رابطة سبک‌های یادگیری کلب و هیجان‌های مثبت و منفی تحصیلی با یادگیری خودگردان

‫راﺑﻄﮥ ﺳﺒﮏﻫﺎي ﯾﺎدﮔﯿﺮي ﮐﻠﺐ و ﻫﯿﺠﺎنﻫﺎي ﻣﺜﺒﺖ و ﻣﻨﻔﯽ ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ ﺑﺎ ﯾﺎدﮔﯿﺮي‬ ‫ﺧﻮدﮔﺮدان‬ ‫ﻓﯿﺮوزه ﺳﭙﻬﺮﯾﺎنآذر*‪1‬؛ اﻣﺠﺪ اﻗﺒﺎﻟﯽ‬ ‫‪2‬‬ ‫درﯾﺎﻓﺖ‪93/11/08 :‬‬ ‫ﭘﺬﯾﺮش‪94/04/07 :‬‬ ‫ﭼﮑﯿﺪه‬ ‫ﭘﮋوﻫﺶ ﺣﺎﺿﺮ ﺑﺎ ﻫﺪف ﺗﻌﯿﯿﻦ راﺑﻄﻪ ﺳﺒﮏﻫﺎي‬ ‫ﯾﺎدﮔﯿﺮي ﮐﻠﺐ‪ ،‬ﻫﯿﺠﺎنﻫﺎي ﻣﺜﺒﺖ و ﻣﻨﻔﯽ ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ ﺑﺎ‬ ‫ﯾﺎدﮔﯿﺮي ﺧﻮدﮔﺮدان اﻧﺠﺎم ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬روش ﭘﮋوﻫﺶ‬ ‫ﺗﻮﺻﯿﻔﯽ و در ﻗﺎﻟﺐ ﯾﮏ ﻃﺮح ﻫﻤﺒﺴﺘﮕﯽ اﺳﺖ‪ .‬ﺟﺎﻣﻌﮥ‬ ‫آﻣﺎري‪ ،‬ﮐﻠﯿﮥ داﻧﺶآﻣﻮزان دﺑﯿﺮﺳﺘﺎنﻫﺎي ﺷﻬﺮ ﺳﻘﺰ‬ ‫)‪ 7000‬ﻧﻔﺮ( در ﺳﺎل ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ ‪ 1392- 93‬ﺑﻮدﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺟﻬﺖ دﺳﺘﯿﺎﺑﯽ ﺑﻪ اﻫﺪاف ﭘﮋوﻫﺶ‪ ،‬ﺗﻌﺪاد ‪ 363‬ﻧﻔﺮ‬ ‫)‪ 182‬دﺧﺘﺮ و ‪ 181‬ﭘﺴﺮ( ﺑﺎ روش ﻧﻤﻮﻧﻪﮔﯿﺮي ﺗﺼﺎدﻓﯽ‬ ‫ﺧﻮﺷﻪاي ﭼﻨﺪﻣﺮﺣﻠﻪاي‪ ،‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﻤﻮﻧﮥ ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ‪،‬‬ ‫از اﯾﻦ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪﻧﺪ؛ و از آﻧﻬﺎ ﺧﻮاﺳﺘﻪ ﺷﺪ ﺗﺎ‬ ‫ﺑﻪ ﭘﺮﺳﺶﻧﺎﻣﻪﻫﺎي ﻫﯿﺠﺎنﻫﺎي ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ ﭘﮑﺮان‪ ،‬ﮔﻮﺋﺘﺰ و‬ ‫ﻓﺮﯾﻨﺰل )‪ ،(2005‬راﻫﺒﺮدﻫﺎي ﯾﺎدﮔﯿﺮي ﺧﻮدﮔﺮدان‬ ‫ﭘﯿﻨﺘﺮﯾﭻ و دي ﮔﺮوت )‪ (1990‬و ﺳﺒﮏﻫﺎي ﯾﺎدﮔﯿﺮي‬ ‫ﮐﻠﺐ )‪ (2007‬ﭘﺎﺳﺦ دﻫﻨﺪ‪ .