ELEKTROKOAGÜLASYON İLE SU ARITIMINDA OPLC UYGULAMASI

SAU Fen Bilimlerı Enstitüsü Dergisı EJckl rokoagülas} un ilr Su Arıtımanda OPL ygulama§ı 1'. "adak, M.A.yalçın 6.Cilt, 3 Sayı (Eylül 2002) ELEKTROKOAGÜLASYON İLE su· ARITIMJNDA OPLC UYGULAMASI : Tuba SADAK, M. ��li Yi\LÇIN Özet - Son yıllarda, endüstriyel üretinı tesislerinin • • I. GIRIŞ kontroi devrelerinde, programlanabilir mikroişlemci tabanlı cihaziarın yoğun olarak kullanılmakta olduğu ve yurdumuzda otomasyon uygulamalarına ihtiyaç ar ttıkça, ar-ge çalışmaları bu ürünler i verecek cevap geliştirmeye ihtiyaçlara Endüstriyel arttığı hızla eğilimin bu da �özlenmektedir. Bu cihazlar Programlanabilir Lojik Kontrolörler yani PLC'Ierdir. PLC'nin gelişimi ile üretim süreçlerinde iletken de vTe elemanlarnun devre elemanlarından PLC'ler yönelmiştir. Yan üretiJm•r dr. Bunlardan birtanesi de PLC ile Operatör geliştirilmesi ile Panel'lerini birleştiren OPLC'Ierdir. OPLC'ler pek meydana gelen röleler kullanıln1aya baş1andı. Bu rölelerin çok endüstriyel UJ'6Ulamada kuiJan•labilir. hareketli parçalarının olmaması nedeni ile aşınma ve ark birlikte nesil yeni fonksiyonlu çok iletken yarı Yarı iletken gibi sorunlardan da kurtulunmuş olundu. Bu da çalışmada arıtımı ve bu Programmable paralel Elektrokoagülasyon ile atık su devre Operator Panel & olarak n1eydana gelen bılgİsayar konusundaki gelişıneler= yani OPLC ile endüstTiyel otomasyon uygulan1alanna büyük yenilikler sistemin Controller Logic elen1anlan teknolojisindeki gelişmelere otomatik hale getirilınesi incelenmiştir. getirnıiştir. Anahtar Kelimeler : PLC, Elektrokoagülasyon, OPLC Bil gisayar tek noloj jsi n deki yeniliklere, endüstriyel üreti ın süreçlerinde Abstract In - programn1able recent at control is devices in o ur country. These PLC 'ler that eldenineeye kadar elekiriki kontrol devreleri röleii lojik devices are bağlantılar devices yardınu ile gerçek1eştiri1mişbr. Özellikle büyük sistemlerde röle sayısırnn çok olması nedeni ile industrial of büyük kontrol panalarma ihtiyaç duyulmakta, montaj ve manufacturing plant. This tendeney is also getting increase geliştirilen observed based microprocessor used frequently it years, için kullanılması b ak ı m çalışmalarına daha fazla zaman ayrılmakta idj. are Together Prograınmable Logic Controllers, PLC's. Endüstriyel \-Vith developing PLC's, multi function ne\v gencration üretim süreç l e rinde bilgisayarıa n n etkin başlamıştır. PLC'lerin had been olarak OPLC, which kullanılma ya başlamasından sonra çok karmaşık kontro 1 integrates Operator Panel and PLC. OPLC can be süreçleri dahi endüstriyel bilgisayar da denebilecek bu used in nıany industrial applications. cihazlarla Programmable Logic manufactured. One Controllers of them is kullanımı (r öleler In this study, a \Yaste w at er treatment system with electrocoagulation is examined. Also this : , ba şlamış tır . Klasik elektromekanik bulunan kontro1 elernanların zaman röleleri, sayıcılar) hemen hepsi yapısında bu lunmaktadır. system has been automatizcd with the use of an OPLC. Key �Vords geliştiri. lmeye içinde panosu PLC'lerle PLC Bir kontrol s ürec i nde makinenin içinde bulunduğu dunın1 gılayı c ılar tarafından algılanılmakta ve bu b ilgil er PLC giriş birimi ile alınmaktadır. PLC' de işlenen bilgiler çıkış modülü y ar dımı ile iş elemanlarını veya onları tetikleyen kumanda e l enlanları n ı eneıjilemektedir. Günün1üzde PLC'ler endüstriyel uygulamalar ın p ekç ok alanında kullan ı m yeri bulmuştur . 