Yeni Medya Örneğinde Teknoloji ve Toplumsal Değişim Bağı: Change.org Üzerine Bir İnceleme

Middle Black Sea Journal of Communication Studies International Peer-Reviewed Journal http://dergipark.gov.tr/mbsjcs Research/Araştırma Middle Black Sea Journal of Communication Studies. 2021. 6(1): 17-29. Yeni Medya Örneğinde Teknoloji ve Toplumsal Değişim Bağı: Change.org Üzerine Bir İnceleme Deniz AKIN1 Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Özet Teknoloji, insan tarafından geliştirilir ve değiştirilir. Teknolojik araç, toplumsal üretim tarzı ve ilişkilerinin bütünleşik parçasıdır. Üretim ilişkileri yani iletişim araçları güç ve kontrol ilişkilerinin doğasına bağlı şekilde biçimlenmektedir. Toplumsal üretim ilişkilerinin ürünü olan medyanın toplumsal değişimdeki rolü, toplumsal üretim yapıları ve egemenlik ilişkileri içinde analiz edilmelidir. Çalışma, modern teknolojinin tarihsel örgütlü yapısı bağlamında ve yeni medya örneğinde teknoloji toplumsal değişim bağını incelemek için tasarlanmıştır. Yeni medya inceleme materyali olarak Change.org internet sitesi seçilmiştir. Veri toplama sürecinde mülkiyet yapısı ve ilişkileri, aracın işlevi, içeriğin üretimi ve dağıtımı temel ölçme birimleri olarak belirlenmiştir. Başarılı olarak ilan edilen 20 kampanya niteliksel ilişkisel içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Böylelikle Change.org’un kurumsal yapısı, bu yapıda üretilen içeriğin niteliği ve aracın toplumsal işlevine ilişkin bilgiler elde edilmiştir. Çalışmada, yeni medyanın teknolojide niteliksel bir değişiklik olarak yeniliği ifade etmediği tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Yeni medya, Change.org, teknoloji, toplumsal değişim. The Relationship Between Technology and Social Change in The Sample of New Media: The Analysis on Change.org Abstract Technology is developed and changed by human. The technological tool is an integrated part of the social production mode and relations. Production relations, i.e. means of communication, are formed in a way that depends onthe nature of power and control relationships. The role of media in social change, which is the product of social relations of production, should be analyzed in social production structures and domination relations. The study is designed to examine the relationship between technology and social change in the context of the historical organized structure of modern technology and in the example of new media. Change.org website has been chosen as the new media review material. In the process of data collection, ownership structure and relationships, function of the tool, production and distribution of content have been determined as basic measurement units. 20 campaigns that were declared successful are examined with qualitative relational content analysis method. Thus, information about the institutional structure of Change.org, the nature of the content produced in this structure and on the social function of the tool are obtained. In the study it is found that new media does not express innovation as a qualitative change in technology. Keywords: New media, Change.org, technology, social change. © 2021 OMU 1 Öğr.Gör., E-mail: , ORCİD: 0000-0001-6012-1355 D. Akın, Yeni Medya Örneğinde Teknoloji ve Toplumsal Değişim Bağı: Change.org Üzerine Bir İnceleme 1. Giriş Teknolojinin gelişimi ve toplumsal değişime etkileri konusu teknolojinin kendi içindeki nitel ve nicel değişmeleri birbiri ile karıştırmadan incelemeyi gerektirmektedir. Aynı zamanda böyle bir tartışmada toplumsal değişimden ne anladığımız da oldukça