‬دادهﻫﺎي ﭘﮋوﻫﺶ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده‬ ‫ﭘﯿﺮﺳﻮن و رﮔﺮﺳﯿﻮن ﮔﺎمﺑﻪﮔﺎم ﻣﻮرد ﺗﺤﻠﯿﻞ ﻗﺮار‬ ‫ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﻧﺘﺎﯾﺞ ﻧﺸﺎن داد ﮐﻪ راﺑﻄﮥ ﺑﯿﻦ ﺳﺒﮏﻫﺎي‬ ‫ﯾﺎدﮔﯿﺮي ﮐﻠﺐ و ﯾﺎدﮔﯿﺮي ﺧﻮدﮔﺮدان‪ ،‬ﻣﻌﻨﺎدار ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬ ‫راﺑﻄﮥ ﺑﯿﻦ ﻟﺬت از ﮐﻼس و اﻣﯿﺪواري ﺑﺎ ﯾﺎدﮔﯿﺮي‬ ‫ﺧﻮدﮔﺮدان ﻣﺜﺒﺖ و ﻣﻌﻨﺎدار اﺳﺖ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ راﺑﻄﮥ‬ ‫اﺿﻄﺮاب‪ ،‬ﺧﺴﺘﮕﯽ و ﻋﺼﺒﺎﻧﯿﺖ ﺑﺎ ﯾﺎدﮔﯿﺮي ﺧﻮدﮔﺮدان‬ ‫ﻣﻨﻔﯽ و ﻣﻌﻨﺎدار اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺮ اﺳﺎس ﻧﺘﺎﯾﺞ ﺗﺤﻠﯿﻞ رﮔﺮﺳﯿﻮن‬ ‫ﮔﺎمﺑﻪﮔﺎم‪ ،‬ﺳﺒﮏﻫﺎي ﯾﺎدﮔﯿﺮي و ﻫﯿﺠﺎنﻫﺎي ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ‬ ‫‪ 29‬درﺻﺪ ﺗﻐﯿﯿﺮات ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﯾﺎدﮔﯿﺮي ﺧﻮدﮔﺮدان را‬ ‫ﺗﺒﯿﯿﻦ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﻫﯿﺠﺎنﻫﺎي ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ ﻗﺎدر ﺑﻪ ﭘﯿﺶﺑﯿﻨﯽ‬ ‫ﯾﺎدﮔﯿﺮي ﺧﻮدﮔﺮدان ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ از ﻣﯿﺎن آﻧﻬﺎ ﻣﺘﻐﯿﺮ ﻟﺬت‬ ‫از ﮐﻼس ﺑﺎﻻﺗﺮﯾﻦ ﻗﺪرت ﭘﯿﺶﺑﯿﻨﯽﮐﻨﻨﺪﮔﯽ را دارد‪.‬‬ ‫واژﮔﺎن ﮐﻠﯿﺪي‪ :‬ﺳﺒﮏﻫﺎي ﯾﺎدﮔﯿﺮي ﮐﻠﺐ‪،‬‬ ‫ﻫﯿﺠﺎنﻫﺎي ﻣﺜﺒﺖ ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ‪ ،‬ﻫﯿﺠﺎنﻫﺎي ﻣﻨﻔﯽ‬ ‫ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ‪ ،‬ﯾﺎدﮔﯿﺮي ﺧﻮدﮔﺮدان‪.