TOPLAM KALİTE YÖNETİMİNİN GÖRSEL HARİTALAMA TEKNİKLERİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

® Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi ® Electronic Journal of Social Sciences Nisan/April(2021) - Cilt/Volume:20 - Sayı/Issue:78 www.esosder.org ISSN:1304-0278 (705-730) TOPLAM KALĠTE YÖNETĠMĠNĠN GÖRSEL HARĠTALAMA TEKNĠKLERĠ AÇISINDAN DEĞERLENDĠRĠLMESĠ REVIEW OF TOTAL QUALITY MANAGEMENT BY THE VISUAL MAPPING TECHNIQUES Okan BÜTÜNER1 Öz Çalışmanın amacı bilimsel haritalama tekniklerine dayalı sistematik bir yaklaşım ile Toplam Kalite Yönetim konusunun literatürde nasıl ele alındığını, en çok hangi noktaların araştırıldığını ve alanın gelecekte nasıl bir konuma oturacağını değerlendirmektir. Bibliyometrik ve doküman analizi yönteminden faydalanılmıştır. Bu iki tekniğin kullanımı sırasında CiteSpace, Wosviewer ve Search Carrot, Google araçları (Google Ngram, Google fusion) gibi çeşitli yazılımlardan faydalanılmıştır. Ortak atıf ağları ve kelimelere dayalı haritalama, atıf patlamaları, dual map çizimi analiz için kullanılan araçlardır. Toplam Kalite Yönetimi konusu disiplinler arasında en çok yönetim alanında kullanılmaktadır. Ayrıca, konunun en çok kalite yönetim sistemleri, ürün kalitesi gibi anahtar kelimelerle aratıldığı bulgusuna ulaşılmıştır. TKY’ye olan ilginin 1985 yılından sonra arttığı 1995 yılında ise bu ilginin en yükseğe ulaştığı bu yükselişin devamında 2008 yılına kadar sürekli bir iniş yaşadığı görülmüştür. Toplam Kalite Yönetimi konusunun dünyada en çok ABD ve İngiltere ülkelerinde çalışıldığı bulgusuna ulaşılmıştır. İncelenen temel yayınlarda genellikle TKY’nin ürün kalitesine ve işletme performansına (verimlilik dahil) etkisinin araştırılması önerilmektedir. Bu noktada sonuç itibariyle TKY’nin yönetim alanında bir yönetim felsefesi olarak kaldığı sürece kavramın popülerliğini yitireceği sonucu çıkarılmıştır. Bunun yerine, bu çalışmaya göre; yalın üretim gibi operasyonel odaklı çalışmalara odaklanılması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Toplam Kalite Yönetimi, Bibliyometrik Analiz, Görsel Haritalama, Yalın Üretim, Kalite Yönetim Sistemleri Abstract The aim of this study is reveal how the Total Quality Management issue is discussed in the literature, with a systematic approach based on scientific mapping techniques. The study also examines the position of the TQM in the future. As a method, bibliometric and document analysis techniques were used. During the use of these two techniques, the softwares such as CiteSpace, Wosviewer and Search Carrot, Google tools (Google Ngram, Google fusion) were used. Common citation networks and word mapping, citation bursts, dual map drawing units are the tools used for analysis. Total Quality Management issue is most widely used in management discipline among the all disciplines. In addition, it was found that TQM is mostly searched with keywords such as quality management systems and product quality. It was observed that interest to the TQM had increased after 1985 and it had reached highest level in 1995, and it has experienced a continuous descent until 2008. The study found that the countries conducting more research on the Total Quality Management issue in the world are the USA and UK. It was generally recommended to investigate the effect of TQM on product quality and company performance (include productivity) in the essential publications which are examined. At this point, it has been concluded that the TQM will lose its popularity as long as stays a management philosophy in the field of management. Instead, this study recommends to focus on operational oriented activities such as lean manufacturing. Keywords: Total Quality Management, Bibliometric Analysis, Visual Mapping, Lean Manufacturing, Quality Management Systems. 