ ‬صذیقٍ شیذائی ي َمکبران‬ ‫دسد پؼتبى (هبػتبلظی)‪ ،‬ثِ دسد هتَػظ تب ؿذیذ یه یب‬ ‫ّش دٍ پؼتبى ثِ هذت ثیؾ اص ‪ 5‬سٍص اعالق هیؿَد‪ .‬دسد‬ ‫خفیف لجل اص لبػذگی وِ ووتش اص ‪ 5‬سٍص عَل ثىـذ‪،‬‬ ‫هیتَاًذ عجیؼی ثبؿذ‪ ،‬اهب دسد ؿذیذ ثیـتش اص ‪ 5‬سٍص‪،‬‬ ‫فؼبلیت عجیؼی سا هختل هیوٌذ ٍ ثِ دسهبى ًیبص داسد (‪.)1‬‬ ‫ػِ الگَی ثبلیٌی هتفبٍت هبػتبلظی ؿبهل دٍسُای‪ ،‬غیش‬ ‫دٍسُای ٍ خبسج پؼتبًی ّؼتٌذ (‪ .)2‬دس ثیي اًَاع‬ ‫هبػتبلظی‪ ،‬هبػتبلظی دٍسُای ؿبیغتشیي ًَع ثَدُ ٍ دس‬ ‫حذٍد ‪ %80‬صًبى هـبّذُ هیؿَد ٍ اغلت ثِكَست‬ ‫حؼبػیت غیشعجیؼی ٍ ػٌگیٌی خؼتِ وٌٌذُ پؼتبى‬ ‫تَكیف هیؿَد (‪.)3‬‬ ‫ؿیَع هبػتبلظی تمشیجبً ‪ %69‬هیثبؿذ (‪ )4‬وِ ثب‬ ‫فؼبلیتّبی خٌؼی (‪ ،)%48‬فیضیىی (‪ ،)%37‬اختوبػی‬ ‫(‪ ٍ )%21‬ؿغلی یب تحلیلی (‪ )%8‬تذاخل پیذا هیوٌذ‬ ‫(‪ .)5‬اتیَلَطی دسد دٍسُای پؼتبى ٌَّص ًبؿٌبختِ اػت‪،‬‬ ‫ػَاهل َّسهًَی ؿبهل‪ :‬افضایؾ اػتشٍطى‪ ،‬افضایؾ‬ ‫پشٍالوتیي‪ ،‬وبّؾ پشٍطػتشٍى‪ ،‬ػذم تؼبدل دس ًؼجت‬ ‫اػتشٍطى ثِ پشٍطػتشٍى‪ ،‬ػَاهل سٍاًی ٍ تغزیِای‪ ،‬افضایؾ‬ ‫ػغح اػیذّبی چشة اؿجبع ًـذُ ثِ اؿجبع ؿذُ ٍ‬ ‫افضایؾ حؼبػیت گیشًذُّب ٍ احتجبع آة دس ثذى‪ ،‬اص‬ ‫دیگش ػَاهل دسد دٍسُای پؼتبى هیثبؿٌذ (‪ .)1‬ؿیَع‬ ‫هبػتبلظی دس اًگلؼتبى ٍ آهشیىب ثیي ‪ %41-69‬گضاسؽ‬ ‫ؿذُ اػت (‪.)6‬‬ ‫دسهبىّبی ؿٌبختِ ؿذُ هبػتبلظی ؿبهل‪ :‬داًبصٍل‪،‬‬ ‫ثشٍهَوشیپتیي‪ ،‬تبهَوؼیفي‪ٍ ،‬یتبهیي ‪ٍ ٍ E‬یتبهیي ‪B6‬‬ ‫هیثبؿٌذ‪ .‬وبّؾ هلشف چشثی ٍ وبفئیي ٍ ٍسصؽّبی‬ ‫هختلف ًیض خْت وبّؾ دسد پؼتبى پیـٌْبد ؿذُ اػت‬ ‫(‪ .)7‬دسهبىّبی عجی هبػتبلظی ثیـتش ؿبهل دسهبىّبی‬ ‫ؿیویبیی ثب ػَاسم خبًجی ثؼیبس اػت وِ اغلت ّن‬ ‫ػَدهٌذ ًیؼتٌذ (‪ ٍ )8‬ػالٍُ ثش ایي‪ ،‬اهشٍصُ ثِ هَاصات‬ ‫افضایؾ ّضیٌِّبی هشالجتّبی ثْذاؿتی وـَسّب‪ ،‬وبسثشد‬ ‫عت ػٌتی ٍ خبیگضیي سٍص ثِ سٍص اّویت ثیـتشی یبفتِ‬ ‫اػت‪ .‬دس ایشاى ًیض ثِ دسهبىّبی گیبّی ٍ عت ػٌتی‬ ‫تَخِ ثیـتشی ؿذُ ٍ دس ّویي ساثغِ همبالت هتؼذدی‬ ‫دس استجبط ثب اثشثخـی سٍؽّبی دسهبًی هتفبٍت عت‬ ‫هىول هٌتـش ؿذُ اػت‪ .