‬‬ ‫از ﻣﯿﺎﻧﮕﯿﻦ‪ ،‬اﻧﺤﺮاف اﺳﺘﺎﻧﺪارد‪ ،‬ﺿﺮﯾﺐ ﻫﻤﺒﺴﺘﮕﯽ‬ ‫‪ .1‬داﻧﺸﯿﺎر روانﺷﻨﺎﺳﯽ‪ ،‬داﻧﺸﮕﺎه اروﻣﯿﻪ )*ﻧﻮﯾﺴﻨﺪه ﻣﺴﺌﻮل( ‪‬‬ ‫‪ .2‬ﮐﺎرﺷﻨﺎس ارﺷﺪ روانﺷﻨﺎﺳﯽ ﺗﺮﺑﯿﺘﯽ‪ ،‬داﻧﺸﮕﺎه اروﻣﯿﻪ ‪‬‬ ‫‪18‬‬ ‫ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ ﻋﻠﻤﯽ ‪ -‬ﭘﮋوﻫﺸﯽ‪ ،‬ﭘﮋوﻫﺶ در ﯾﺎدﮔﯿﺮي آﻣﻮزﺷﮕﺎﻫﯽ و ﻣﺠﺎزي‪ ،‬ﺳﺎل دوم‪ ،‬ﺷﻤﺎره ﻫﺸﺘﻢ‪ ،‬ﺑﻬﺎر ‪94‬‬ ‫ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ )دﺳﯽ و رﯾﺎن‪ .(1985 ،‬اﻣﺮوزه روانﺷﻨﺎﺳﺎن‬ ‫ﻣﻘﺪﻣﻪ‬ ‫ﯾﺎدﮔﯿﺮ ي‪ 1‬ﻓﺮاﯾﻨﺪ ﻓﻌﺎﻟﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻄﺎﺑﻖ آن‬ ‫ﯾﺎدﮔﯿﺮﻧﺪه ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎي ﯾﺎدﮔﯿﺮي از ﺟﻤﻠﻪ‪ :‬ﺷﻨﺎﺧﺖ‪،‬‬ ‫اﻧﮕﯿﺰه و رﻓﺘﺎر ﺧﻮد را ﮐﻨﺘﺮل و ﺗﻨﻈﯿﻢ ﻣﯽﮐﻨﺪ‬ ‫)ﭘﯿﻨﺘﺮﯾ ﭻ‪ .(1999 ، 2‬ﺧﻮدﺗﻨﻈﯿﻤﯽ در ﯾﺎدﮔﯿﺮي از‬ ‫ﻣﻘﻮﻟﻪﻫﺎﯾﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻧﻘﺶ ﻓﺮد در ﻓﺮاﯾﻨﺪ ﯾﺎدﮔﯿﺮي‬ ‫ﺗﻮﺟﻪ دارد؛ اﯾﻦ ﺳﺎزه اﺑﺘﺪا در ﺳﺎل ‪ 1967‬ﺑﻪ وﺳﯿﻠﮥ‬ ‫ﺑﻨﺪورا ﻣﻄﺮح ﺷﺪ )ﮐﺪﯾﻮر‪ 1380 ،‬ﺑﻪ ﻧﻘﻞ از ﮔﻠﺪوﺳﺖ‬ ‫و ﻣﻌﯿﻨﯽﮐﯿﺎ‪ .(1388 ،‬ﻣﻨﻈﻮر از آن »ﺗﻮﻟﯿﺪ و ﻫﺪاﯾﺖ‬ ‫اﻧﺪﯾﺸﻪﻫﺎ‪ ،‬ﻫﯿﺠﺎنﻫﺎ و رﻓﺘﺎرﻫﺎ ﺑﻪ وﺳﯿﻠﮥ ﻓﺮد ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر‬ ‫رﺳﯿﺪن ﺑﻪ ﻫﺪف اﺳﺖ« )ﺳﺎﻧﺘﺮوك‪ ،2004 ،‬ﺑﻪ ﻧﻘﻞ از‬ ‫ﺳﯿﻒ‪ ،1387 ،‬ص ‪ .(173‬اﯾﻦ اﺻﻄﻼح ﺑﺮ ﺧﻮدﻣﺨﺘﺎري‬ ‫و ﻣﺴﺌﻮﻟﯿﺖﭘﺬﯾﺮي ﻓﺮاﮔﯿﺮان در ﭘﯿﺸﺒﺮد ﯾﺎدﮔﯿﺮي ﺗﺄﮐﯿﺪ‬ ‫ﻣﯽﮐﻨﺪ )آزوﯾﺪو‪ (2009 ،3‬و ﭘﯿﺶﻧﯿﺎزي ﺣﯿﺎﺗﯽ ﺑﺮاي‬ ‫ﮐﺴﺐ ﻣﻮﻓﻘﯿﺖ ﺑﻪ وﺳﯿﻠﮥ داﻧﺶآﻣﻮزان در ﻣﺪرﺳﻪ و‬ ‫ﺧﺎرج از آن اﺳﺖ و از اﯾﻦ رو ﺑﺮاي ﯾﺎدﮔﯿﺮي ﭘﺎﯾﺪار‬ ‫اﻫﻤﯿﺖ وﯾﮋهاي دارد )ﺷﺎﻧﮏ‪ .