AMELİYATHANELERDE RADYASYON GÜVENLİĞİ; ÇALIŞAN PERSONELİN BİLGİ, TUTUM VE DAVRANIŞLARI

ARAŞTIRMA BALIKESİR SAĞLIK BİLİMLERİ DERGİSİ / BALIKESIR HEALTH SCIENCES JOURNAL AMELİYATHANELERDE RADYASYON GÜVENLİĞİ; ÇALIŞAN PERSONELİN BİLGİ, TUTUM VE DAVRANIŞLARI RADIATION SAFETY IN OPERATING UNITS; KNOWLEDGE, ATTITUDE AND BEHAVIORS OF OPERATING ROOM STAFFS 1 2 3 4 5 6 Fisun VURAL , Şükran FİL , Seval ÇİFTÇİ , Ayşe Aydın DURA , Filiz YILDIRIM , Resul PATAN 1 Kadın Hastalıkları Ve Doğum Uzmanı, Kalite Yönetimi Sorumlusu, 2Kalite Yönetim Direktörü, 3Kalite Yönetimi Klinik Bilimler 4 Sorumlusu, Tıbbi Teknolog, Kalite 5 İndikatörleri Sorumlusu, Başhemşire 6 Kadın Hastalıkları Ve Doğum Uzmanı, Başhekim, Gölcük Devlet Hastanesi, GölcükKocaeli-Türkiye, Yazışma Adresi: Fisun VURAL Orhan Mah., Bağtepe Sok., Erenkaya Park Evleri A2 Blok, D. No: 2, Bağçeşme-kocaeli Kocaeli – Türkiye E posta: Kabul Tarihi: 02 Ağustos 2012 Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi ISSN: 2146-9601 e-ISSN: 2147-2238 www.bau-sbdergisi.com ÖZET AMAÇ: Ameliyathaneler çalışma ortamı açısından birçok sağlık ve güvenlik tehlikeleri taşımaktadırlar. Ortopedi cerrahilerinde floroskopinin yaygın kullanımı, cerrahları ve ameliyathane personelini bazı ortopedik işlemlerde radyasyon zararları ile karşı karşıya bırakmaktadır Radyasyonun yan etkileri çoğunlukla bilinmekle birlikte, düşük doz radyasyonun kümülatif etkileri bilinmemektedir. Bu çalışmanın amacı, ameliyathanelerdeki personelin radyasyon güvenliği konusundaki bilgi, tutum ve davranışlarını değerlendirmektir. YÖNTEMLER: Gölcük Devlet Hastanesi ameliyathanesinde çalışan 50 kişiye anket uygulanmıştır BULGULAR: Gün içerisinde birden çok kez radyasyona maruz kalmaları bakımından ameliyathane hemşireleri ve anestezi teknisyenleri diğer çalışanlara göre daha riskli grupta bulunmuştur (p<0,05). Tüm personel radyasyonun sağlık üzerindeki yan etkilerinden haberdardı ve kurşun gömlek giyilmesi gerektiğini biliyordu. Fakat birçok cerrahın tiroid koruyucu kullanmadığı, bazı personelin tiroid koruyucu varlığından haberdar olmadığı saptandı. Ameliyathane hemşirelerinin ise hepsi tiroid koruyucu varlığından haberdardı (p<0,001). Erkek çalışanlar kadın çalışanlarla kıyaslanınca radyasyon güvenlik işaretlerinden haberdar değillerdi (p<0,05). Ameliyathanede radyasyon zararları hakkında bilgi düzeyi çok iyiyken, personelin koruyucu önlemler alınması konusundaki davranışları yetersizdi, operasyon sırasında alınan dozlar göz ardı edilmekteydi. SONUÇ: Ameliyathanede radyasyon güvenliği koruyucu tedbirleri göz ardı edilmektedir. Ameliyathanelerde temel radyasyondan korunma prensiplerinin yerleştirilip, uygulanması çalışan ve hasta güvenliği açısından oldukça önemlidir. Bu sebeple personelin hizmet içi eğitimleri, uygulamaların denetlenmesi ve skopi kullanan personelin bilinçli ve sertifikalı olması önem arz etmektedir. Anahtar Kelimeler: Ameliyathane, Floroskopi, Radyasyon güvenliği, Güvenli cerrahi SUMMARY OBJECTIVE: Work environments of operating units have various health and security dangers. Because of the increased use of fluoroscopic guidance techniques in certain orthopedic surgical procedures, surgeons and other operating-room personnel who are involved in these procedures are voicing growing concern over possible associated radiation health hazards Although most of the side effects of radiation, are well known; cumulative effects of low dose radiation is not known. The aim of this study was to evaluate the staff of operating unit’s knowledge, attitudes and behaviors about radiation