Lubuska tożsamość
Henryk Maciej Woźniak
Lubuska tożsamość
Nadwarciański Rocznik Historyczno-Archiwalny 2/6, 189-190
1999
N ad w a r c ia ń sk i R o c z n ik
H ist o r y c z n o -A rchiw alny
N r 6 /2
Henryk Maciej Woźniak
Gorzów
Lubuska tożsamość*
Województwo lubuskie stało się faktem administracyjno praw
nym, ajuż wkrótce stanie się rzeczywistością.
Rzeczywistością tworzącą zupełnie nową, choć niełatwąjakość.
Po wielu wiekach dziejowej zawieruchy na pograniczu polsko-niemiec
kim w pom rokach dziejów rozpłynęła się kraina historyczna, która we
wczesnym średniowieczu odegrała swą istotną rolę — Ziemia Lubuska.
Jednakże tęsknota, choćby do legendy tej ziemi Piastów, była w naszym
narodzie wciąż żywa; tak w projektach politycznych, militarnych, dyplo
matycznych mężów stanu jak również m arzeniach zwykłych ludzi. Tak
było w ciągu wieków. Tak też było w okresie najnowszej historii, którą
pamiętamy czy wręcz współtworzymy.
Czymże innym bowiem ja k nie próbą ożywienia historii była
wszechobecność tych dwóch słów w nazwach własnych tworzonych przez
gorzowskich Pionierów już w 1945 r., że wymienię: Izba PrzemysłowoHandlowa — Okręg Lubuski, Wystawa Gospodarcza Ziemi Lubuskiej,
Pierwsze Dożynki Ziemi Lubuskiej itd. Ta świadomość tożsamości lu
buskiej przejawiała się w różnych form ach przez ostatnie półwiecze, z
których najbardziej spektakulamąjest nazwa najpopularniejszego dzien
nika.
Oczywiście z myślą o przeszłości wspólnej Polaków wjednoczącej się Europie, ale i z głęboką refleksją historyczną tworzyliśmy Euro
region ,,Pro Europa Viadrina”, który zaistniał przecież na obszarze hi
storycznej Ziemi Lubuskiej.
Świadomość lubuskiej tożsamości towarzysząca stale zmaganiom
’ Wystąpienie w dyskusji podczas konferencji na temat edycji źródeł do dziejów
pogranicza śląsko-pomorsko-lubusko-brandenburskiego (Gorzów, 8-9 IX 1998).
190_________________________________________ Henryk Maciej Woźniak
0 lubuskie województwo zapewne w istotny sposób przyczyniła się do
sukcesu; tego atutu zabrakło np. na środkowym Pomorzu.
Myślę, że nie warto żałować wysiłków w budowaniu lubuskiej toż
samości, gdyż ona będzie bardzo ważnym spoiwem integrującym miesz
kańców nowego województwa. Województwo Lubuskiejest zupełnie no
wym podm iotem , lecz poprzez fakt, że na jeg o obszarze znajduje się
znaczna część historycznej Ziemi Lubuskiej ma prawo czerpać zjej prze
szłości.
Nic n iejest tak ważne dla regionalnej ja k i lokalnej tożsamości,
ja k własne im ponderabilia. Potrzebna jest nam lubuska symbolika.
Wczoraj w gorzowskim archiwum w trakcie panelu niezwykle ważnej
dla nas konferencji naukowej nt. „Edycja źródeł do dziejów pogranicza
śląsko-wielkopolsko-pomorsko-lubuskiego” zadałem pytanie history
kom, profesorom właśnie o naszą lubuską symbolikę, gdyż uważam, że
należyją tworzyć u zarania województwa lubuskiego, zanim zaistnieją
samoistne działania, które zamiast łączyć ludzi będą ich dzielić. Propo
nuję zatem rozpocząć dyskusję o herbie woj. lubuskiego, przedstawia
jąc własną propozycję.
Uważając, że mamy prawo, wręcz obowiązek czerpać z lubuskiej
tradycji historycznej, proponuję na czwórdzielnej tarczy herbowej w polu
1 umieścić herb biskupstwa lubuskiego, jedynej (?) instytutcjonalnej
formy średniowiecznej Ziemi Lubuskiej, której symbol przetrwał do
naszych czasów, w polu 2 godło RP, w polu 3 herb Gorzowa i w polu 4
herb Zielonej Góry. Taki herb m ocno osadzałby nas w historycznej tra
dycji, gdyż biskupstwo lubuskie było dziełem księcia Bolesława Krzywo
ustego, potwierdził równorzędność stolic województwa oraz oddawał
należną część godłu państwa.
Rzecz wymaga dużego rozmysłu, życzliwości historyków, heraldy
ków, ale i inicjatywy polityków, bowiem już w krótce przed decyzją także
w tej sprawie stanie Sejmik Lubuski.
Henryk Maciej Woźniak
Lubuszanin 1997
Gorzów Wlkp. wrzesień 1998 r.
(...truncated)