(2008 ، 4‬اﻧﮕﯿﺰش‪،‬‬ ‫ﺷﻨﺎﺧﺖ و ﻓﺮاﺷﻨﺎﺧﺖ از اﺟﺰاي اﺻﻠﯽ ﻣﺪلﻫﺎي ﺧﻮد‬ ‫ﻧﻈﻢدﻫﯽ و ﯾﺎدﮔﯿﺮي ﺧﻮدﮔﺮدان ﻫﺴﺘﻨﺪ )زﯾﻤﺮﻣﻦ و‬ ‫ﻣﺎرﺗﯿﻨﺰ‪ -‬ﭘﻮﻧﺰ‪ .(1986 ،5‬ﺑﺮ اﺳﺎس ﻧﻈﺮﯾﻪ زﯾﻤﺮﻣﻦ و ﭘﻮﻧﺰ‬ ‫)‪ (1986‬راﻫﺒﺮدﻫﺎي ﯾﺎدﮔﯿﺮي ﺧﻮدﺗﻨﻈﯿﻤﯽ ﺷﺎﻣﻞ‬ ‫زﯾﺮﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎي ﺧﻮدﺗﻨﻈﯿﻤﯽ رﻓﺘﺎري‪ ،‬ﺧﻮدﺗﻨﻈﯿﻤﯽ‬ ‫اﻧﮕﯿﺰﺷﯽ‪ ،‬ﺧﻮدﺗﻨﻈﯿﻤﯽ ﻓﺮاﺷﻨﺎﺧﺘﯽ اﺳﺖ‪ .‬ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت‬ ‫ﻧﺸﺎن داده اﺳﺖ ﮐﻪ داﻧﺶآﻣﻮزان ﺧﻮدﮔﺮدان از ﻟﺤﺎظ‬ ‫ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ ﺑﻪ ﻣﺮاﺗﺐ ﺑﺮﺗﺮ از ﺳﺎﯾﺮ داﻧﺶآﻣﻮزاﻧﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ‬ ‫ﮐﻪ ﯾﺎدﮔﯿﺮيﺷﺎن ﺧﻮدﮔﺮدان ﻧﯿﺴﺖ )ﻣﺮدﻋﻠﯽ و‬ ‫ﮐﻮﺷﮑﯽ‪ 1387 ،‬ص‪ .(71:‬آﻧﻬﺎ در ﻗﺒﺎل ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ‬ ‫ﺷﺨﺼﯽ ﺧﻮد‪ ،‬ﻣﺴﺌﻮﻟﯿﺖ ﺑﯿﺸﺘﺮي ﻣﯽﭘﺬﯾﺮﻧﺪ‪ ،‬داراي‬ ‫اﻧﮕﯿﺰه ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺑﻪ ﻃﻮر ارادي ﺑﺎ ﯾﺎدﮔﯿﺮي درﮔﯿﺮ‬ ‫‪1. Learning‬‬ ‫‪2. Pintrich‬‬ ‫‪3. Azevedo‬‬ ‫‪4. Schunk‬‬ ‫‪5. Zimmerman & Martins– pons‬‬ ‫ﺗﺮﺑﯿﺘﯽ ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ ﮐﻪ داﻧﺶآﻣﻮزان در ﻃﯽ آﻣﻮزشﻫﺎي‬ ‫رﺳﻤﯽ ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻪ ﮐﺴﺐ داﻧﺶ و ﻣﻬﺎرتﻫﺎي ﺷﻨﺎﺧﺘﯽ‬ ‫ﻧﺎﯾﻞ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﻫﯿﺠﺎنﻫﺎي ﺧﻮﺷﺎﯾﻨﺪ و ﻧﺎﺧﻮﺷﺎﯾﻨﺪ‬ ‫ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﯾﺎدﮔﯿﺮي و ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ را رﺷﺪ ﻣﯽدﻫﻨﺪ )ﺣﺴﯿﻨﯽ‬ ‫و ﺧﯿﺮ‪ .