EĞİTİM FAKÜLTESİ ÖĞRETİM ELEMANLARININ YENİLİKÇİLİK DÜZEYLERİNİN AVRUPA BİRLİĞİ HAYAT BOYU ÖĞRENME PROJELERİNE YÖNELİK TUTUMLARINA ETKİSİ
www.esosder.org
Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi
Electronic Journal of Social Sciences
Güz-2016 Cilt:15 Sayı:59 (1120-1137)
ISSN:1304-0278
Autumn-2016 Volume:15 Issue:59
EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ ÖĞRETĐM ELEMANLARININ YENĐLĐKÇĐLĐK
DÜZEYLERĐNĐN AVRUPA BĐRLĐĞĐ HAYAT BOYU ÖĞRENME
PROJELERĐNE YÖNELĐK TUTUMLARINA ETKĐSĐ
THE EFFECT OF PROACTIVITY OF ACADEMICIANS’ AT EDUCATION FACULTY
ON THEIR ATTITUDES TOWARDS EUROPEAN UNION LIFELONG LEARNING
PROJECTS
DOI: 10.17755/esosder.08908
Tuba DEMĐRCĐOĞLU1
Gamze YAVUZ KONOKMAN2
Cenk AKAY3
Öz
Eğitim Fakültesi öğretim elemanlarının yenilikçilik düzeylerinin Avrupa Birliği Hayat Boyu Öğrenme Projelerine
ilişkin tutumlarına etkisinin yapısal eşitlik modellemesiyle belirlenmesinin amaçlandığı bu çalışma ilişkisel tarama
modelinde gerçekleştirilmiştir. Ayrıca öğretim elemanlarının yenilikçilik düzeylerinin belirlenmesi ve yenilikçilik
düzeylerine çeşitli değişkenler bağlamında analiz edilmesi çalışmanın amaçları arasında yerini almıştır. Bu amaç
doğrultusunda kolay ulaşılabilir örnekleme tekniğiyle belirlenen Türkiye’deki üniversitelerin Eğitim Fakültelerinde
görev yapan 203 öğretim elemanına “Avrupa Birliği Hayat Boyu Öğrenme Projelerine Đlişkin Tutum Ölçeği” ile
“Bireysel Yenilikçilik Ölçeği” uygulanmış; maksimum çeşitlilik örneklemesi tekniğiyle belirlenen 9 öğretim
elemanıyla görüşme yapılmıştır. Öğretim elemanlarının yenilikçilik düzeylerinin Avrupa Birliği Projelerine ilişkin
tutuma etkisinin test edildiği modelde öncelikle tutum ve yenilikçilik olarak ölçme modelleri ayrı ayrı test edilmiştir.
Daha sonra yapısal eşitlik modellemesinin bir türü olan örtük değişkenlerle yol analiziyle öğretim elamanlarının
bireysel yenilikçilik düzeylerinin Avrupa Birliği Hayat Boyu Öğrenme projelerine ilişkin tutuma etkisine yönelik
oluşturulan model test edilmiştir. Ayrıca öğretim elemanlarının yenilikçilik düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre
farklılaşma durumuna yönelik yargıda bulunmak amacıyla ortalamalar arası fark testleri yapılmıştır. Görüşme
sonucunda elde edilen nitel veriler içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Çalışma sonucunda öğretim
elemanlarının yenilikçilik düzeylerinin Avrupa Birliği Hayat Boyu Öğrenme Projelerine ilişkin tutumlarına etkisine
yönelik oluşturulan model doğrulanmıştır. Ayrıca öğretim elemanlarının genel olarak sorgulayıcı oldukları ve
yenilikçilik düzeylerinin kurumda proje yürütülme durumuna ve AB proje deneyimine göre farklılaşma gösterdiği
saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler: bireysel yenilikçilik, Avrupa Birliği hayat boyu öğrenme projelerine yönelik tutum, yol analizi
Abstract
The study's purpose is to determine the effect of innovativeness of academicians at education faculties on their attitudes towards European Union Lifelong Learning Project through structural equation modelling is designed on the co
relational descriptive research model. Moreover, the determination of academicians’ innovativeness and analysis of
their innovativeness in terms of some variables are found among the goals of the research. For this reason 203 academicians selected via easily accessible sampling technique were applied an attitude scale towards the European Union
Lifelong Learning Projects and individual innovativeness scale and 9 academicians selected through maximum variation sampling technique were interviewed. Measurement models as attitude and innovativeness were previously tested
separately on the model, the effects of academicians’ innovativeness on their attitudes towards European Union Lifelong Learning projects was tested. the model dealing with the effect of academicians’ innovativeness on their attitudes
towards European Union Lifelong Learning Project was tested through path analysis with latent variables, type of
structural equation modelling. Moreover, difference test among means were done to make judgement on differentiation
of academicians’ innovativeness as regards to various variables. Qualitative data obtained after interviewing were
analyzed with content analysis method. As a result of the research the model on the effect of academicians’ innovativeness on their attitudes towards European Union Lifelong Learning projects was accepted. Furthermore, the academicians are quizzical and their innovativeness differs as regards European Union Project experience and existence of
the projects at faculty were also the findings of the research.
