The mechanism of action of methanolic extract of Rumex alveolatus on the membranes of Candida albicans, Candida paraposilosis and Candida glabratata

‫ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ ﻋﻠﻤﯽ ـ ﭘﮋوﻫﺸﯽ داﻧﺸﮕﺎه ﻋﻠﻮم ﭘﺰﺷﮑﯽ ﻟﺮﺳﺘﺎن‬ ‫ﺑﺮرﺳﯽ ﻣﮑﺎﻧﯿﺴﻢ اﺛﺮ ﻋﺼﺎره ﻣﺘﺎﻧﻮﻟﯽ ﮔﯿﺎه روﻣﮑﺲ آﻟﻮﺋﻮﻻﺗﻮس ﺑﺮ ﻏﺸﺎء ﮐﺎﻧﺪﯾﺪا آﻟﺒﯿﮑﻨﺲ‪ ،‬ﮐﺎﻧﺪﯾﺪا‬ ‫ﭘﺎراﭘﺴﯿﻠﻮزﯾﺲ و ﮐﺎﻧﺪﯾﺪا ﮔﻼﺑﺮاﺗﺎ‬ ‫ﻧﺴﯿﻢ ﻏﯿﻮر ﻧﺠﻒ آﺑﺎدي‪1‬‬ ‫‪ ،‬ﻣﺤﺒﻮﺑﻪ ﻣﺪﻧﯽ‪*2‬‬ ‫‪ -1‬ﮐﺎرﺷﻨﺎس ارﺷﺪ ﻣﯿﮑﺮوﺑﯿﻮﻟﻮژي‪ ،‬ﮔﺮوه ﻣﯿﮑﺮوﺑﯿﻮﻟﻮژي‪ ،‬واﺣﺪ ﻓﻼورﺟﺎن‪ ،‬داﻧﺸﮕﺎه آزاد اﺳﻼﻣﯽ‪ ،‬اﺻﻔﻬﺎن‪ ،‬اﯾﺮان‬ ‫‪ -2‬اﺳﺘﺎدﯾﺎر‪ ،‬دﮐﺘﺮاي ﻗﺎرچ ﺷﻨﺎﺳﯽ‪ ،‬ﮔﺮوه ﻣﯿﮑﺮوﺑﯿﻮﻟﻮژي‪ ،‬واﺣﺪ ﻓﻼورﺟﺎن‪ ،‬داﻧﺸﮕﺎه آزاد اﺳﻼﻣﯽ‪ ،‬اﺻﻔﻬﺎن‪ ،‬اﯾﺮان‬ ‫ﯾﺎﻓﺘﻪ ‪ /‬دوره ﺑﯿﺴﺖ و ﯾﮑﻢ ‪ /‬ﺷﻤﺎره ‪ / 1‬ﺑﻬﺎر ‪ / 98‬ﻣﺴﻠﺴﻞ ‪79‬‬ ‫ﭼﮑﯿﺪه‬ ‫درﯾﺎﻓﺖ ﻣﻘﺎﻟﻪ‪97/10/20 :‬‬ ‫ﭘﺬﯾﺮش ﻣﻘﺎﻟﻪ‪97/11/13 :‬‬ ‫ﻣﻘﺪﻣﻪ‪ :‬ﮐﺎﻧﺪﯾﺪﯾﺎزﯾﺲ ﺑﯿﻤﺎري ﻗﺎرﭼﯽ ﺷﺎﯾﻊ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ وﺳﯿﻠﻪ ي ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺟﻨﺲ ﮐﺎﻧﺪﯾﺪا اﯾﺠﺎد ﻣﯽ ﺷﻮد و ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﺑـﺪن‬ ‫را درﮔﯿﺮ ﻣﯽ ﻧﻤﺎﯾﺪ‪ .‬اﯾﻦ ﻋﻔﻮﻧﺖ ﻫﺎ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ وﺿﻌﯿﺖ ﺳﯿﺴﺘﻢ اﯾﻤﻨﯽ ﻣﯿﺰﺑﺎن ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ در ﺣﺪ ﻣﻬﻠﮏ ﭘـﯿﺶ روﻧـﺪ‪ .