(1390،‬در ﭼﻨﺪ ﺳﺎل اﺧﯿﺮ ﺑﺮ ﺗﻌﺪاد ﻣﺤﻘﻘﯿﻨﯽ ﮐﻪ‬ ‫ﺑﺎﻓﺖ آﻣﻮزﺷﯽ را ﺑﺎ ﻧﮕﺎه ﻫﯿﺠﺎﻧﯽ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‪،‬‬ ‫‪6‬‬ ‫اﻓﺰوده ﺷﺪه اﺳﺖ )ﺷﻮﺗﺰ‪ ،‬ﻫﺎﻧﮓ‪ ،‬ﮐﺮاس و اﺳﺒﻦ ‪،‬‬ ‫‪7‬‬ ‫‪2006‬؛ آﻧﯿﻠﯽ و ﻫﯿﺪي و ﺑﺮﻧﺪرف ‪ .(2002 ،‬ﭘﮋوﻫﺶ‬ ‫‪8‬‬ ‫ﭘﮑﺮان‪ ،‬ﮔﻮﺋﺘﺰ‪ ،‬ﺗﯿﺘﺰ و ﭘﺮي )‪ (2002‬ﻧﺸﺎن داد ﮐﻪ ﺑﯿﻦ‬ ‫ﻫﯿﺠﺎنﻫﺎي‬ ‫‪9‬‬ ‫ﺗﺤﺼﯿﻠ ﯽ و‬ ‫راﻫﺒﺮدﻫﺎي‬ ‫ﯾﺎدﮔﯿﺮي‬ ‫ﺧﻮدﮔﺮدان راﺑﻄﮥ ﻣﻌﻨﺎدار وﺟﻮد دارد‪ .‬ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻧﯿﮑﺪل‪،‬‬ ‫ﮐﺪﯾﻮر‪ ،‬ﻓﺮزاد‪ ،‬ﻋﺮﺑﺰاده و ﮐﺎووﺳﯿﺎن )‪ ،1391‬ص ‪-103‬‬ ‫‪ (119‬ﮐﻪ ﺑﺮ روي ‪ 840‬داﻧﺶآﻣﻮز دﺑﯿﺮﺳﺘﺎﻧﯽ اﻧﺠﺎم‬ ‫دادﻧﺪ‪ .‬راﺑﻄﻪ ﻫﯿﺠﺎنﻫﺎي ﻣﺜﺒﺖ )ﻟﺬت و اﻣﯿﺪواري( و‬ ‫ﻣﻨﻔﯽ )اﺿﻄﺮاب‪ ،‬ﺧﺴﺘﮕﯽ و ﻋﺼﺒﺎﻧﯿﺖ( را ﺑﺎ ﯾﺎدﮔﯿﺮي‬ ‫ﺧﻮدﮔﺮدان ﺗﺄﯾﯿﺪ ﮐﺮد و ﻧﺸﺎن داد ﮐﻪ ﻫﯿﺠﺎن ﺧﺴﺘﮕﯽ از‬ ‫ﮐﻼس ﺑﯿﺸﺘﺮﯾﻦ ﻗﺪرت ﭘﯿﺶﺑﯿﻨﯽﮐﻨﻨﺪﮔﯽ ﯾﺎدﮔﯿﺮي‬ ‫ﺧﻮدﮔﺮدان را دارد‪ .‬ﻫﯿﺠﺎنﻫﺎي ﻣﺜﺒﺖ اﻣﯿﺪ ﺑﻪ زﻧﺪﮔﯽ‪،‬‬ ‫ﺧﻮدﮐﺎرآﻣﺪي و ﺧﻮدﭘﻨﺪاره را اﻓﺰاﯾﺶ ﻣﯽدﻫﻨﺪ و‬ ‫ﺳﻼﻣﺘﯽ و ﺑﻬﺰﯾﺴﺘﯽ ﻓﺮد را ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﯽآورﻧﺪ‬ ‫‪10‬‬ ‫)ﻓﺮدرﯾﮑﺴﻮن و ﺟﻮﯾﻨﺮ ‪ ،2002 ،‬ص‪ .(175:‬اﻣﯿﺪ‪ ،‬ﺑﻪ‬ ‫رﻓﺘﺎر ﻫﺪﻓﻤﻨﺪ ﻣﺮﺑﻮط ﻣﯽﺷﻮد‪ .‬ﻓﺮد اﻣﯿﺪوار ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از‬ ‫ﻣﻬﺎرتﻫﺎ و ﺗﻮاﻧﺎﯾﯽﻫﺎ‪ ،‬ﺑﺎ ﭘﺎﻓﺸﺎري‪ ،‬ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﻣﺴﯿﺮ ﺧﻮد‬ ‫را در رﺳﯿﺪن ﺑﻪ ﻫﺪف ﭘﯿﺪا ﮐﻨﺪ )ﺣﺴﻦزاده‪،1386 ،‬‬ ‫ص‪ .