‬پضؿىبى ٍ هبهبّب ثشای خذهبت‬ ‫ريشکبر‬ ‫دس ایي هغبلؼِ هشٍسی همبالت اص عشیك خؼتدَ دس‬ ‫پبیگبُّبی اعالػبتی ‪،Scopus ،Google scholar‬‬ ‫‪Medline ،SID ،Irandoc ،Magiran ،pubmed‬‬ ‫ٍ خْبد داًـگبّی‪ ،‬فللٌبهِ گیبّبى داسٍیی ٍ فللٌبهِ‬ ‫پظٍّؾ دس ػلَم ٍسصؿی ثب ولیذ ٍاطُّبی هبػتبلظی‪ ،‬عت‬ ‫هىول‪ ،‬گیبّبى داسٍیی ٍ هؼبدلّبی التیي ٍ ‪Mesh‬‬ ‫ولوبت ؿبهل‪complementary ،alternative :‬‬ ‫‪،breast pain ،herbal medicine ،medicine‬‬ ‫‪ ٍ herbal drug،mastalgia‬توبم تشویجبت احتوبلی‬ ‫ولوبت اص ػبل ‪ 2007‬تب ػبل ‪ 2019‬خؼتدَ ؿذًذ‪.‬‬ ‫اثتذا توبم همبالتی وِ دس ػٌَاى یب چىیذُ آًْب‬ ‫ولیذٍاطُّبی روش ؿذُ هَخَد ثَد‪ٍ ،‬اسد لیؼت اٍلیِ‬ ‫ؿذًذ ٍ ػبیش همبالتی وِ دس هَسد هبػتبلظی ًجَد‪ ،‬حزف‬ ‫ؿذًذ‪ .‬دس هشحلِ دٍم هؼیبس ٍسٍد همبالت ثِ هغبلؼِ‬ ‫ؿبهل‪ :‬اثتالء ثِ هبػتبلظی‪ ،‬هغبلؼِ وبسآصهبیی ثبلیٌی‪،‬‬ ‫ًذاؿتي ثیوبسی ٍ سطین غزایی خبف ٍ ػذم هلشف‬ ‫داسٍّبی والػیه ٍ َّسهًَی ٍ هؼیبسّبی خشٍج اص‬ ‫هغبلؼِ ؿبهل‪ :‬ػذم دػتشػی ثِ هتي وبهل همبلِ ٍ ٍخَد‬ ‫ثیؾ اص یه هذاخلِ دس ّش گشٍُ ٍ ًذاؿتي گشٍُ وٌتشل‬ ‫ثَد‪ .‬دس هشحلِ ػَم‪ ،‬اسصیبثی همبالت تَػظ همیبع خذاد‬ ‫اًدبم ؿذ (‪ .)12‬ایي همیبع ؿبهل ‪ 5‬ػؤال دس استجبط ثب‬ ‫وبسآصهبیی ثَدى هغبلؼِ‪ ،‬سٍؽ تلبدفیػبصی ٍ احتوبل‬ ‫ػَگیشی دس آى‪ ،‬وَسػبصی ٍ پیگیشی ثیوبساى اػت‪.‬‬ ‫حذاوثش ًوشُ اسصیبثی ‪ ٍ 5‬حذالل ًوشُ كفش اػت‪ .‬دس‬ ‫هشحلِ چْبسم چه لیؼتی اص اعالػبت الصم هغبلؼِ‬ ‫‪88‬‬ ‫ؿبهل‪ً :‬بم ًَیؼٌذُ‪ ،‬ػبل‪ ،‬سٍؽ اًدبم ٍ هىبى هغبلؼِ‪،‬‬ ‫هذت هغبلؼِ‪ ،‬تؼذاد ًوًَِ‪ ،‬گشٍُ هذاخلِ‪ ،‬گشٍُ وٌتشل‪،‬‬ ‫هیبًگیي ػٌی‪ ،‬اهتیبص همیبع خذاد ٍ اثضاس ثِهٌظَس‬ ‫اسصیبثی ًْبیی تْیِ ؿذ وِ دس خذٍل ‪ 1‬ثِ آى پشداختِ‬ ‫ؿذُ اػت‪ .‬خْت خلَگیشی اص ػَگیشی‪ ،‬خؼتدَ‪،‬‬ ‫اػتخشاج دادُّب ٍ ثشسػی هٌبثغ تَػظ دٍ پظٍّـگش‬ ‫ثِكَست هؼتمل اًدبم ؿذ‪ .‬الصم ثِ روش اػت وِ اًدبم‬ ‫هتبآًبلیض ثِدلیل ًبّوگًَی عَل هذت هغبلؼبت‪ ،‬دٍصّب ٍ‬ ‫دس خؼتدَی اٍلیِ تؼذاد ‪ 27‬هغبلؼِ یبفت ؿذ‪.‬‬ ‫حزف ‪ 8‬هغبلؼِ ثب ثشسػی ػٌَاى ٍ چىیذُ‬ ‫حزف یه هغبلؼِ ثِدلیل ػذم دػتشػی ثِ هتي وبهل‪ ،‬حزف‬ ‫‪ 2‬هغبلؼِ ثِدلیل تىشاسی ثَدى‪ ،‬حزف ‪ 2‬همبلِ ثِدلیل ًوشُ‬ ‫ووتش اص ‪ 3‬اص هؼیبس خذاد‬ ‫ٍسٍد ‪ 14‬همبلِ دس هشٍس ػیؼتوبتیه ٍ ‪ 3‬همبلِ دس هتبآًبلیض‬ ‫ومًدار ‪ -1‬فلًچبرت جستجًی مقبال (...truncated)