Keywrods: individual innovativeness, attitudes towards European Union lifelong learning projects, path analysis
1
Arş.Gör., Çukurova Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Eğitim Bilimleri Bölümü,
Yrd. Doç. Dr., Bartın Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Eğitim Bilimleri Bölümü,
3
Yrd. Doç. Dr., Mersin Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Eğitim Bilimleri Bölümü,
2
1120
2016, 15, 59 (1120-1137)
http://dergipark.ulakbim.gov.tr/esosder
1. GĐRĐŞ
Đnsanoğlu dünyaya geldiği andan itibaren farklı ekosistemlerin bir parçası olmuş ve
bu döngüsel süreçte yerini almıştır. Doğal olaylarla, yaşanan çağların özellikleriyle ve
sahip olunan gelişmişlik düzeyleri ile ekosistemler ilerleme kaydetmişlerdir. Bugünün
dünyasında ise doğal ekosistemlerin yanı sıra gelişmiş tüm ülkelerin odaklandığı en önemli
ekosistemlerden birisi inovasyon ekosistemidir. Türk Dil Kurumu inovasyonun kelime
karşılığını “yenileşim” olarak vermektedir (Türk dil Kurumu Büyük Türkçe Sözlük). Türk
Sanayicileri ve Đşadamları Derneği’nin (TÜSĐAD) 2008 yılında sunmuş olduğu Bölgesel
Đnovasyon Merkezleri: Türkiye Đçin bir Model Önerisi (Elçi, Karataylı ve Karata, 2008)
adlı raporunda ise inovasyon, “toplumsal, kültürel ve idari ortamda yeni yöntemlerin
kullanılmaya başlanması” şeklinde tanımlanmış ve yeniliğin kendisinden çok sonucunu;
farklılaştırma ve değiştirmeye bağlı ekonomik ve toplumsal bir süreci ifade ettiği
belirtilmiştir. Ekonomik ve toplumsal süreçlerle örtüşen bir kavramın da eğitimden
bağımsız düşünülemeyeceği aşikar bir durumdur. Ayrıca dünya inovasyon indeksi
incelendiğinde ilk 10’a giren ülkelerin eğitim ligi olarak kabul edilen PISA sınav
sonuçlarında da neredeyse aynı başarıyı yakaladığı görülmektedir. 2015 Bloomberg Dünya
Đnovasyon Endeksi’ne göre ilk 10’a giren ülkeler arasında Güney Kore, Japonya, Almanya,
Finlandiya, Đsrail, ABD, Đsveç, Singapur, Fransa ve Đngiltere bulunmaktadır. Bu da bize
eğitim ile inovasyon ekosisteminin ne denli bağlantılı olduğuna dair kanıtlar sunmaktadır.
Đnovasyonun iktisadi kalkınmaya katkısı, fiziksel sermayenin etkinliğinin
arttırılması, işgücü ile tamamlayıcılık, beşeri sermayenin verimliliğindeki ciddi yükseliş ve
entellektüel, beşeri ve fiziksel sermaye ile gerçekleşmektedir (Ünlükaplan, Đ., 2009). Diğer
bir deyişle ülkelerin ekonomik kalkınması inovatif düşünebilen, yenilikçi, girişimci ve
vizyoner beşeri sermaye ile desteklenebilir. Ancak bu özelliklere sahip bireylerin
yetiştirilmesi uzun yıllar almakta ve sürecin başarısı eğitim sisteminin bu koşullara uygun
adapte edilmiş olması üzerine kurgulanmaktadır. Eğitim sisteminin önemli bir parçası olan
öğretmenleri yetiştiren kurumlar (...truncated)