(172:‬ﻫﯿﺠﺎنﻫﺎي ﻣﻨﻔﯽ آدﻣﯽ را در ﻓﺸﺎر ﻣﯽﮔﺬارد‬ ‫ﺗﺎ ﺑﻪ ﺷﯿﻮهﻫﺎي ﺧﺎﺻﯽ ﻋﻤﻞ ﮐﻨﺪ‪ :‬ﻫﻨﮕﺎم ﺧﺸﻢ ﺑﺠﻨﮕﺪ‪،‬‬ ‫ﻫﻨﮕﺎم ﺗﺮس ﺑﮕﺮﯾﺰد ﯾﺎ ﻫﻨﮕﺎم ﻧﻔﺮت اﺑﺮاز اﻧﺰﺟﺎر ﮐﻨﺪ‪.‬‬ ‫در زﻣﯿﻨﮥ ﺗﺤﺼﯿﻞ ﻧﯿﺰ ﻣﯽﺗﻮان اﺷﺎره ﮐﺮد ﮐﻪ ﻫﯿﺠﺎنﻫﺎي‬ ‫‪6. Schutz, Hong, Cross & Osban‬‬ ‫‪7. Ainley, Hidi & Berndorff‬‬ ‫‪8. Pekrun, Goetz, Titz, & Perry‬‬ ‫‪9. Academic emotions‬‬ ‫‪10. Fredrickson & Joiner‬‬ ‫ﻓﯿﺮوزه ﺳﭙﻬﺮﯾﺎنآذر؛ اﻣﺠﺪ اﻗﺒﺎﻟﯽ ‪:‬راﺑﻄﻪ ﺳﺒﮏﻫﺎي ﯾﺎدﮔﯿﺮي ﮐﻠﺐ و ﻫﯿﺠﺎنﻫﺎي ﻣﺜﺒﺖ و ﻣﻨﻔﯽ ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ ﺑﺎ ‪19 ...‬‬ ‫ﻣﻨﻔﯽ در اﯾﺠﺎد راﻫﮑﺎرﻫﺎي ﺳﺎزﮔﺎراﻧﻪ و ﺧﻼﻗﺎﻧﻪ ﻧﺴﺒﺖ‬ ‫ﻫﯿﺠﺎنﻫﺎي داﻧﺶآﻣﻮزان ﺗﺄﺛﯿﺮ ﺑﮕﺬارﻧﺪ‪ .‬ﮐﻼس درس و‬ ‫ﻧﺎاﻣﯿﺪي ﻫﻤﺮاه اﺳﺖ‪.‬‬ ‫داﻧﺶآﻣﻮزان اﯾﺠﺎد ﮐﺮده و اﺣﺴﺎﺳﺎت ﻧﯿﺰ آﻣﻮزش و‬ ‫ﺑﻪ ﻫﯿﺠﺎنﻫﺎي ﻣﺜﺒﺖ‪ ،‬ﮐﻢ و اﮐﺜﺮاً ﺑﺎ اﺿﻄﺮاب‪ ،‬ﯾﺄس و‬ ‫ﻣﺤﯿﻂﻫﺎي اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ اﺣﺴﺎﺳﺎت را در‬ ‫ﻣﻨﻈﻮر از ﻫﯿﺠﺎنﻫﺎي ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ‪ ،‬ﻫﯿﺠﺎنﻫﺎﯾﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ‬ ‫ﻣﺤﯿﻂ را ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻗﺮار دﻫﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل از ﻃﺮﯾﻖ‬ ‫ﮐﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ در ﭘﯿﻮﻧﺪ ﺑﺎ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎي ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ‬ ‫ﺳﺮاﯾﺖ ﺷﻮر و ﺷﻮق ﻫﯿﺠﺎﻧﯽ ﻣﻌﻠﻢ‪ ،‬ﻫﯿﺠﺎنﻫﺎي ﻣﺜﺒﺖ‬ ‫ﺧﺸﻢ از اﻟﺰاﻣﺎت ﺗﮑﻠﯿﻒ( ﯾﺎ ﭘﯿﺎﻣﺪﻫﺎي ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ‬ ‫داﻧﺶآﻣﻮزان ﻣﺸﺘﺎق ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺷﻮر و ﺷﻮق ﻣﻌﻠﻢ را در‬ ‫)ﭘﮑﺮان‪ ،2006 ،‬ص‪ .(315:‬ﻃﺒﻖ اﻟﮕﻮي ﭘﮑﺮان‪(2010) 1‬‬ ‫ﻣﺘﻐﯿﺮ دﯾﮕﺮي ﮐﻪ ﺑﺎ ﯾﺎدﮔﯿﺮي ﺧﻮدﮔﺮدان راﺑﻄﻪ‬ ‫اﺛﺮ ﻫﯿﺠﺎنﻫﺎ ﺑﺮ ﯾﺎدﮔﯿﺮي و ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ ﺑﻪ وﺳﯿﻠﮥ ﺗﻌﺪادي‬ ‫دارد‪ ،‬ﺳﺒﮏﻫﺎي ﯾﺎدﮔﯿﺮي اﺳﺖ‪ .‬ﮔﯿﻮن )‪ (2004‬در‬ ‫)ﻣﺜﻞ ﻟﺬت از ﯾﺎدﮔﯿﺮي‪ ،‬ﺧﺴﺘﮕﯽ در ﻃﯽ آﻣﻮزش و‬ ‫ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ )ﻣﺜﻞ‪ ،‬ﻏﺮور‪ ،‬اﺿﻄﺮاب ﯾﺎ ﺷﺮم( ﻗﺮار دارﻧﺪ‬ ‫در داﻧﺶآﻣﻮزان ﺑﺮاﻧﮕﯿﺨﺘﻪ ﻣﯽﺷﻮد و داﺷﺘﻦ‬ ‫ﮐﻼس ﺑﺮاﻧﮕﯿﺰد‪.‬‬ ‫ﻣﮑﺎﻧﯿﺴﻢ ﻣﯿﺎﻧﺠﯽ ﺷﻨﺎﺧﺘﯽ و اﻧﮕﯿﺰﺷﯽ اﯾﺠﺎد ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ‬ ‫ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺧﻮد‪ ،‬ﺑﯿﻦ ﺳﺒﮏﻫﺎي ﯾﺎدﮔﯿﺮي و راﻫﺒﺮدﻫﺎي‬ ‫ﺷﺎﻣﻞ اﻧﮕﯿﺰش ﺑﺮاي ﯾﺎدﮔﯿﺮي‪ ،‬ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺷﻨﺎﺧﺘﯽ و ﻣﻬﻢﺗﺮ‬ ‫ﯾﺎدﮔﯿﺮي راﺑﻄﻪ ﻣﻌﻨﺎدار ﺑﻪ دﺳﺖ آورد‪ ،‬ﺑﻪ ﺧﺼﻮص اﯾﻦ‬ ‫ﻣﺪل ﻧﻈﺮي ﺧﻮد ﺑﻪ ﺗﺒﯿﯿﻦ ﭘﯿﺶآﯾﻨﺪﻫﺎ و ﭘﯿﺎﻣﺪﻫﺎي‬ ‫ﺑﻮﺳﺘﺮوم وﻻﺳﻦ )‪ (2006‬ارﺗﺒﺎط آﮔﺎﻫﯽ از ﺳﺒﮏ‬ ‫ﻫﯿﺠﺎنﻫﺎي ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ ﺑﺎﯾﺪ در ﺳﻄﻮح ﻣﺨﺘﻠﻒ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ‬ ‫ﺷﺪ‪ .