‬ﺑـﻪ دﻧﺒـﺎل ﭘﯿﺸـﺮﻓﺖ ﻋﻠـﻢ و‬ ‫اﻫﻤﯿﺖ ﺑﺨﺶ ﺳﻼﻣﺖ در ﺟﻮاﻣﻊ‪ ،‬اﺳﺘﻔﺎده از داروﻫﺎي ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ اﻓﺰاﯾﺶ ﯾﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ و ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻋﻮارض ﺟﺎﻧﺒﯽ‪ ،‬ﻗﯿﻤﺖ ﺑﺎﻻ و ﻣﺮاﺣـﻞ ﭘﯿﭽﯿـﺪه ي‬ ‫ﺗﻮﻟﯿﺪ داروﻫﺎي ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ‪ ،‬ﮔﯿﺎﻫﺎن داروﯾﯽ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﻧﺪ‪ .‬ﻫﺪف اﯾﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺑﺮرﺳﯽ ﻣﮑﺎﻧﯿﺴـﻢ اﺛـﺮ ﻋﺼـﺎره ﻣﺘـﺎﻧﻮﻟﯽ ﮔﯿـﺎه ر وﻣﮑ ـﺲ‬ ‫آﻟﻮﺋﻮﻻﺗﻮس ﺑﺮ ﻏﺸﺎء ﺑﺮﺧﯽ ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎي ﮐﺎﻧﺪﯾﺪا اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻣﻮاد و روشﻫﺎ‪ :‬اﺑﺘﺪا ﻋﺼﺎره ﻣﺘﺎﻧﻮﻟﯽ ﺳﺎﻗﻪ و ﺑﺮگ ﮔﯿﺎه روﻣﮑﺲ آﻟﻮﺋﻮﻻﺗﻮس ﺑﺎ روش ﺳﻮﮐﺴﻠﻪ ﺗﻬﯿﻪ ﺷﺪ‪ .‬ﺳﭙﺲ اﺛﺮ ﺿﺪ ﻗﺎرﭼﯽ ﻋﺼﺎره ﻣﺘـﺎﻧﻮﻟﯽ‬ ‫ﺑﺎ روش اﻧﺘﺸﺎر در ﭼﺎﻫﮏ و ‪ MIC‬ﺗﻌﯿﯿﻦ ﺷﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﻣﮑﺎﻧﯿﺴﻢ اﺛﺮ اﯾﻦ ﮔﯿﺎه ﺑﺎ آﻣﻔﻮﺗﺮﯾﺴﯿﻦ ‪ ،B‬ﻣﻘﺪار ﮔﻠﻮﮐﺰ ﺑـﺎ دﺳـﺘﮕﺎه اﺗﻮآﻧـﺎﻟﯿﺰور‪،‬‬ ‫ﺳﺪﯾﻢ و ﭘﺘﺎﺳﯿﻢ ﺑﺎ دﺳﺘﮕﺎه ﻓﻠﯿﻢ ﻓﺘﻮﻣﺘﺮي و اﺳﯿﺪآﻣﯿﻨﻪ ﺑﺎ روش ‪ HPLC‬در ﻣﺤﯿﻂ ﺣﺎوي ﻋﺼﺎره ﮔﯿﺎه و ﻗﺎرچ ﺗﻌﯿﯿﻦ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﯾﺎﻓﺘﻪﻫﺎ‪ :‬ﺑﯿﺸﺘﺮﯾﻦ ﻗﻄﺮ ﻫﺎﻟﻪ ﻋﺪم رﺷﺪ ﻣﺨﻤﺮ ﮐﺎﻧﺪﯾﺪا ﺗﻮﺳﻂ ﻋﺼﺎره ﻣﺘﺎﻧﻮﻟﯽ در ﻏﻠﻈﺖ ‪ 250‬ﻣﯿﻠﯽ ﮔﺮم ﺑﺮ ﻣﯿﻠﯽ ﻟﯿﺘﺮ ﺑـﻮد‪ .