önemlidir. Marks’ın yaklaşımında teknoloji toplum biçimi demektir. Dolayısıyla teknolojik gelişme ve değişim toplumsal üretim tarzı ve üretim ilişkileri, bu tarz ve ilişkilerdeki değişimle ilgilidir. Modern toplum yapısında teknoloji, endüstriyel üretime bağlı şekilde biçimlenen örgütlü güç ve çıkar ilişkilerinin parçası olma özelliğine sahiptir. Teknolojideki nitel değişmeler sanayi kapitalizmine geçişle başlamıştır. Yeni araç makine belli bir müddet toplumsal üretim ilişkilerinde nicel değişim olarak kalmıştır. Makine ve teknolojinin kullanımıyla kitlesel üretimin gelişmesi ve bu üretim biçiminde gelişen ilişkiler sınıfsal yapıda değişimi getirmiştir. Belli bir sermaye birikimi elde eden burjuva sınıfı ve onun siyasal dengeyi değiştirme içinde elde ettiği gücün beraberinde teknolojide nitel değişmeler başlamıştır (Oskay, 2000: 283). Burjuvanın kendi toplumsal egemenliğini kurması ile üretim ilişkileri ve bu ilişkilerin bilincinde yaşanan değişmeler günümüzde modernleşme olarak adlandırılmaktadır. Teknoloji ve teknolojik araç egemen sınıfın kontrolünde ve bu kontrolden geçerek toplumsal değişimde belli bir rol üstlenmektedir. Yeni toplumsal üretim biçimi olarak sanayi kapitalizmine geçiş bu bağlamda teknolojinin örgütlü yapısında niteliksel bir değişikliği ifade etmektedir. Kapitalist endüstriyel yapıda örgütlü teknoloji, devlet ve özel teşebbüs katılımlı ve bilimsel girişimlerle desteklenen üretim ilişkilerinin parçası olarak iş görmektedir. Bu yapının örgütlediği ve ürettiği teknolojik araçlar nicel olarak değişmektedir. Egemen sınıfın kontrolünde üretim, dağıtım ve tüketim için kullanılan araçlar devlet tekelinden özel sektörün kullanımına açılan ve şirketleşmeye doğru giden üretim ilişkilerinin ürünleridir (Schiller, 1976-1975; Erdoğan, 1995). Üretim biçimi ve makineyi karakterize eden aletlerin, aygıtların ve düzeneklerin toplamı olarak teknoloji, toplumsal ilişkileri düzenlemenin, sürdürmenin veya değiştirmenin bir tarzı, kontrol ve itaat için bir araçtır (Marcuse, 1941). Ticari yapılarda örgütlenen teknolojik araç, bilginin üretim ve dağıtımına aracılık ederek kontrol ilişkilerinin kurulması, tutulması ve sürdürülmesinde belli bir işlev yüklenmiştir Kapitalist endüstriyel yapıda örgütlü teknoloji, egemen sınıfın kontrolünde üretim, dağıtım ve tüketim için kullanılan araçlar üretmektedir. Kendisi de örgütlü yapıların örgütlediği ve ürettiği teknolojik araçlar nicel olarak değişmektedir. Sayısal artış, teknolojinin örgütlenme biçiminin değişmesi anlamına gelmemektedir. Değişim, aracın doğasını kullanım amaçlarına uyarlayarak aracı planlayan ve örgütleyen insanla gerçekleşmektedir. Başka bir ifade ile teknolojide nicel değişim, yeni bir toplumsal yapı, üretim tarzı ve ilişkileri yaratamaz (Erdoğan, 1997, 2018). Yeni medya, kapitalist üretim tarzı ve üretim ilişkileri içinde gelişen teknolojinin örgütlenme biçiminin doğasını taşımaktadır. Yeni medya, nicel değişimi yani araçta sayısal artışı ifade etmekte dolayısıyla teknolojinin örgütlenme biçiminin değişimini anlatmamaktadır. Yeni medyanın önemli boyutunu dijital teknolojinin bilgiyi üretme ve yayma konusunda sunduğu olanaklar ve uygulama çeşitliliği oluşturmaktadır. Güç ve denetim ilişkilerinin parçası olarak yeni medya, modern toplumlarda yaşanan sorunlar ve bu sorunlara çözümler ile ilişkilendirilen özel bir anlam kazanmaktadır. Teknoloji ve teknolojinin ticari ürünlerinin insan ve insanlık faydası ile ilişkilendirilmesi elbette ki yeni bir olgu değildir. Ancak bu yaklaşım teknoloji ve onun gelişiminin ilgili olduğu yapıl (...truncated)