‬در ﻣﻔﻬﻮمﺳﺎزي اﻧﺘﺰاﻋﯽ‪ ،‬ﺗﺄﺛﯿﺮ راﻫﺒﺮدﻫﺎي ﺷﻨﺎﺧﺘﯽ‬ ‫ﭘﯿﺶآﯾﻨﺪﻫﺎي ﺷﺨﺼﯽ‪ ،‬ارزﯾﺎﺑﯽﻫﺎي ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﮐﻨﺘﺮل و‬ ‫ﻧﻬﺎﯾﺖ آزﻣﺎﯾﺸﮕﺮي ﻓﻌﺎل ﺑﺮ اﺿﻄﺮاب اﻣﺘﺤﺎن ﺗﺄﺛﯿﺮﮔﺬار‬ ‫ﭘﯿﺶآﯾﻨﺪﻫﺎي اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻫﯿﺠﺎنﻫﺎ‪ ،‬ﺑﯿﺎﻧﮕﺮ‬ ‫ﺧﻮد درﯾﺎﻓﺖ ﮐﻪ داﻧﺸﺠﻮﯾﺎن داراي ﺳﺒﮏﻫﺎي ﯾﺎدﮔﯿﺮي‬ ‫اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺑﺮ ﻫﯿﺠﺎنﻫﺎي ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ‪ ،‬ﺑﻪ وﺳﯿﻠﮥ‬ ‫ﺟﺬبﮐﻨﻨﺪه و اﻧﻄﺒﺎق ﯾﺎﺑﻨﺪه در ﯾﺎدﮔﯿﺮي ﻣﻬﺎرت‬ ‫ﻣﯽﺷﻮد‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ‪ ،‬ﭘﯿﺎﻣﺪﻫﺎي ﻫﯿﺠﺎن ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ‬ ‫ﯾﻨﺴﻨﻠﭗ‪ (2012) 2‬در ﺗﺤﻘﯿﻘﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ ‪ 109‬ﻣﻌﻠﻢ در‬ ‫از ﻫﻤﻪ ﺧﻮدﮔﺮداﻧﯽ ﯾﺎدﮔﯿﺮي اﺳﺖ‪ .‬ﭘﮑﺮان )‪ (2006‬در‬ ‫ﻫﯿﺠﺎنﻫﺎي ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ ﻣﯽﭘﺮدازد‪ .‬از ﻧﻈﺮ او ﭘﯿﺶآﯾﻨﺪﻫﺎي‬ ‫)ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ و ﺷﺨﺼﯽ( ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﯿﺮد‪ .‬ﻣﻨﻈﻮر از‬ ‫ارزشﻫﺎي ﻓﺮد در ﻣﻮﻗﻌﯿﺖﻫﺎي ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺗﺄﺛﯿﺮات ﻣﺤﯿﻂﻫﺎي اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ اﺳﺖ‪ .‬ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻣﺤﯿﻂ‬ ‫ارزﯾﺎﺑﯽﻫﺎي ﮐﻨ (...truncated)