1 Dr.Öğr.Üyesi, Düzce Üniversitesi İşletme Fakültesi, , Orcid: 0000-0002-9212-4283 Makale Türü: Araştırma Makalesi – Geliş Tarihi: 31.08.2020 – Kabul Tarihi: 02.03.2021 DOI:10.17755/esosder.788525 Atıf için: Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 2021;20(78): 705-730 Nisan/April(2021) - Cilt/Volume:20 - Sayı/Issue:78 (705-730) Giriş Teknolojik ve yenilikçi gelişmelerin hız kazandığı günümüz dünyası küreselleşmeyle her alanda entegre olmaya devam ederken, ortaya çıkan krizler ve uyum sorunları verimlilik çatısında yönetim modellerini yeniden sorgulatmaktadır. Küreselleşen ve değişen bu dünyada müşteri istek ve ihtiyaçlarındaki çeşitlilik, artış ve memnuniyetsizlik beraberinde Toplam Kalite Yönetimi (Bundan sonra TKY olarak anılacaktır) kavramını ortaya çıkarmıştır (Fırat ve ark., 2018; Kurutkan ve Orhan, 2018). Toplam Kalite Yönetiminin temelleri Edward Deming’e dayanmaktadır. 2. Dünya savaşından sonra Japon bilim adamları ile yapılan çalışmalar sonucunda gittikçe önem kazanan bir alan haline gelmiştir. Japon hükümeti tüm dünya pazarlarını ele geçirmek için Deming ve Juran ile birlikte çalışmalar yapmışlardır. Çalışmalardan sadece birkaç ay sonra TKY süreci olumlu yanıtlar vermeye başlamıştır. Böylelikle Japon mucizesi başlatılmıştır (Kanji, 1990). TKY, değişim süreçlerinde ve birçok kuruluşun stratejik planına dâhil edilmek için temel bir faktör haline gelmiştir. Birçok organizasyon, toplam kalite yönetim sistemlerini ve diğer değişim yönetimi sistemlerini uygulamaya çalışmışlardır. Toplam kalite altyapısı birkaç kilit parçadan oluşmaktadır. İlk ve en önemlilerinden biri, kalite sistemidir. ISO 9004-1 standardı ile en iyi şekilde tanımlanan kalite sistemi, toplam kalite yönetimi için kritik bir yapı taşıdır (Juran ve Godfrey, 1979). TKY, bir yönetim felsefesi şeklini almıştır ve birçok kuruluşun dünya standartlarında statü kazanmasına yardımcı olan bir düşünce biçimi olarak ifade edilmektedir. Böylelikle, TKY gelişmiş bir araştırma alanı haline gelmiştir (Yusof ve Aspinwall, 1999). TKY sürecini anlamak için, tüm çalışmaların “süreç” olarak görüldüğü ve toplam kalite yönetiminin bireyler, gruplar ve tüm kuruluşlar için sürekli bir gelişim süreci olduğu belirtilmektedir. Toplam kalite yönetimini diğer yönetim süreçlerinden farklı kılan, sürekli iyileştirmeye yoğun bir şekilde odaklanmasıdır (Bashshur, 2003). Diğer bir ifade ile TKY, mal ve hizmetlerin kalitesinin sürekli iyileştirilmesini sağlamak için bir organizasyon içindeki tüm işlev ve süreçlerin entegrasyonudur. Hedef ise müşteri memnuniyetini sağlamaktır (Ross, 2017). Buradaki temel fikir, ürün ve süreçlerin kalitesinin; ürünlerin/hizmetlerin geliştirilmesi ve/veya kullanımı ile ilgilenen herkesin sorumluluğunda olmasıdır (Aized, 2012). Aized (2012) çalışmasında göre; TKY, müşteri beklentilerini karşılamak veya aşmak için yönetimi, işgücünü, tedarikçileri ve hatta müşterileri de içeren bir süreçtir. Ross (2017) çalışmasına göre ise; TKY, güçlendirilmiş çalışanlar aracılığıyla memnun müşteriler yaratan, daha yüksek gelir ve daha düşük maliyete yol açan yönetim süreçleri ve sistemleri kümesidir. Diğer taraftan TKY kavramı, bir kalite iyileştirme aracı olarak da görülmektedir (Ghobadian ve Gallear, 1996). Araştırmada yöntem olarak kullanılan bibliyometri, belirli bir alanda belirli bir dönemde ve belirli bir bölgede kişiler ya da kurum (...truncated)