‬ﻧﺘـﺎﯾﺞ ﻧﺸـﺎن داد ﮐـﻪ‬ ‫ﻣﯿﺎﻧﮕﯿﻦ ﻏﻠﻈﺖ ﺳﺪﯾﻢ‪ ،‬ﭘﺘﺎﺳﯿﻢ و ﮔﻠﻮﮐﺰ در ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﮐﺎﻧﺪﯾﺪا ﺑﺮ اﺛﺮ ﻋﺼﺎره ﻣﺘﺎﻧﻮﻟﯽ در ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﺑﺎ آﻣﻔﻮﺗﺮﯾﺴﯿﻦ ‪ B‬ﺗﻐﯿﯿـﺮ ﻣﻌﻨـﺎداري دارد‪.‬‬ ‫ﺑﯿﺸﺘﺮﯾﻦ اﺳﯿﺪآﻣﯿﻨﻪ ﻫﺎي آزاد ﺷﺪه ﮔﻠﻮﺗﺎﻣﯿﻦ‪ ،‬ﺗﺮه اوﻧﯿﻦ و آﻻﻧﯿﻦ ﺑﻮدﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﺤﺚ و ﻧﺘﯿﺠﻪﮔﯿﺮي‪ :‬اﯾﻦ ﻋﺼﺎره ﮔﯿﺎﻫﯽ ﻣﮑﺎﻧﯿﺴﻢ ﻣﺸﺎﺑﻬﯽ ﺑﺎ ﻣﮑﺎﻧﯿﺴﻢ آﻣﻔﻮﺗﺮﯾﺴﯿﻦ ‪ B‬دارد و ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ ﺟﺎﯾﮕﺰﯾﻦ ﻣﻨﺎﺳـﺒﯽ ﺑـﺮاي داروﻫـﺎي‬ ‫ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ ﺑﺎ ﻋﻮارض ﺟﺎﻧﺒﯽ ﺑﺎﻻ ﺷﻮد‪ .‬ﻫﺮﭼﻨﺪ ﺑﺮرﺳﯽ ﻋﻮارض ﺟﺎﻧﺒﯽ اﺣﺘﻤﺎﻟﯽ ﮔﯿﺎه ﺑﺎﯾﺪ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد‪.‬‬ ‫واژهﻫﺎي ﮐﻠﯿﺪي‪ :‬ﻋﺼﺎره ﻣﺘﺎﻧﻮﻟﯽ‪candida ،HPLC ،SEM ،Rumex alveolatus ،‬‬ ‫*آدرس ﻣﮑﺎﺗﺒﻪ‪ :‬اﺻﻔﻬﺎن‪ ،‬داﻧﺸﮕﺎه آزاد اﺳﻼﻣﯽ واﺣﺪ ﻓﻼورﺟﺎن‪ ،‬داﻧﺸﮑﺪه زﯾﺴﺖ ﺷﻨﺎﺳﯽ‪ ،‬ﮔﺮوه ﻣﯿﮑﺮوﺑﯿﻮﻟﻮژي‪.‬‬ ‫ﭘﺴﺖ اﻟﮑﺘﺮوﻧﯿﮏ‪ :‬‬ ‫‪ / 75‬ﯾﺎﻓﺘﻪ‪ ،‬دوره ﺑﯿﺴﺖ و ﯾﮑﻢ‪ ،‬ﺑﻬﺎر ‪98‬‬ ‫ﺑﺮرﺳﯽ ﻣﮑﺎﻧﯿﺴﻢ اﺛﺮ ﻋﺼﺎره ﻣﺘﺎﻧﻮﻟﯽ ﮔﯿﺎه روﻣﮑﺲ آﻟﻮﺋﻮﻻﺗﻮس ﺑﺮ ﻏﺸﺎء ﮐﺎﻧﺪﯾﺪا ‪...