Interdyscyplinarna konferencja naukowa Genesis (1-3) – teologia, antropologia, kosmologia : inspiracje, recepcje, analizy

Maciej Basiuk Interdyscyplinarna konferencja naukowa Genesis (1-3) – teologia, antropologia, kosmologia : inspiracje, recepcje, analizy Śląskie Studia Historyczno-Teologiczne 41/1, 248-252 2008 S P R A W O Z D A N I A Śląskie Studia Historyczno-Teologiczne 2008, t. 41, z. 1, s. 248–252 Ks. MACIEJ BASIUK Uniwersytet Śląski w Katowicach Interdyscyplinarna konferencja naukowa Genesis (1–3) – teologia, antropologia, kosmologia (inspiracje, recepcje, analizy) (Wydział Teologiczny Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 22-24 V 2007 r.) Pomysłodawcą tego sympozjum był prof. dr hab. Marian Grabowski (autor książki: Historia upadku. W stronę antropologii adekwatnej), natomiast głównym organizatorem – ks. prof. dr hab. Zdzisław Pawłowski (autor książki: Opowiadanie, Bóg i początek. Teologia narracyjna Rdz 1–3). Te dwie postacie i ich książki wyznaczały szeroko pojęte ramy odbytej konferencji. Miała ona charakter interdyscyplinarny, o czym może świadczyć liczba prelegentów oraz dziedzin naukowych, które reprezentowali. Każdego dnia obrady rozpoczynały się referatami plenarnymi, po których następowała praca w dwóch sekcjach, gdzie miały miejsce kolejne wystąpienia. W pierwszym dniu konferencji, 22 maja, wszyscy uczestnicy zostali przywitani oficjalnie przez organizatora, a potem słowo wstępne wygłosił ks. prof. dr hab. Jan Perszon, dziekan Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Następnie rozpoczęła się pierwsza sesja plenarna, której przewodniczył ks. prof. dr hab. Józef Turek (KUL). Pierwszy referat „Człowiek jako obraz i podobieństwo Boga w myśli Jana Pawła II” wygłosił o. dr hab. Jarosław Kupczak OP (PAT). W swoich rozważaniach analizował on katechezy środowe „Mężczyzną i niewiastą stworzył ich”, wygłoszone przez Jana Pawła II w latach 1979-1984, w których papież akcentował m.in. chrystologiczny i społeczny wymiar obrazu Bożego oraz znaczenie ludzkiego ciała w obrazie Bożym. W drugim referacie „Jak długo trwały dni stworzenia? Przegląd stanowisk” prof. dr hab. Kazimierz Jodkowski (Uniwersytet Zielonogórski) przedstawił stanowiska na temat stworzenia świata istniejące wśród kreacjonistów (m.in. konkordyzm i literalizm). Po referatach plenarnych nastąpiła praca w sekcjach. Sekcji I przewodniczył o. dr hab. Jarosław Kupczak OP (PAT). Analizowano tam fragment Rdz 1-3, rozpoczynając od spojrzenia na tzw. filozofię biblijną w referacie ks. dra Macieja Bałego (UKSW), zatytułowanym „Hermeneutyczna interpretacja Genesis. Propozycja Paula Ricoeura”, poprzez afirmację człowieka cielesnego zjednoczonego z Duchem, któremu obce jest przeciwstawienie zmysłowości i duchowości, ukazane przez dra hab. Piotra Błajeta (UMK) w referacie „Genesis jako pedagogia miłości erotycznej”. Próby dociekań na temat pewnych kobiecych cech przedstawionych w Rdz 1–3 (np. otwartość na wartości, nastawienie na wspólnotę osób, relacyjność, holistyczność, inspiracja do składania daru z siebie), inspirowanych „teologią ciała” Jana Pawła II i pismami Edyty Stein na temat kobiecości, podjęła się dr Aneta Gawkowska (UW) w referacie „O tych, które pragną Wszystkiego. Teologia ciała, nowy feminizm, nowy humanizm?” Prace tej sekcji zakończyło przedłożenie ks. prof. dra hab. Waldemara Chrostowskiego (UMK i UKSW) pt. „Aktualizująca lektura Rdz 3,1-6: mechanizmy propagandy”, ilustrujące mechanizmy propagandy z elementami socjotechniki na przykładzie porównania fragmentów Rdz 2,15-16 oraz Rdz 