1-\.ncak otomasyon süreçlerinde ge ne llik le pnöınatik kontrolün i şlerncı gurubu olarak kullanılmaktadır. PLC kontrol sistemlerinde, kullamm sistem tasarımı, ışletime alma ve b akım çalışmalarında al PLC, Electrocoagulation, OPLC . TLba Sadak, Toprak İlaç A.Ş., M Alı Yalçın, Sakarya Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Elektrik Elektro:ıik MJ'ıendisliği Bölümü: Esentepe Kampüsü. 54 ı 87 SAKARYA, valcin@sakarya .edu.tr büyük kolaylık getirmiştir. [ 1] 150 SAU Fen Bi Jimleri Enstitüsü Dergisi 6.Cilt� 3.Sayı (Eylül 2002) EJektrokoagülasyon ile Su Arıtimmda OPLC Uygulamasa T.Sadak, M.A.yalçan Merkezi İşleın Biıirru (CPU) ya d a . . Mikroişlem U nit esi (MPU) • . II. PROGRAMLANABİLİR LOJİK Hafıza : PROM, ROM, RAM vb. Çevre ile haberleşmeyi sağlayan • KONTROLÖRLER • Giriş\Çıkış (I\0) bölümlerinden oluşur. [2] PLC d en e bil e c e k ilk örnekler, 1968 yılında, daha sonra ismi M odico n olarak değişecek olan Bedford fırn1asının da nışman mühendisleri tarafından geliştirildi. İlk PLC General Motors Hydromatic Division için bilgisayar kontrol sistemi olara k dizayn edildi. Saat 'ıj lı --- -·--- -- Salt Okunur Bellek (ROM) ) Rastgele Erişinıli Bellek 1 (RAM) K omut Depolama İlk mod e l bir seri halinde 1970'li yılların başlarına kadar devam etti ve 184, 384 modü lleri ile tanıanıl�ndı. Bu period boyunca Modicon 284, I 084 ve onları takip eden 484 olmak üzere birkaç ınodel daha üretti. 484 nıo d e l i bir işl emci ile 256 giriş ve 256 çıkışı Lrontrol edebiliyordu. olan 084 -·-· --.- MPU Veri Depolama ı - L �---4--....-·--+-- ---···"·'" ----"-- r-. .. .... ! -··----- _ boyut), 884 ve 984 sistemleri ile sonuçlandı. Bu modüller analog giriş, an alog çıkış, analog ınultiplex, solid state röle, Proportional Integral Differantial (PID) kontrol içeriyordu . t. · ıı -ı - ... . ı ·- � -· R61elel' .. _,._,] Anahtarlar i ı l i-- ı -___.___ --- ,__.. _ - L _!,By-s -�·-·· -·ı ı Giriş Kapıları ··-- -M�:�--r-·--· 1 ı·�---ı -·ı. j ! -· _ - Lambalar Daha sonraki gelişmeler 584M (orta boyut), 584L (büyük . ··- Çıkış Oevreler1 Modicon 1 977 yılında Gould şirketi tarfından satın alındı. 1978'de diğer Modicon PLCs'leri ile veri tTansfeıi yap ab ileu Modbus data network dizayn edıldi. 1980'de Modicon küçük, kc-npak, düşük fiyatlı PLC sistemi olan 84 Micro 'yu piyasaya sürdü. Bu sis tem 64 I\O, sayıcılar, zatnanlayıcılar ve n1atematiksel fonksiyonları kapsıyordu. - [s� n sörl er ___ ' ı Girlf Hatlar Çıkış Ha.ttan Şek i 1 1 . İşlemci Sistemi B !ok Diyagramı [3] • II.l. lşleınc i III. ELEKTROKOAGÜLASYON PLC'nin çekirdeği mik:roişleıncidir. 1970 'te ilk olarak geliştirilen çip, entegre devre (IC) üzerind e bulunan birkaç diyot, direnç, kapasitör ve transistörden oluşan 4 bitli k biT üniteydi. Birkaç yıl som·a, IC'leri Orta Ölçekli Entegrasyon' l ar (Medium Scale Integration, MSI) iz ledi. Bu, her çip üzerindeki komponent sayı sının 100 civarında olmasına izin verd i . MSI, Geniş Ölçekli Entegrasyon (Large Scale İntegration, LSI) tara f ın dan jzlendj. LSI herbir çip üzerinde 5.000 ile 10.000 tra ns istöre sahipti. LSI'dan sonra herbir çip üzerinde 600.000 civarında devre içeren Çok Geniş Ölçekli Entegrasyon 'lar (Very Large Scale lntegration, VLSI) geldi. Mikroişlemci saat-sürümlü zaman-a r dı ş ıl bir devredir ve sayısal bir bilgisayann Merkezi İşl em Birimi (CPU)'su ile uyun1ludur. Bir mikroişlemci, (...truncated)