DİYABETİK SIÇANLARDA NAR (Punica granatum) ÇİÇEĞİNİN SERUMDAKİ ASPARTAT AMİNOTRANSFERAZ VE ALANİN AMİNOTRANSFERAZ DÜZEYLERİNE ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI

ISSN:1306-3111 e-Journal of New World Sciences Academy 2011, Volume: 6, Number: 4, Article Number: 5A0067 ECOLOGICAL LIFE SCIENCES Received: July 2011 Accepted: October 2011 Series : 5A ISSN : 1308-7258 © 2010 www.newwsa.com Zafer Çambay Firat University Firat-Turkey DĠYABETĠK SIÇANLARDA NAR (Punica granatum) ÇĠÇEĞĠNĠN SERUMDAKĠ ASPARTAT AMĠNOTRANSFERAZ VE ALANĠN AMĠNOTRANSFERAZ DÜZEYLERĠNE ETKĠLERĠNĠN ARAġTIRILMASI ÖZET Bu çalışmada, STZ ile diyabet oluşturulmuş ratlarda narçiçeğinin AST(Aspartat Aminotransferaz) ve ALT (Alanin Aminotransferaz) gibi karaciğer enzimlerindeki etkileri araştırılmıştır. Narın özelikle çiçeği içerdiği zengin polifenolik bileşikler ve flavonoidler sayesinde diyabetin tedavisinde kullanılmaktadır. Sıçanlar her grupta 12 hayvan olmak üzere Kontrol, diyabet(STZ), STZ+NÇI(300mg/kg/gün), STZ+NÇII(400mg/kg/gün), STZ+NÇIII (500mg/kg/gün) beş gruba ayrıldı. Diyabet hastalığından dolayı karaciğer enzimlerinden AST ve ALT değerlerinin yükseldiği nar çiçeği uygulamasıyla bu değerlerin anlamlı olarak düştüğü gözlenmiştir. (p<0.0001) Bu sonuçlar nar çiçeğinin diyabetin tedavisi ve oluşturduğu hasarlardan korunma yöntemlerinin geliştirilmesine önemli katkı sağlayacağı göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Diyabet, Sıçan, Punica Granatum, Serum, Aspartat Aminotransferaz INVESTIGATION OF THE EFFECTS OF POMEGRANATA FLOWER (Punica granatum) ON SERUM ASPARTATE AMINOTRANSFERASE AND ALANINE AMINOTRANSFERASE LEVELS IN DIABETIC RATS ABSTRACT In this study, the effects of flower of pomegranata on the liver enzymes such as AST and ALT are investigated in the STZ-induced diabetic rats. Thanks to the rich polyphenolic compounds and flavonoids contained in pomegranate flower especially used inthe treatment of diabees. Rats in each group, including 12 animal control, diabetic (STZ) STZ+NÇI(300mg/kg/gün), STZ+NÇII(400mg/kg/gün), STZ+NÇIII (500mg/kg/gün) were divided into five groups (p<0.0001). Disease, diabetes, liver enzymes, AST and ALT values increased due to application of pomegranate flower has been observed that the values decreased significantly (p<0.0001) and formed by the treatment of diabetes damages the results of pomegranate flower in the development of methods of protection are expected to contribute. Keywords: Diabetes, Rat, Punica granatum, Serum Aspartate Aminotransferase e-Journal of New World Sciences Academy Ecological Life Sciences, 5A0067, 6, (4), 124-133. Çambay, Z. 1. GĠRĠġ (INTRODUCTION) Diabetes mellitus insülin etkisinin ya da insülin salgılanmasının veya her ikisinin bozukluğunun meydana getirdiği karbonhidrat, yağ ve protein metabolizmasında bozukluklara neden olan kronik hiperglisemi olarak tanımlanır. DM uzun dönemde çeşitli organlarda (gözler, böbrekler, kalp, beyin, kan hücreleri) hasarlar, fonksiyon bozuklukları ve yetersizlikler ile seyreder [1]. Diyabet, akut ve kronik komplikasyonlarla seyreden bir hastalıktır. Kronik dejeneratif komplikasyonlar, en ciddi sağlık sorunlarından birini oluşturur. Uzun süre diyabeti olan olgularda tüm damarlarda bozukluklar gelişir. Değişiklikler hem kapiller ve arteriolleri yapan vasküler hücreleri, hem de bunların bazal membranlarını tutar. Bütün mikrovasküler yapılar tutulmuş olmasına karşın, klinik olarak ancak retina, renal glomerüller ve büyük sinirlerde patoloji ortaya çıkar [2]. Diyabet, organizmada pankreasın β hücrelerinin insulin yapma ve salgılama gücünün azalmakta