Cevher Zenginleştirme El Kitabı
Kitap Tanıtım /Eleştiri
Cevher Zenginleştirme
El Kitabı
SME MINERAL PROCESSING HANDBOOK, 1985
Taggart'ın cevher zenginleştirme elkitabının,
mesleğimize katkıları ve değeri, kuşkusuz tartışı
lmayacak bir gerçektir. Bazı mühendislik dallarına
göre daha yavaş olsa da cevher zenginleştirmede de
yeni buluşlar teknolojik gelişmeler olagelmektedir.
İşte bu gelişmelerin ve yeni uygulamaların içerildiği çağdaş bir cevher zenginleştirme elkitabının
eksikliğini öyle sanıyorumki pekçok meslektaşım
da hissetti. Nihayet 70'li yılların ortalarında,
Amerikan Maden Mühendisleri Odası'nın (SME)
böyle bir girişim içinde olduğunu öğrendiğimde,
kitabın yayımını merakla bekledim. Ancak geçen
yıl sonunda yayınlanan kitabın hazırlanışının son
aşamalarında bazı nedenlerle gecikmeler olduğu
anlaşılıyor. Yeni kitabın bölüm sonlarındaki
referanslarının en yenilerinin 1976 yılına ait olması
da bu gecikmeyi gösteriyor. Bununla birlikte
Taggart'ın ikinci baskısından bu yana cevher
zenginleştirme mühendisliğinde ortaya çıkan,
aşağıda değinilen önemli teknolojik gelişmelere ve
yeniliklere kuşbakışı bakıldığında, yeni kitabın
Taggart'ın çağdaşlaştırılmış, tekrar düzenlenmiş
bir benzeri baskısı olmadığı arıkça görülmektedir.
Taggart'tan sonra ortaya çıkan yenilikler, çağdaş
bir elkitabının gerekliliğini kendiliğinden vurgula
maktadır. Bu yenilikler özetle şöyle sıralanabilir:
1. Kırma ve öğütme makinalarındaki özellikle
boyutlara özgü yenilikler, otojen ve yarı otojen
öğütmenin yaygınlaşması.
2. Hidrosiklonların geliştirilip, yaygın biçimde
kullanılması ve sınıflandırmadaki yeni cihazlar.
3. Gravimetrik zenginleştirmede özellikle ince
tanelerin zenginleştirilmesi için geliştirilen yeni ci
hazlar, örneğin, Reichert Konisi, geliştirilmiş
Humphrey Spiralleri vb.
4. Yüksek alan şiddetli ( > 2 . 0 Tesla) manyetik
ayırıcılar.
5. Optik ayırma (Optical Sorting).
6. Enstrümantasyon ve otomatik kontrol.
7. "Solvent Extraction" ve özellikle soy metal
lerin ve bakırın hidrometallurjik yöntemlerle kaza
nılması. Örneğin, altın için pülp içinde karbon
(CİP Prosesi), bakır için Anaconda Arbiter, SherittCominco, Duval Clear Prosesleri.
8. özellikle bakır izabesindeki yenilikler. Örne
ğin, Noranda reaktörü, Outokumpu FUsh Fırını
vb.
Cevher Zenginleştirme Elkitabı, herşeyden ön
ce bu alandaki herkesin yani öğrencinin, öğretim
elemanının ve mühendisin istemlerine cevap vere
bilecek bir kapsamda olup 2144 sayfa ve tek cilt
tir. Ayrıca bu kapsama layık bir indekse sahip ol
ması kullanımını kolaylaştırmaktadır.
Kitabın genel içeriği ise şöyledir:
Part 1. Introduction
1 Introduction
2 Mineral and Their Properties
Part 2. Unit Operations and
Processes
3 Comminution-ClassificationScreening
4 Gravity Concentration
5 Flotation
6 Electrostatic and Magnetic
Separation
7 Miscellaneous Physical
Separations
8 Mixing
9 Thickening, Filtering, Drying
10 Storage and Transport
11 Agglomeration
12 Pyro metallurgy
13 Hydrometallurgy
Part 3. Process Plants
14 Copper
15 Lead and Zinc
16 Molybdenum
17 Nickel and Cobalt
18 Precious Metals
19 Alumina
20 Iron Ore
21 Phosphate Rock
22 Potash
37
23 Fluorspar
24 Uranium
25 Coal
26 Portland Cement
27 Oxides of Heavy Metals
28 Carbon, Sulfur, Mercury,
Miscellaneous Sulfides
29 Nonmetallic Industrial Minerals
Part 4. General
30 Sampling and Testing
31 Automatic Control
32 Metallurgical Accounting and
Mill Reports
33 Design of Plants
34 Tailings Disposal
35 Organization and Safety
36 Research and Development
37 Tables of Conversions and
Equivalents Index
Yukarıdaki konularla ilgili araç-gereçlerin fo
toğraf ve çizimleri çok iyi bir biçimde sunulmakta
dır. Konuların ilkeleri ve teorileri tartışılarak, uy
gulamadan alınan örnek ve verilerle birlikte veril
mektedir. Referansların 80'li yıllara ulaşamaması
bir eleştiri konusu olabilir. Ancak, genelde büyük
bir eksiklik de değildir. Bu göreceli eksikliğin his
sedileceği konular: Yüksek alan şiddetli manyetik
zenginleştirme, enstrümantasyon ve otomatik pro
ses kontrolüdür. Ayrıca flotasyon makinaları konu
sunda görsel malzeme (resim, kesit, vb) ve mekanik
bilgi azlığı bu elkitabının belki de en önemli eksik
liğidir.
38
Bu çalışma 15 ülkeden konularında dünyaca
saygınlık kazanmış 337 cevher zenginleştirme mü
hendisinin katkıları ile gerçekleştirilmiştir. Ayrıca,
flotasyon bölümündeki referanslara Sayın Prof.Dr.
Raşit TOLUN'un çalışmalarının da alınması gurur
vericidir.
Bu yeni kitap, çok eski, eski ve günümüz ile bağ
lantı ve farklılıkları da belirleme açısından oldukça
önemlidir. Agricola'nın De Re Metaliica'sı (1556),
Taseart'ın 1927 ve 1945 baskıları ve nihayet bu
yeni elkitabı değerlendirildiğinde cevher zenginleş
tirme alanındaki gelişmelerin hiç de yavaş olmadı
ğı görülecektir. Bu hızlı gelişme belki de yakında
yeni bir cevher zenginleştirme elkitabının daha ha
zırlanacağının habercisidir.
Dr. İrfan BAYRAKTAR
Maden Yük. Müh.
Demir Export A.Ş.
Satın Almak İsteyenler İçin
İsteme Adresi ve Fiyatı
Kitabın Adı:SME Mineral Processing Handbook
1985
Editörü
: Norman L. WEISS
Temin Edileceği Yer: Publication Sales Society of
Mining Engineers Caller No.D Litteleton CO
80127 U.S.A.
Fiyatı: (Kara ve Denizyolu posta ücreti dahil)
Öğrenci
53,50 U.S. Dolar
SME Üyeleri
78,50 U.S. Dolar
Üye Olmayanlar
128,50 U.S. Dolar
(...truncated)