‬‬ ‫ﻏﯿﻮر ﻧﺠﻒ آﺑﺎدي و ﻣﺪﻧﯽ‪‬‬ ‫ﻣﻘﺪﻣﻪ‬ ‫ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎي ﮐﺎﻧﺪﯾﺪا ﯾﮑﯽ از ﺷﺎﯾﻊ ﺗـﺮﯾﻦ ﻋﻮاﻣـﻞ ﺑﯿﻤـﺎري‬ ‫ﺑﺴﯿﺎري از ﮔﯿﺎﻫﺎن ﻧﯿﺰ وﺟﻮد دارد ﮐﻪ ﺑﺪون ﻫﯿﭻ ﺳـﺎﺑﻘﻪ ي‬ ‫ﻗﺎرچ ﻫﺎي ﻓﺮﺻﺖ ﻃﻠﺐ در اﻧﺴﺎن اﺳﺖ و ﺑﺎﻋﺚ ﻋﻔﻮﻧـﺖ ﺑـﻪ‬ ‫ﻋﻠﻤﯽ از آن ﻫﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺳـﻨﺘﯽ اﺳـﺘﻔﺎده ﻣـﯽ ﮔـﺮدد )‪.(3‬‬ ‫ﺻﻮرت ﺣﺎد‪ ،‬ﺗﺤﺖ ﺣﺎد ﯾﺎ ﻣﺰﻣﻦ در ﭘﻮﺳـﺖ ‪،‬ﻧـﺎﺧﻦ‪ ،‬ﻣﺨـﺎط‬ ‫ﻣﻮاد ﻣﻮﺛﺮه ﮔﯿﺎﻫﺎن داروﯾﯽ دو ﻧﻮع ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ :‬اول ﻣﻮاد ﺣﺎﺻﻞ‬ ‫واژن‪ ،‬ﺑﺮوﻧﺶ‪ ،‬رﯾﻪ و دﺳﺘﮕﺎه ﮔﻮارش ﻣﯽ ﺷـﻮد‪ .‬ﮔـﺎﻫﯽ ﻧﯿـﺰ‬ ‫از ﺳﻮﺧﺖ و ﺳﺎز اوﻟﯿﻪ ﯾﺎ ﻣﻮاد ﻣﻮرد ﻧﯿـﺎز و ﺣﯿـﺎﺗﯽ‪ ،‬ﮐـﻪ در‬ ‫ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻣﯽ ﮔﺮدد و ﮐﻠﯿﻪ‪ ،‬رﯾﻪ‪ ،‬ﮐﺒﺪ‪ ،‬ﻗﻠﺐ و ﻏﯿـﺮه را ﮔﺮﻓﺘـﺎر‬ ‫ﻫﻤﻪ ي ﮔﯿﺎﻫﺎن ﺳﺒﺰ ﺑﺎ ﻋﻤﻞ ﻓﺘﻮﺳﻨﺘﺰ ﺑﻪ وﺟـﻮد ﻣـﯽ آﯾﻨـﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﯽ ﺳﺎزد‪ .‬ﻣﯿﺰان واﮐﻨﺶ ﻣﯿﺰﺑـﺎن در ﺑﺮاﺑـﺮ ﺑﯿﻤـﺎري از ﯾـﮏ‬ ‫ﻧﻮع دوم ﻣﻮاد ﺣﺎﺻﻞ از ﺳـﻮﺧﺖ و ﺳـﺎز ﺛﺎﻧﻮﯾـﻪ ﮐـﻪ در اﺛـﺮ‬ ‫ﺧﺎرش و اﻟﺘﻬﺎب ﻣﺨﺘﺼﺮ ﺗـﺎ ﻓـﺮم ﻣـﺰﻣﻦ‪ ،‬ﺣـﺎد ﭼﺮﮐـﯽ ﯾـﺎ‬ ‫ﺟﺬب ازت ﺗﻮﺳﻂ ﮔﯿـﺎه ﺗﻮﻟﯿـﺪ ﻣـﯽ ﺷـﻮﻧﺪ‪ .‬اﯾـﻦ ﺗﻮﻟﯿـﺪات‬ ‫ﮔﺮاﻧﻮﻟﻮﻣﺎﺗﻮز در ﺗﻐﯿﯿـﺮ اﺳـﺖ )‪ .