Fit Olmayı Teşvik Eden Fotoğraflar ve Paylaşımlar: Beden Tatminsizliği ve Beden İmajı Arasındaki İlişkisi Üzerine Bir Derleme

Fit Olmayı Teşvik Eden Fotoğraflar ve Paylaşımlar: Beden Tatminsizliği ve Beden İmajı Arasındaki İlişkisi Üzerine Bir Derleme Nazmi BAYKÖSE1, İlayda ESİN1 DERLEME/REVIEW Akdeniz Üniversitesi, Spor Bilimleri Fakültesi Antalya/Türkiye 1 Sorumlu Yazar: Nazmi BAYKÖSE Orcid ID: 0000-0001-69418390 Yayın Bilgisi Gönderi Tarihi: 12.11.2020 Kabul Tarihi: 12.12.2020 Öz Bu çalışmanın amacı, sosyal medya platformlarında veya web sitelerinde yer alan fit olmayı teşvik eden fotoğraflar ve paylaşımların beden tatminsizliği ve beden imajı ile ilgili yapılmış olan çalışmaların gözden geçirilmesidir. Fit olmayı teşvik eden fotoğraflar ve paylaşımlar, görüntüleyenleri egzersize ve sağlıklı yiyeceklere teşvik ederek daha sağlıklı bir yaşam tarzına yönlendirmek için tasarlanmış çevrimiçi bir trenddir. Günümüzde yaygın bir biçimde kullanılan sosyal medya platformlarında fit olmayı teşvik eden fotoğraflar ve paylaşımların sosyal medyadaki yeri, yeme davranışı üzerine etkileri de gözden geçirilmiştir. Ayrıca, fit olmayı teşvik eden fotoğraflar ve paylaşımların sosyal karşılaştırma yönü de ele alınmaktadır. Bu çalışma, fit olmayı teşvik eden fotoğraflar ve paylaşımlar ile beden tatminsizliği ve beden imajı ile ilgili alan yazında yer alan bilgileri incelemekte ve beden imajı, fit olmayı teşvik eden fotoğraflar ve paylaşımların egzersize katılım ile ilişkisini incelenmektedir. Anahtar kelimeler: Fit olmayı teşvik eden fotoğraflar ve paylaşımlar, Sosyal medya, Beden imajı, Beden memnuniyetsizliği Fitspiration: A Review on The Relationship Between Body Dissatisfaction and Body Image Abstract The purpose of this study is to review the studies on fitspiration body dissatisfaction and body image on social media platforms or websites. Fitspiration is an online trend designed to guide viewers towards a healthier lifestyle by incentivizing exercise and healthy food. The place of fitspiration on social media and its effects on eating behavior in social media platforms that are widely used today were also reviewed. Also, the social comparison aspect of fitspiration is covered. In addition, the social comparison of fitspiration is also regarding. This study examines the literature on fitspiration, body dissatisfaction and body image, and examines the relationship between body image and fitspiration exercise participation. Online Yayın Tarihi: 28.12.2020 Keywords: Fitspiration, Social media, Body image, Body dissatisfaction Doi: 10.38021/asbid.846638 Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi 2020, Cilt 3, Sayı 1 Bayköse & Esin 421 Fit Olmayı Teşvik Eden Fotoğraflar ve Paylaşımlar İnternetin bize sunduğu son trend ‘‘fit olmayı teşvik eden fotoğraflar ve paylaşımlar’’ dır. Fit olmayı teşvik eden fotoğraflar ve paylaşımlar (kelimelerin bağlılığı ve ilhamın birleştirilmesi), insanları egzersiz yapmaya ve daha sağlıklı bir yaşam tarzını sürdürmeye motive etmek için tasarlanmış olan görüntülerden oluşmaktadır (Abena, 2013). Dolayısıyla, ‘‘zayıf ve ince olmayı teşvik eden fotoğraflar ve paylaşımlar’’ olarak bilinen başka bir internet tabanlı eğilimle ilişkili sağlıklı bir panzehir olarak ileri sürülmüştür (Ghaznavi ve Taylor, 2015). Zayıf ve fit kalmak amacıyla insanların, ince ve güzel buldukları insanların giydikleri kıyafetleri veya bu insanların fotoğraflarını paylaşması, bir deri bir kemik kalmış kadınların fotoğrafları ile izleyicilere kilo vermeleri ve yeme bozukluğu yaşam tarzını teşvik etmek üzere tasarlanmış metinlerden