3,1-6. INTERDYSCYPLINARNA KONFERENCJA NAUKOWA 249 Pracom sekcji II przewodniczył prof. dr hab. Kazimierz Jodkowski (Uniwersytet Zielonogórski). W tej grupie prace skupiały się na analizie napięcia, jakie występuje pomiędzy nauką a teologią. Ks. prof. dr hab. Józef Turek (KUL) w referacie „Argumentacja teistyczna formułowana w kontekście osiągnięć współczesnej kosmologii” przedstawił różne argumenty za istnieniem Boga, które rodzą się dzięki stwierdzeniu ewolucyjnego charakteru naszego wszechświata i jego szczególnego dostosowania do życia we współczesnej kosmologii. Według przedłożenia ks. dra Adama Świeżyńskiego (UKSW), zatytułowanego „Kategoria początku w ujęciu teologicznej nauki o stworzeniu i współczesnej kosmologii – próba porównania”, teologiczna i kosmologiczna historia początku mogą, przy zachowaniu różnic wynikających z odmienności płaszczyzn poznawczych, stanowić dla siebie uzupełnienie i stać się komplementarnymi interpretacjami rzeczywistości. Prezentacja multimedialna „Między ewolucją a kreacją” ks. dra Jacka Tomczyka (UKSW) relacjonowała wyniki ankiety przeprowadzonej wśród polskich pracowników naukowych, nauczycieli i studentów reprezentujących trzy dziedziny naukowe: przyrodniczą, filozoficzną oraz teologię, a których celem było poznanie, czy konflikt pomiędzy ewolucją i kreacją realnie istnieje wśród respondentów. Ostatni referat w pracach tej sekcji – „Syntezy pomiędzy poznaniem teologicznym a przyrodniczym. Próba systematyzacji” ks. dra Andrzeja Anderwalda (UO) – starał się pokazać, jakie są możliwości dialogu teologii z naukami przyrodniczymi, do którego dokumenty Kościoła (Dei Filus, Gaudium et spes, Fides et ratio) wyraźnie zachęcają. Obrady plenarne drugiego dnia konferencji (23 maja) prowadziła prof. dr hab. Małgorzata Grzegorzewska (UW). Jako pierwszy swój referat pt. „Stworzenie Ewy (Rdz 2,18-24) jako wczesnochrześcijańska alegoria narodzin Kościoła” przedstawił ks. prof. dr hab. Krzysztof Bardski (UKSW). W odczycie tym została przedstawiona relacja pomiędzy sensem dosłownym tekstu biblijnego a jego symboliczną interpretacją, jak również kontekst hermeneutyczny, w jaki wpisuje się omawiana alegoria, problemy z tym związane i dalsze implikacje teologiczne relacji oblubieńczej pomiędzy Chrystusem a Kościołem. Ks. prof. dr hab. Zdzisław Pawłowski (UMK) w przedłożeniu „Antropologiczne implikacje czasu i przestrzeni w Genesis 1” ukazał, że głównym przedmiotem zainteresowania Rdz 1 nie jest fakt powstania świata ani proces jego stwarzania, lecz natura ustanowionego przezeń porządku oraz odniesienie tego porządku do sfery ludzkiego działania. W wykładzie „Stworzenie świata w ikonografii bizantyjsko-ruskiej”, połączonym z prezentacją slajdów, ks. prof. dr hab. Michał Janocha (UKSW) przedstawił, jak temat stworzenia świata upowszechnił się w sztuce bizantyjskiej w narracyjnych cyklach ikonograficznych. Wskazał też, że reinterpretacją owych cykli jest ikona „Szestodniewu” uformowana na Rusi Moskiewskiej w XV i XVI w., która przyporządkowuje sześć dni stworzenia sześciu scenom ilustrującym wydarzenia z Nowego Testamentu. W części dopołudniowej pracom sekcji I przewodniczył ks. prof. dr hab. Krzysztof Bardski (UKSW). Pierwszy referat zatytułowany „Przyczyna cielesnej śmierci według konstytucji Gaudium et spes i Katechizmu Kościoła katolickiego” wygłosił prof. doc. ThDr. Jozef Krupa, PhD (Uniwersytet Komeńskiego – Słowacja). Ukazał w nim nie tylko nauczanie Magisterium Kościoła, ale również braki odniesienia do nauczania na temat śmierci cielesnej w wielu podręcznikach teologi (...truncated)