C-Kollu Skopi Cihazları İçin Radyasyon Yönetimi

Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 2014;6 (2):101-109 Orijinal Makale Şahiner ve ark. C-Kollu Skopi Cihazları İçin Radyasyon Yönetimi Radiation Management for C-Arm Fluoroscopy Devices Tuğba Şahiner¹, Serdar Savaş Gül², Huri Tilla İlçe¹, Emel Koçyiğit Deveci¹, Ali Fuat Erdem¹, Mustafa Kurt³, Sıtkı Eker³ Özet ¹Sağlık Bakanlığı Sakarya Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Sakarya ²Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Nükleer Tıp Anabilim Dalı, Tokat ³Ahi Evran Üniversitesi Edebiyat Fen Fakültesi Fizik Bölümü, Kırşehir Yazışma Adresi: Yrd. Doç. Dr. Serdar Savaş Gül Adres: Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Nükleer Tıp Anabilim Dalı, Tokat Tel: 0 5432712122 Fax: 03562120045 e-mail: Amaç: Çalışmamızda, ameliyathane bölümünde kullanılan Ckollu skopi cihazlarınının, operasyon sırasındaki radyoaktivite oranları ve çalışan personelin olası radyasyon maruziyetlerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Radyasyon koruyucu ekipmanın sağlamlığı test edilmiştir. Ameliyathane personelinin radyasyon konusundaki farkındalıkları ortaya konmaya çalışılmıştır. Gereç ve Yöntemler: Ameliyathanede kullanılan 3 adet Ckollu skopi cihazının çalışma sırasında radyasyon sızıntı testleri ve çalışanların alabilecekleri doz miktarları ölçülmüştür. Radyasyon sızıntı ölçümleri için, her cihaz için 100 kVp ve 50mAs değerlerinde şutlama yapılmıştır. Yüzey ölçüm cihazı ile ortam radyasyon dozu tespit edilmiştir. Radyasyon koruyucusu olarak kullanılan, kurşun önlük, gonad, tiroid ve göz koruyucu malzemeler skopi altında görüntülenerek sağlamlıkları tespit edilmiştir. Bulgular ve Sonuç: Ameliyathane odası dışında yapılan doz ölçümleri sonucunda, anlamlı derecede yüksek radyoaktivite miktarı saptanmamış olup, bu yüzden skopi cihazlarının bulunduğu odaların kurşun plakalar ile kaplanmasına gerek olmadığı anlaşılmıştır. Çalışma sonucunda; skopi cihazına en yakın konumda çalışan doktor ve hemşirenin, koruyucu kurşun önlük olmadan çalışmaları halinde en yüksek radyasyon dozuna maruz kalacakları saptanmıştır. Radyasyon koruyucu kurşun önlüklerin saklanmasında ise gereken özenin gösterilmediği anlaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: C-kollu sopi, radyasyon yönetimi gopnukleertip@gmail. com 101 Abstract is determined. Preservation of radiation Purpose: In our study, C-arm fluoroscopy protective lead aprons not shown take proper devices that used in the operating room have care. been identified radioactivity rate for during the operation and possible radiation Keywords: C-arm fluoroscopy, radiation management. exposure of personnel. It has been tested the strength of the radiation protective Giriş equipment. Operating room personnels have Yaşamımız boyunca doğal ya da been tried to put forward awareness of the yapay radiation. kalmaktayız. Ayrıca radyoloji, nükleer tıp ve Materials and Methods: Used in the radyasyon operating room 3 units C-arm fluoroscopy diagnostik ve terapötik amaçlı radyasyon devices tested radiation leakage during work uygulamaları and employees were been determined the artmaktadır. Radyasyonun tıbbi kullanımı en radiation dose quantities. For radiation çok alınan radyasyon kaynağı olmasına leakage measurements each device is made rağmen yıllık dünya ortalaması 0.3 mSv dir of 100 kVp and exposure in 50mas value. (1). Surface measuring device has been detected olarak radyasyona