(1‬ﮔﻮﻧـﻪ ﻫـﺎي ﮐﺎﻧﺪﯾـﺪا ﺑـﻪ‬ ‫ﻇﺎﻫﺮا" اﻏﻠﺐ ﺑﺮاي ﮔﯿﺎه ﺑﺪون ﻓﺎﯾﺪه ﻫﺴـﺘﻨﺪ وﻟـﯽ ﺑـﺮﻋﮑﺲ‬ ‫ﻋﻨﻮان ﭼﻬﺎرﻣﯿﻦ ﻋﺎﻣﻞ ﻋﻔﻮﻧﺖ ﻫﺎي ﺧﻮﻧﯽ ﺑﯿﻤﺎران ﺑﺴـﺘﺮي‬ ‫اﺛــﺮات درﻣــﺎﻧﯽ آن ﻫــﺎ ﻗﺎﺑــﻞ ﺗﻮﺟــﻪ اﺳــﺖ‪.‬ﮔﯿﺎﻫﺎن ﺗﻮاﻧــﺎﯾﯽ‬ ‫در ﺑﯿﻤﺎرﺳﺘﺎن ﻫﺎ ﻣﻄﺮح ﺷﺪه اﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﺴـﺌﻮل ﺗﻘﺮﯾﺒـﺎ ‪% 40‬‬ ‫ﻧﺎﻣﺤﺪود ﺑﺮاي ﺳﻨﺘﺰ ﺗﺮﮐﯿﺒﺎت آروﻣﺎﺗﯿﮏ دارﻧﺪ‪ ،‬ﺑﯿﺸـﺘﺮ اﯾـﻦ‬ ‫ﻣﻮارد ﻣﺮگ وﻣﯿﺮ در ﺑﯿﻤﺎرﺳﺘﺎن ﻫﺎي آﻣﺮﯾﮑﺎ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﻨﺪ )‪.(2‬‬ ‫ﻣﻮاد از ﺗﺮﮐﯿﺒﺎت ﻓﻨﻠﯽ و ﯾﺎ ﻣﺸـﺘﻘﺎت آن ﻫـﺎ ﻫﺴـﺘﻨﺪ‪ .‬اﯾـﻦ‬ ‫اﯾﻦ ﻗﺎرچ ﻫﺎ در اﻓﺮاد ﺑﺎ ﺳﯿﺴﺘﻢ اﯾﻤﻨﯽِ ﺗﻀـﻌﯿﻒ ﺷـﺪه ﻣـﺜﻼ‬ ‫ﺗﺮﮐﯿﺒــﺎت ﻣﺘﺎﺑﻮﻟﯿــﺖ ﻫــﺎي ﺛﺎﻧﻮﯾــﻪ ﮔﯿﺎﻫــﺎن ﻫﺴــﺘﻨﺪ )‪.(4‬‬ ‫در اﻓﺮاد ﻣﺒﺘﻼ ﺑﻪ اﯾﺪز‪ ،‬ﺳﺮﻃﺎن‪ ،‬ﭘﯿﻮﻧﺪ ﻣﻐـﺰ اﺳـﺘﺨﻮان و ﯾـﺎ‬ ‫آﻣﻔﻮﺗﺮﯾﺴﯿﻦ ‪ B‬آﻧﺘﯽ ﺑﯿﻮﺗﯿﮏ ﭘﻠﯽ ان اﺳﺖ ﮐﻪ ﭘﺲ از ﺷﺶ‬ ‫ﭘﯿﻮﻧﺪ اﻋﻀﺎء ﺑﺎﻋﺚ اﯾﺪز‪ ،‬ﺳﺮﻃﺎن‪ ،‬ﭘﯿﻮﻧﺪ ﻣﻐﺰ اﺳـﺘﺨﻮان و ﯾـﺎ‬ ‫دﻫﻪ ﻫﻨﻮز ﻫﻢ ﺑﻌﻨﻮان اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻃﻼﯾـﯽ درﻣـﺎن ﻋﻔﻮﻧﺘﻬـﺎي‬ ‫ﭘﯿﻮﻧﺪ اﻋﻀﺎء ﺑﺎﻋﺚ ﻋﻔﻮﻧﺘﻬﺎي ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﻣﺮگ وﻣﯿﺮ ﻣﯽ ﺷـﻮد‪.‬‬ ‫ﺳﯿﺴﺘﻤﯿﮏ ﻗﺎرﭼﯽ ﻧﺎﺷﯽ از آﺳﭙﺮژﯾﻠﻮس‪ ،‬ﮐﺎﻧﺪﯾﺪاآﻟﺒﯿﮑﻨﺲ‪،‬‬ ‫ﺣــﺎﻣﻠﮕﯽ‪ ،‬داروي ﺿــﺪ ﺣــﺎﻣﻠﮕﯽ‪ ،‬درﻣــﺎن آﻧﺘــﯽ ﺑﯿــﻮﺗﯿﮑﯽ‪،‬‬ ‫ﮐﺮﯾﭙﺘﻮﮐﻮك‪ ،‬ﻫﯿﺴﺘﻮﭘﻼﺳﻤﺎ و ﻣﻮﮐـﻮر ﻣـﻮرد اﺳـﺘﻔﺎده ﻗـﺮار‬ ‫دﯾﺎﺑﺖ‪ ،‬ﺗﻤﺎس دراز