safety of operating units. METHODS: The Fifty employees of operating unit were applied questionnaire during face to face interview in Gölcük Public Hospital. RESULTS: This study indicated that nurses and anesthesiology technicians were under greatest risk of radiation exposure due to repeated doses taken in a day (p<0.05). Male employees were less aware of radiation signals than females. (p<0,05). All staff knew side effects of radiation and importance of use of radiation shielding gowns. Most of the surgical trainees did not wear the thyroid shield, and some of the staff was even unaware of it. However importance of thyroid shields use were known by all nurses (p<0,001). The staffs were highly aware of the radiation hazard of radiological procedures. However attitudes of staffs against protection from radiation exposure were poor because of underestimation of radiation doses taken during surgical procedure. CONCLUSION: This study showed that protection from radiation in operating unit employee were underestimated,. Basic standard rules of radiation protection should be applied in operating rooms. For this reason, the education and certification of staff is critical importance in improving patient and staff safety. Keywords: Operating room, Fluoroscopy, Radiation security, Surgical Security Balikesir Saglik Bil Derg Cilt:1 Sayı:3 Aralık 2012 131 Ameliyathanelerde Radyasyon Güvenliği GİRİŞ İş sağlığı ve iş güvenliği bakımından önemli riskler taşıyan 1 çalışma alanlarından biri de sağlık hizmetleri alanıdır . Sağlık hizmetlerinin birçok alanında özellikle de hastanelerde çalışanların sağlıklarını olumsuz yönde etkileyen birçok unsur vardır. Ameliyathaneler ileri teknolojinin kullanıldığı, ekip çalışmasının en iyi sergilendiği dinamik yerlerdir. Ameliyathanelerde çalışanlar; biyolojik, fiziksel ve enfeksiyöz birçok risk 2 faktörü ile karşı karşıyadırlar . Bu risk faktörlerinden biri de iyonize radyasyondur. Ameliyathanelerde çalışan güvenliği ile ilgili radyasyon güvenliği çalışmalarının ve 3,4,5 uygulamalarının yetersiz olduğu gözlenmektedir . Radyasyonun herkes tarafından bilinen etkileri dışında, cerrahide uzun dönem düşük doz kullanımından dolayı 3 olan etkileri henüz bilinmemektedir . Gölcük Devlet Hastanesi ameliyathanesinde çalışan hemşire, anestezi teknisyeni, anestezi doktorları ve cerrahi branşlardaki doktorlara ameliyathane radyasyon güvenliği ile ilgili farkındalıkları ve yanlış uygulamaları ortaya çıkartabilmek için anketleme yöntemi ile çalışma yapılmıştır. MATERYAL VE METOD Gölcük Devlet Hastanesi ameliyathanesinde çalışmakta olan toplam 50 kişi ile yapılan anket çalışmasında ameliyathanelerdeki radyasyon güvenliği farkındalığı araştırıldı. Ankette demografik özellikler(cinsiyet, yaş, meslek, meslek yılı, ameliyathanedeki mesleki yıl), floroskopi cihazına maruziyet ve sıklığının araştırıldığı bölüm, radyasyon güvenlik tedbirlerinin sorulduğu bölüm ve radyasyonun yan etkilerinin sorulduğu bölüm olmak üzere dört ana başlıkta toplam 17 soru sorularak personelin bilgi tutum ve davranışları gözlemlenmeye çalışıldı. Veriler SPSS 14.0 de değerlendirildi. P<0,05 istatistiksel anlamlı kabul edildi, veriler %95 güven aralığında değerlendirildi. BULGULAR Çalışmaya dahil olanların 11'i hemşire, 9'u anestezi teknisyeni, 4'ü yardımcı personel, 4'ü temizlik personeli ve 22' si hekimdi. Anket yapılan personelin yaş dağılımı incelendiğinde 35-39 yaş grubu en fazlaydı (%30) ve katılımcıların %44'ü 13-20 yıllık mesleki kıdeme sahipti. Demografik özelliklerin dağılımı Tablo 1’ d (...truncated)