Akademia po Godzinach w Wadowicach – Wadowice w Akademii po Godzinach
Izabela Karska
Akademia po Godzinach w
Wadowicach – Wadowice w
Akademii po Godzinach
Wadoviana : przegląd historyczno-kulturalny 15, 186-189
2012
Wydarzenia
Izabela Karska
Akademia Po Godzinach
w Wadowicach – Wadowice
w Akademii Po Godzinach
Pomysł edukacji ustawicznej i pozazawodowego rozwoju dorosłych, jaki zro‑
dził się we Francji w latach 70. XX w., bardzo szybko zyskał sympatyków w wielu
krajach i szybko też przyjął się w Polsce. Wyrazem działań poprawiających funk‑
cjonowanie seniorów w społeczeństwie oraz przeciwdziałających ich wykluczeniu
stały się Uniwersytety Trzeciego Wieku i funkcjonujące w ich obrębie koła zainte‑
resowań czy akademie hobbystów. Wraz ze wzrostem liczby osób przechodzących
na emeryturę, również w społeczności Wadowic, coraz bardziej uwidoczniła się
potrzeba stworzenia też dla nich, specjalnej oferty związanej z kulturą, nauką i
aktywnością społeczną. Pomimo, że wśród adresatów spektakli, koncertów, spo‑
tkań czy festiwali organizowanych przez Wadowickie Centrum Kultury zawsze
seniorzy byli obecni, to jednak wydarzenia te nie do końca dawały im możliwość
pełniejszej integracji we własnym gronie. Zainteresowanie tych osób aktywnym
udziałem w kulturze, chęć dalszego uczenia się i rozwijania zainteresowań, skłoni‑
ła do opracowania nowej propozycji kulturalno-edukacyjnej o nazwie Akademia
Po Godzinach (APG).
Podstawom tworzenia Akademii przyświecała idea wykładów organizowa‑
nych w Uniwersytetach Trzeciego Wieku, głównym zaś celem było nie tylko in‑
tegrowanie środowiska, ale też jego zaktywizowanie do samodzielnego działania
i korzystania z już istniejącej oferty Wadowickiego Centrum Kultury. Jesienią
2009 r. rozpoczął się pierwszy cykl wykładów, których w sezonie akademickim
2009/2010 odbyło się 9. Comiesięczne spotkania miały, i mają nadal, charakter
popularnonaukowych prelekcji, którym niejednokrotnie towarzyszą ciekawe dys‑
kusje, pokazy filmów, zdjęć czy eksponatów. Tak było podczas jednego z wykładów
młodych archeologów Marcina Paternogi i Anny Kraszewskiej, współpracują‑
cych z prof. Pawłem Valde-Nowakiem przy badaniach wykopaliskowych w cza‑
szy zbiornika wodnego w Świnnej Porębie. Tematyka spotkań jest zróżnicowana,
186
Wydarzenia
a słuchacze mogą mieć wpływ na to kto będzie gościem i co będzie przedmiotem
kolejnych wykładów.
Patronat nad tym projektem objęła Polska Akademia Umiejętności w Kra‑
kowie, której przedstawicielem i pomostem z krakowskim środowiskiem nauko‑
wym stał się prof. Stefan W. Alexandrowicz. To jego wykład pt. „Duże zwierzęta
z niedawnej przeszłości. Nosorożce ze Staruni i ich wadowicki kuzyn” otworzył
pierwszy rok działalności APG i zgromadził kilkudziesięciu słuchaczy.
Podczas kolejnych miesięcy wykłady wygłosiło wielu naukowców i ludzi
kultury reprezentujących różne dziedziny: nauki społeczne (prof. Andrzej Zoll
„Społeczeństwo obywatelskie”, dr Barbara Kocur-Wolak „Mechanizmy perswazji
w reklamie”, „Nowe media, a przemiany obyczajowe”), medycyna (prof. Zbigniew
Chłap „Misje humanitarne Lekarzy Nadziei na Kresach Płd. Wschodnich i Afry‑
ce”, prof. Krzysztof Sładek „Rola edukacji w leczeniu astmy i chorób obturacyj‑
nych”), etnografia (prof. Jan Machnik „O kurhanach ukraińskich”, dr Stanisława
Trebunia-Staszel „Oblicza mody w stroju górali podhalańskich”, „O nowotarskich
i zakopiańskich góralach – rzut oka na dawne czasy”, Janina Pietruszka „Kultura
tradycyjna i folklor Małopolski”, sztuka (dr Izabela Trzcińska „Wyobrażenie świata
w sztuce renesansowej”, O. Hieronim Kreis OSB, benedyktyn „Tyniecka ikebana
– świecznik na stół Wigilii Bożego Narodzenia”), geologia (dr Witold Alexandro‑
187
Wydarzenia
wicz „Ile trwają 2 minuty – Człowiek w historii Ziemi”), historia (prof. Stanisław
Nicieja „Magia Kresów”, Maciej Miezian „Jak zbudowano miasto idealne, czyli
architektura Nowej Huty”, „Dwory i pałace – nieznane oblicze Nowej Huty”, Zbi‑
gniew Święch „Między królewską klątwą, a wawelskim Czakramem – niezwy‑
kłe tajemnice historii”, „Niezwykłe losy Władysława III Warneńczyka”, Roksana
Szczęch „Wokół zamachu na Jana Pawła II”).