veya yok olmakta ve bazen, buna ek olarak, dokuların insuline olan cevabındaki düzen bozulmaktadır. Bu düzensizlik sonucu, organizma, besinlerden gelen karbonhidratları, proteinleri ve yağları normal bir şekilde kullanamamaktadır. Sonuç olarak kandaki şeker ve özellikle glikoz düzeyi yükselmektedir [3 ve 4]. Pankreas önemli fonksiyonları olan bir organdır. İşlevlerinden ikisi, özellikle çok önemlidir. Bunlardan ilki, besinlerin sindirimi için bağırsaklara çeşitli enzimler içeren bir özsu salgılamaktır. İkincisi ise, “Langerhans adacıkları” denen hücre kümeciklerindeki “beta” (β) hücrelerinden insulin, “alfa” (ά) hücrelerinden ise glukagon salgılayarak kana aktarmaktır. Bu iki hormon ortaklaşa çalışırlar; dokulardaki şeker tüketimini denetlerler ve düzenlerler [5 ve 6].  Karaciğer ve Diyabet: Karaciğer hücrelerinde, insulin etkisi altındaki en önemli olaylar arasında, glikozun glikojene çevrilip depolanmasının artması, glikojenin çözülmesinin ve böylelikle glikozun hücre dışına çıkabilmesinin önlenmesi ve başka besinlerin glikoza çevrilmelerinin önlenmesi vardır. Kas ve yağ doku hücrelerinde insulin, hücre içinde önceden yapılmış glikoz taşıyıcılarının hücre membranına gelmelerini sağlar; böylelikle taşıyıcılar glikozun kandan hücre içerisine girmesini kolaylaştırır [7,8,9]. Ayrıca insulin, bu hücrelerde glikozun metabolizmasını arttırarak piruvata(oksijene bağlı olmayan “glikoliz”) çevrilmesini sağlar; sonradan piruvat oksijene bağlı metabolizma ile CO2 ve H2O’ya çevrilir ve bu arada enerji kaynağı ATP molekülleri yeniden ortaya çıkar (Krebs siklusu). Sonuç olarak insulin, glikozu kandan dışarı çıkartmak, kullanılması ya da depolanması için organlara sokmak, kandaki şeker düzeyini aşağı değerlere çekmek görevini üstlenir [10 ve 11]. Kanda şeker düzeyi düşünce, insulin salgılanması azalır ve kan şekeri düzeyini arttırıcı hormonlar (glukagon, katekolaminler, büyüme hormonu, kortizol) devreye girer. Ardından, depolardan glikozun kana salınımı başlar. İşte, karbonhidrat metabolizmasını düzenleyen bu sistemin herhangi bir nedenle bozulması, diyabetin ortaya çıkmasına yol açar [12]. Diyabette insulin direncinin en çok yerleştiği yerler karaciğer, iskelet kasları ve yağ dokusudur. Karaciğerde insulin direnci, bir gecelik açlıktan sonra glikoz meydana gelişini arttırır ve öğün sonrasındaki glikoz yapımının baskılanmasını azaltır. Emilim sonrası insuline bağımsız (başlıcası beyin) en büyük glikoz tüketen dokular glikozun % 25’ini taşır. Bu yüzden bu durumlar altında insulin direncinde ekstrahepatik dokulardan ziyade karaciğer oldukça önemli rol oynar. Öğün sonrasında, glikoz benzer şekilde karaciğer ve iskelet 125 e-Journal of New World Sciences Academy Ecological Life Sciences, 5A0067, 6, (4), 124-133. Çambay, Z. dokuları tarafından alınır. Bu yüzden karaciğer ve kaslar öğün sonrası insulin duyarlılığında eşit olarak önemli rol oynar [13].  AST (Aspartat Aminotransferaz): Aspartat aminotransferaz (AST) organ spesifik olmayan bir enzimdir. Hepatositlerde, kalp kasında, iskelet kaslarında, böbrek dokusunda ve plasentada bulunur. Bu dokularda nekroz geliştiğinde serum aspartat aminotransferaz konsantrasyonunda artış görülür. Hepatositlerin içinde bulunan aspartat aminotransferazın % 60-80’i mitokondri içinde bulunurken diğer bölümü çözünür formda sitoplazma içinde bulunur. Aspartat aminotransferazın mitokondriyel formunun salınımı için membran permeabilitesinde değişime neden olan harabiyetten daha şiddetli bir bozukluğun olması gereklidir. Bunun sonucu olarak aspartat aminotransferaz aktivitesindeki artış, alanin aminotransferazın (...truncated)