oluşmaktadır (Borzekowski ve ark., 2010). Tiggemann ve Zaccardo’nun (2015), fit olmayı teşvik eden fotoğraflar ve paylaşımları gören kadınların formlarını artırmak için ilham aldıklarını, ancak aynı zamanda görünüşlerinden de memnun olmama hissine kapıldıklarını tespit etmiştir. Korelasyonel ve deneysel çalışmalarda bu tür paylaşımlara maruz kalmanın beden imajına zarar verdiği belirtilmiştir (Harper ve ark., 2008). Neyse ki, yeme bozukluğu yanlısı olan web siteleri sonderece sınırlıdır (Bardone-Cone ve Cass, 2007). Buna karşılık, “egzersiz” ve “sağlıklı beslenme” ile ilgili web siteleri insanların güçlendirilmiş bir beden imajı elde etmelerine ilham vermek için tasarlanmıştır. Fit olmayı teşvik eden fotoğraflar ve paylaşımların endişe verici birkaç yönü de vardır. İlk olarak, moda dergilerinde yer alan resimlerdeki kadınların büyük çoğunluğu belirli bir vücut şekli sergilemektedir. Sergilenen bu vücut şekli nispeten ince ve tonlu bir şekli temsil etmektedir. Genellikle moda dergilerinde bulunan bu modeller, ince ve görece daha kaslı bir görünüme sahip olduğundan çoğu kadın için bu vücut şekli ulaşılması pekte mümkün olmayan bir yerdedir (Krane ve ark., 2001). Dahası, sadece bu vücut şeklinin moda dergilerinde ısrarla tekrarlanması sadece zayıf ve tonlanmış vücutların fit ve sağlıklı olabileceği fikrini aşılamaktadır. Ayrıca, moda dergilerinde yer alan görüntüler modellerden ziyade gündelik görünümdeki kadınlardan oluşmakta ve dolayısıyla daha büyük bir sosyal karşılaştırmaya yol açmaktadır. İkincisi ise, pek çok kişinin, özelliklede kadınların sağlığına ilham vermeye yönelik olan fit olmayı teşvik eden fotoğraflar ve paylaşım girişimleri, söz konusu yaşam tarzının görünüşü ile ilgili faydalara odaklanmaktadır. Örnek alıntılar şunları içermektedir: “Aynaya bakmak ve gördükleriniz hakkında iyi hissetmek” ve “Şimdi bu sorunu kabullenirseniz daha sonra bu sorunu kabullenmek zorunda kalmazsınız”. Araştırmalar, sağlıktan ziyade zevk için görünüş nedenleriyle teşvik edilen egzersizlerin olumsuz beden imajı ile ilişkili olduğunu göstermektedir (örn., Strelan ve ark., 2003). Üçüncüsü, bir dizi görüntünün, belirli pozlar veya belirli vücut kısımlarına odaklanma gibi (örneğin, karın kasları) özellikleri nesnelleştirmektedir. Tarafsız imgelere maruz kalmak, kendini nesnelleştirme ve beden memnuniyetsizliği ile ilişkilendirilmektedir (Harper ve Tiggemann, 2008; Fredrickson ve Roberts, 1997). Gerçekten de Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi 2020, Cilt 3, Sayı 1 Bayköse & Esin 422 Instagram kendiliğinden nesnelleştirici olarak görülebilir; çünkü mevcut kullanıcılar genellikle kendi başlarına açıkça başkaları tarafından görüntülenmek üzere fotoğraf paylaşımı yapmaktadırlar. Fit Olmayı Teşvik Eden Fotoğraflar ve Paylaşımların Sosyal Medyadaki Yeri Teknolojinin gelişmeye ve yaygınlaşmaya başlamasıyla birlikte insanların ve içinde barındığı toplumsal yapının günden güne değiştiğini söyleyebiliriz. Televizyon, cep telefonu gibi görselliğin ön planda olduğu teknolojik aletlerin gelişmesiyle, insanların etkileşiminin arttığını veya birbirinden etkilenme durumunun sıklaştığını söylenebiliriz. Sosyal medya platformlarının yerine televizyonun yaygın olduğu dönemlerle ilgili bir çalışmada Gerbner ve Gross (1976) çok televizyon izleyen insanların neden çarpık bir gerçeklik algısına sahip olduklarını açıklamaya çalışmıştır. Çalışmalarında, gerçeklik görüşlerinin "gerçek dünya" deneyimlerinden ziyade bu programların kurgusal olarak kabul edilmesine ve televizyon programlarında gösterilenlere göre değiştiğini bulmu (...truncated)