Największym zainteresowaniem cieszyły się spotkania historyczne, spośród
których szczególnie ciekawymi dla słuchaczy okazały się te poświęcone dziejom
lokalnym. Na prośbę uczestników powstał w Akademii Po Godzinach odrębny
cykl spotkań, odbywających się co 2-3 miesiące, a poświęconych właśnie dawnym
Wadowicom. Nieocenionym źródłem wiedzy o przeszłości regionu, miasta i oby‑
czajowości jego mieszkańców były wystąpienia rodzimych historyków: dra Toma‑
sza Graffa, dra Konrada Meusa, dra Tomasza Ratajczaka czy Marcina Witkowskie‑
go. W nurcie tych spotkań odbyło się kilka prelekcji:
dra Tomasza Graffa „O wadowiczanach znanych i nieznanych w XIV – XVI w.”,
dra Andrzeja Kobosa „Gawęda o dawnych Wadowicach”, dra Tomasza Ratajczaka
„Wadowickie książki religijne i quasi – religijne w XIX w. i I poł. XX w.”, dra Kon‑
rad Meusa „Dziedzictwo galicyjskie Wadowic – wczoraj, dziś, jutro” oraz Marcina
Witkowskiego „Wśród zbójników i rycerzy Księstwa Oświęcimskiego i Zatorskie‑
188
Wydarzenia
go”. Wszystkie te spotkania adresowane były nie tylko do emerytów, ale też do
młodszych słuchaczy Akademii, poto by przybliżyć im, znaną dotąd wąskiemu
gronu specjalistów, ciekawą i nierzadko burzliwą przeszłość miasta.
Pomysł wykładów w Akademii Po Godzinach znalazł już stałe grono swo‑
ich sympatyków, a po dwóch latach działalności dał podstawy do rozszerzenia
zakresu zajęć kulturalno-edukacyjnych, tak by umożliwić jeszcze bardziej ak‑
tywny udział osób zainteresowanych. Jesienią 2011 r. powstał Klub Aktywnego
Popołudnia (KAP), którego częścią spotkań teoretycznych pozostała Akademia
Po Godzinach, a nowym elementem były i są zajęcia warsztatowe. Wśród nich
seniorzy mogą korzystać z zajęć ruchowych przy muzyce „GIBON”, warsztatów
komputerowych „ENTER SENIOR” oraz zajęć z języka angielskiego na dwóch po‑
ziomach zaawansowania. Osoby uprawiające Nordic Walking mogą się przyłączyć
do „Klubu Włóczykija”, w którym organizowane są pokazy instruktażowe. Z kolei
spotkania towarzyskie umożliwia Klub Seniora, działający w formule kawiarenki.
Propozycją spędzenia czasu w gronie nowych znajomych są też warsztaty psy‑
chologiczne „Poznaj siebie” i warsztaty kinezjologii edukacyjnej usprawniające
pamięć pod nazwą „Gimnastyka mózgu”. W ramach działań Klubu Aktywnego
Popołudnia odbywają się również, otwarte nie tylko dla seniorów, okolicznościo‑
we zabawy taneczne, kursy tańca i inne zajęcia warsztatowe, takie jak ceramika czy
tkactwo artystyczne.
Obserwując rosnącą z roku na rok liczbę osób korzystających z programów
APG i KAP (w 2008/2009 r. – 78 osób, 2009/2010 r. – 260 osób, 2010/2011 r. – 188
osób, 2011/2012 r. – 350 osób), organizatorzy dostrzegają, że oferta ta odpowiada
ich potrzebom. Chcąc wykorzystać potencjał wiedzy i doświadczenia tych osób
Wadowickie Centrum Kultury zachęca do dzielenia się nim przy animacji wszel‑
kich działań kulturalnych. W myśl zasady otwartości na nowe pomysły, zaprasza
wszystkich zainteresowa (...truncated)