ﻣﺪت ﭘﻮﺳﺖ ﺑﺎ آب‪ ،‬درﻣﺎن ﺑـﺎ اﺳـﺘﺮوﺋﯿﺪ‬ ‫ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﺑﻄﻮر وﺳـﯿﻊ ﺑـﺮاي درﻣـﺎن ﻋﻔﻮﻧـﺖ ﻫـﺎي ﻗـﺎرﭼﯽ‬ ‫ﻣﻮﺿﻌﯽ‪ ،‬ﺑﺮﺧﯽ از ﺑﯿﻤﺎري ﻫـﺎي ﻏـﺪد و ﻋﻮاﻣـﻞ دﺧﯿـﻞ در‬ ‫ﺳﯿﺴﺘﻤﯿﮏ ﺑﻌـﺪ از ﭘﯿﻮﻧـﺪ‪ ،‬اﯾـﺪز‪ ،‬ﺑﯿﻤـﺎري ﻫـﺎي وﯾﺮوﺳـﯽ‪،‬‬ ‫اﯾﺠﺎد ﺿﻌﻒ اﯾﻤﻨﯽ ﺳﻠﻮﻟﯽ ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﺑﺎﻋﺚ ﺷﻮﻧﺪ ﮐﻪ اﯾـﻦ‬ ‫اﻧﮕﻠﯽ‪ ،‬ﭘﺮﯾﻮﻧﯽ و ﻧﯿﺰ ﺷﯿﻤﯽ درﻣﺎﻧﯽ ﺑﮑﺎر ﺑﺮده ﻣـﯽ ﺷـﻮد در‬ ‫ﻣﺨﻤﺮ ﻫﺎ‪ ،‬ﺑﯿﻤﺎري زا ﮔﺮدد )‪ .(2‬ﺑﻪ دﻧﺒـﺎل ﭘﯿﺸـﺮﻓﺖ ﻋﻠـﻢ و‬ ‫اﻏﻠﺐ ﻣﻮارد ﺑﺮاي دارو درﻣـﺎﻧﯽ اوﻟﯿـﻪ‪ ،‬ﻗﺒـﻞ از ﺗﺠـﻮﯾﺰ ﯾـﮏ‬ ‫اﻫﻤﯿﺖ ﺑﺨﺶ ﺳﻼﻣﺖ در ﺟﻮاﻣﻊ‪ ،‬اﺳﺘﻔﺎده از داروﻫﺎ اﻓﺰاﯾﺶ‬ ‫آزول ﺑﻪ ﮐﺎر ﻣـﯽ رود )‪ .(5‬آﻣﻔﻮﺗﺮﯾﺴـﯿﻦ ‪ B‬ﺑـﺎوﺟﻮد اﯾﻨﮑـﻪ‬ ‫ﯾﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ و ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ ﻋـﻮارض ﺟـﺎﻧﺒﯽ‪ ،‬ﻗﯿﻤـﺖ ﺑـﺎﻻ و‬ ‫درﻣﺎﻧﯽ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺑﺮاي ﻋﻔﻮﻧﺖ ﻫﺎي ﺟﺪي ﻣﺮﺑﻮط ﺑـﻪ ﮔﻮﻧـﻪ‬ ‫ﻣﺮاﺣــﻞ ﭘﯿﭽﯿــﺪه ي ﺗﻮﻟﯿــﺪ داروﻫــﺎي ﺷــﯿﻤﯿﺎﯾﯽ‪ ،‬ﮔﯿﺎﻫــﺎن‬ ‫ﻫﺎي ﮐﺎﻧﺪﯾﺪا ﻣﺤﺴﻮب ﻣﯽ ﺷﻮد‪ ،‬وﻟﯽ ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﺑﺎ ﺳﻤّﯿﺖ‬ ‫داروﯾﯽ ﻣـﻮرد ﺗﻮﺟـﻪ ﻗـﺮار ﮔﺮﻓﺘـﻪ اﻧـﺪ‪ .‬ﻗـﺪﻣﺖ اﺳـﺘﻔﺎده از‬ ‫ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﯽ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﺳﻤّﯿﺖ ﮐﻠﯿﻮي ﻫﻤﺮاه ﺑﺎﺷـﺪ )‪ .