onkolojisi Skopi maruz kliniklerinde günümüzde eşliğinde giderek yapılan tıbbi dose. müdahaleler iyonize radyasyon riski taşırlar. Robustness of the lead apron, gonads, C-kollu skopi cihazlarının uzun süreli thyroid and eye protective equipments that kullanımı personelin ve hastaların yüksek used radiation shield were determined under radyasyon dozuna maruz kalmalarına sebep fluoroscopic displayed. olmaktadır (2,3). Her ne kadar görüntü by the Results enviroment and radiation Conclusion: Dose measurements made outside the operating room as a result, the amount of radioactivity was not found to be significantly higher. So fluoroscopic devices to be coated with lead plates of the room where it was understood kalitesinin doğru tanı ve tedavi için gerekli olmasına rağmen, radyasyon dozunun azaltılması önemlidir. Bu durum özellikle radyasyona bağlı kansere karşı duyarlılıkları yetişkinlere göre 2-3 kat fazla olan pediatrik hastalar için geçerlidir (4). that there is no need. As a result; Mesleki olarak radyasyon görevlisi fluoroscopic device closest to the doctors olarak çalışanlar, radyasyonun etkileri ve and nurses without the protective lead apron korunma yöntemleri konusunda gereken will be exposed to the highest radiation dose eğitimi almaktadır. Ancak ameliyathane, 102 anjio ünitesi veya gastroenteroloji gibi ortalama radyasyon yayan bölümlerdeki dk. şutlama çalışılan düşünülerek kümülatif eşdeğer doz değerleri sağlık personeli, hesaplanmıştır. korunma önlemlerini yeterince uygulayamamaktadır. Radyasyon doz ölçümlerinde; MNT Technical Associates C121837 9888 marka surface monitor cihazı ameliyathane bölümünde kullanılan C-kollu ayarlanan 100kVp ve skopi Bu yapıldığı cihazlarla diğer radyasyondan 1 çalışmamızda; hastanemiz kullanılmış, 50mAs X-ışını radyasyon sızıntı parametre değerleri tüm ölçümlerde sabit etmek sağlık tutulmuştur. cihazlarının, miktarlarını tespit personeline etkilerini ve ortaya koymak Radyasyon koruyucusu olarak amaçlanmıştır. Ayrıca radyasyon kullanılan, kurşun önlük, gonad, tiroid ve korunmasında kullanılan malzemelerin göz koruyucu malzemeler skopi altında etkinliği de araştırılmıştır. görüntülenerek Gereç ve Yöntem edilmiştir. T.C. Sağlık Bakanlığı Sakarya Ameliyathane Bölümü’nde tespit Bulgular Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Merkez sağlamlıkları Ameliyathane bölümünde bulunan 3 adet C-kollu skopi cihazı ile 100kVp ve kullanılan 3 adet C-kollu skopi cihazının 50mAs X-ışını parametre değerlerinde çalışma sırasında radyasyon sızıntı testleri şutlama yapıldı. Bu içerisinde ve çalışanların alabilecekleri doz miktarları operasyon esnasındaki yerleşimlerine göre; ölçülmüştür. Radyasyon sızıntı ölçümleri doktor için, her cihaz için 100 kVp ve 50mAs konumundan, 1m uzaktan ve oda dışından değerlerinde şutlama yapılmıştır. doz ölçümleri alınmıştır. süre konumundan, teknisyen Ameliyathane kaldığı ortamında çalışan bir personelin, günlük 5 radyasyon miktarını görmek için, doktor saat çalışma mesaisinde ortalama 1 dk konumundan, teknisyen konumundan, 1m şutlama uzaktan ve oda dışından doz ölçümleri kümülatif alınmıştır. Günlük 5 saat çalışma mesaisinde hesaplanmıştır. Kullanıcıların maruz yaptığı düşünülerek eşdeğer Bu doz veriler alacağı değerleri Tablo 1’de gösterilmiştir. 103 Tablo 1. C-kollu skopi cihazlarının X-ışını ölçümleri (100kVp, 50mAs) ve ameliyathane odaları için muhtemel ışına maruz kalma durumlarında alınacak toplam eşdeğer doz değerleri olarak (...truncated)