(6‬دﻓـﻊ‬ ‫ﮔﯿﺎﻫﺎن داروﯾﯽ ﺑﻪ ﺳﺎل ﻫﺎ ﭘﯿﺶ و ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﻗﺪﻣﺖ ﺗﻤﺪن‬ ‫اﯾﻦ دارو اﻏﻠﺐ از ﻃﺮﯾﻖ ﻣﺘﺎﺑﻮﻟﯿﺴـﻢ آﻫﺴـﺘﻪ ﮐﺒـﺪي اﺳـﺖ؛‬ ‫ﺑﺮ ﻣﯽ ﮔﺮدد‪ .‬ﮔﯿﺎه درﻣﺎﻧﯽ ﺷﺎﺧﻪ اي از ﻃﺐ ﺳﻨﺘﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ‬ ‫ﻧﯿﻤﻪ ﻋﻤﺮ در ﺣﺪود ‪ 2‬ﻫﻔﺘﻪ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻣﻘﺪار اﻧـﺪﮐﯽ از دارو‬ ‫در ﮐﺸﻮرﻫﺎي ﺑﺎ ﺳﺎﺑﻘﻪ اي ﻣﺜﻞ اﯾﺮان ﮐﻪ ﻏﻨﯽ از ﮔﻨﺠﯿﻨﻪ ي‬ ‫از راه ادرار دﻓﻊ ﻣـﯽ ﺷـﻮد و ﺗﻌـﺪﯾﻞ دوز ﻓﻘـﻂ در اﺧـﺘﻼل‬ ‫ﮔﯿﺎﻫﺎن ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻮﻣﯽ اﺳﺖ ﺗـﺎ ﯾـﮏ ﻗـﺮن ﭘـﯿﺶ و ﻗﺒـﻞ از‬ ‫ﮐﻠﯿﻮي ﺷﺪﯾﺪ ﻻزم اﺳﺖ )‪ .(7‬ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎي روﻣﮑﺲ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑـﻪ‬ ‫ﭘﯿــﺪاﯾﺶ داروﻫــﺎي ﺳــﻨﺘﺘﯿﮏ ﻧﻘــﺶ اﺻــﻠﯽ را در درﻣــﺎن‬ ‫ﺧﺎﻧﻮاده ي ﭘﻠﯽ ﮔﻮﻧﺎﺳﻪ )ﻋﻠﻒ ﻫﻔﺖ ﺑﻨﺪ( اﺳـﺖ‪ .‬ﺗﯿـﺮه ﭘﻠـﯽ‬ ‫ﺑﯿﻤﺎري ﻫﺎ داﺷـﺘﻪ اﺳـﺖ‪ .‬ﺗﺤﻘﯿﻘـﺎت زﯾـﺎدي روي ﮔﯿﺎﻫـﺎن‬ ‫ﮔﻮﻧﺎﺳﻪ‪ 30،‬ﺟـﻨﺲ و در ﺣـﺪود ‪ 600‬ﮔﻮﻧـﻪ دارد ﮐـﻪ ‪100‬‬ ‫اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ﺗﺎ اﺛـﺮات درﻣـﺎﻧﯽ آن ﻫـﺎ ﺑـﻪ اﺛﺒـﺎت ﺑﺮﺳـﺪ‪ ،‬اﻣـﺎ‬ ‫ﮔﻮﻧﻪ ي آن در ﺟﻨﺲ ﮔﯿﺎه روﻣﮑـﺲ )ﺗﺮﺷـﮏ(‪ 180 ،‬ﮔﻮﻧـﻪ‬ ‫‪ / 76‬ﯾﺎﻓﺘﻪ‪ ،‬دوره ﺑﯿﺴﺖ و ﯾﮑﻢ‪ ،‬ﺑﻬﺎر ‪98‬‬ ‫ﺑﺮرﺳﯽ ﻣﮑﺎﻧﯿﺴﻢ اﺛﺮ ﻋﺼﺎره ﻣﺘﺎﻧﻮﻟﯽ ﮔﯿﺎه روﻣﮑﺲ آﻟﻮﺋﻮﻻﺗﻮس ﺑﺮ ﻏﺸﺎء ﮐﺎﻧﺪﯾﺪا ‪...‬‬ ‫ﻏﯿﻮر ﻧﺠﻒ آﺑﺎدي و ﻣﺪﻧﯽ‪‬‬ ‫آن در ﺟﻨﺲ ﭘﻠﯽ ﮔﻮﻧﻮم )ﻋﻠﻒ ﻫﻔﺖ ﺑﻨﺪ( اﺳﺖ‪ .‬اﻧﺘﺸﺎر اﯾـﻦ‬ ‫اﺳــﺘﻔﺎده ﮐــﺮد )‪ .(12‬ﻋﺼــﺎره ﻫــﺎي ﻣﯿــﻮه ﻫــﺎي روﻣﮑــﺲ‬ ‫ﺗﯿﺮه در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺳﺮد ﻧﯿﻤﮑﺮه ﺷﻤﺎﻟﯽ اﺳﺖ‪ 9 .‬ﺟﻨﺲ و ﺑﯿﺶ‬ ‫ﮐﺮﯾﺴﭙﻮس ﻣﺨﺼﻮﺻﺎً در ﺑﯿﻤﺎرﺳﺘﺎن ﻫﺎي ﮐﻮدﮐﺎن ﺑﻪ ﺧـﺎﻃﺮ‬ ‫از ‪ 77‬ﮔﻮﻧﻪ ي اﯾﻦ ﺗﯿﺮه ﺗﻘﺮﯾﺒﺎ در ﺗﻤـﺎﻣﯽ ﻓـﻼت اﯾـﺮان ﺑـﻪ‬ ‫ﻋﻤﻞ ﺑﺎﮐﺘﺮﯾﻮاﺳﺘﺎﺗﯿﮑﯽ و ﺿﺪ اﺳـﻬﺎﻟﯽ ﺧﻔﯿﻔﺸـﺎن ﭘﺬﯾﺮﻓﺘـﻪ‬ ‫ﻃﻮر ﭘﺮاﮐﻨﺪه اﻧﺘﺸﺎر دارﻧﺪ )‪ .(8‬ﺗﺮﺷﮏ ﮔﯿﺎﻫﯽ ﺷﺒﯿﻪ اﺳﻔﻨﺎج‬ ‫ﺷﺪه و ﺑﻪ ﮐﺎر ﺑﺮده ﻣﯽ ﺷﻮد )‪ .(10‬روﻣﮑﺲ ﺳﯿﭙﺮﯾﻮس ﺑﺮاي‬ ‫ﺑﻮده و ﺑﻮﻣﯽ ﻗﺎره اروﭘﺎ اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﻃﻮر وﺣﺸﯽ در ﭼﻤﻦ زارﻫﺎ‪،‬‬ ‫درﻣــﺎن ﺑﯿﻤــﺎري ﻫــﺎي ﭘﻮﺳــﺘﯽ از ﺟﻤﻠــﻪ درﻣﺎﺗﻮﻓﯿﺘﻮزﻫــﺎ و‬ ‫ﮐﺸﺖ زارﻫﺎ‪ ،‬ﮐﻨﺎر رودﺧﺎﻧـﻪ ﻫـﺎ و ﺟـﺎده ﻫـﺎ رﺷـﺪ ﻣﯿﮑﻨـﺪ‪.‬‬ ‫ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ آﻧﺘﯽ ﺑﺎﮐﺘﺮﯾـﺎل ﺑـﺮ ﺿـﺪ اﺳـﺘﺎﻓﯿﻠﻮﮐﻮﮐﻮس آرﺋـﻮس‬ ‫ﮐﺮﺑﻮﻫﯿﺪرات ﻫﺎ‪ ،‬ﻓﯿﺒﺮ‪ ،‬ﭼﺮﺑﯽ‪ ،‬ﭘﺮوﺗﺌﯿﻦ‪ ،‬وﯾﺘـﺎﻣﯿﻦ ‪B2 ،B1‬‬ ‫ﻣﻘﺎوم ﺑﻪ ﻣﺘﯽ ﺳﯿﻠﯿﻦ دارد‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻣﺸﺨﺺ ﺷـﺪه اﺳـﺖ‬ ‫و ‪ (...truncated)