بررسی شاخص‌های روان‌سنجی نسخۀ فارسی پرسش‌نامۀ هیجان‌های تحصیلی- ریاضی در جامعۀ دانش‌آموزان دورۀ متوسطه

‫ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ ﻋﻠﻤﯽ – ﭘﮋوﻫﺸﯽ‬ Quarterly Journal of Research in School and Virtual Learning Year 4, No. 4(Serial Number 16), Spring 2017 (P 85-95) ‫ﭘﮋوﻫﺶ در ﯾﺎدﮔﯿﺮي آﻣﻮزﺷﮕﺎﻫﯽ و ﻣﺠﺎزي‬ (95 - 85 ‫ )ص‬1396 ‫ ﺑﻬﺎر‬،(16 ‫ ﺷﻤﺎره ﭼﻬﺎرم )ﭘﯿﺎﭘﯽ‬،‫ﺳﺎل ﭼﻬﺎرم‬ ‫ رﯾﺎﺿﯽ در‬-‫ﺑﺮرﺳﯽ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي روانﺳﻨﺠﯽ ﻧﺴﺨﮥ ﻓﺎرﺳﯽ ﭘﺮﺳﺶﻧﺎﻣﮥ ﻫﯿﺠﺎنﻫﺎي ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ‬ ‫ﺟﺎﻣﻌﮥ داﻧﺶآﻣﻮزان دورة ﻣﺘﻮﺳﻄﻪ‬ * ‫اﮐﺒﺮ رﺿﺎﺋﯽ‬ ‫ داﻧﺸﮕﺎه ﭘﯿﺎم ﻧﻮر‬،‫ ﮔﺮوه روانﺷﻨﺎﺳﯽ‬،‫داﻧﺸﯿﺎر‬ 1396/01/28 :‫ﺗﺎرﯾﺦ ﭘﺬﯾﺮش‬ 1395/10/04 :‫ﺗﺎرﯾﺦ درﯾﺎﻓﺖ‬ The Investigation of Psychometric Properties of the Persian Version of Achievement Emotions Questionnaire-Mathematics in High School Students A. Rezaei* Associate Professor, Department of Psychology, Payame Noor University Received: 2016/12/24 Abstract The purpose of the present research was to investigate the psychometric properties of Persian version of the Achievement Emotions QuestionnaireMathematics (AEQ-M; Pekrun, Goetz, & Frenzel, 2005) in Tabriz High School students’ population. This questionnaire assesses students' enjoyment, pride, anger, anxiety, shame, hopelessness and boredom related to three types of academic settings (i.e. attending class, learning and taking tests). In this research, After translating AEQ-M and pilot study, the Questionnaire were carried out to 457 students (236 girls and 221 boys in ninth grade in Tabriz city. In this study, Cronbach's alpha test and Confirmatory Factor Analysis (CFA) were used to analysing of data. Results showed that the AEQ-M scales are acceptably reliable. Also results of Confirmatory Factor Analysis showed that all of Questionnaire Scales have acceptable fit with data. The results of this study indicate that The Persian version of the AEQ-M as a reliable and valid measurement instrument can be used for purposes of research and diagnosis goals in classroom settings. Keywords Achievement Emotions Questionnaire- Mathematics, Reliability, Internal Validity. *Corresponding Author: Accepted: 2017/04/17 ‫ﭼﮑﯿﺪه‬ ‫ﻫﺪف ﭘﮋوﻫﺶ ﺣﺎﺿﺮ ﺑﺮرﺳﯽ وﯾﮋﮔﯽﻫﺎي روانﺳﻨﺠﯽ از ﺟﻤﻠﻪ رواﯾﯽ‬ ‫ رﯾﺎﺿﯽ‬-‫دروﻧﯽ و ﭘﺎﯾﺎﯾﯽ ﻧﺴﺨﮥ ﻓﺎرﺳﯽ ﭘﺮﺳﺶﻧﺎﻣﮥ ﻫﯿﺠﺎنﻫﺎي ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ‬ ‫( در ﺟﺎﻣﻌﻪ داﻧﺶآﻣﻮزان دورة ﻣﺘﻮﺳﻄﻪ‬2005 ،‫ ﮔﻮﺋﺘﺰ و ﻓﺮﻧﺰل‬،‫)ﭘﮑﺮان‬ ،‫ ﺧﺸﻢ‬،‫ ﻏﺮور‬،‫ اﯾﻦ ﭘﺮﺳﺶﻧﺎﻣﻪ ﻫﯿﺠﺎنﻫﺎي ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ ﻟﺬت‬.‫ﺷﻬﺮ ﺗﺒﺮﯾﺰ ﺑﻮد‬ ‫ ﻧﺎاﻣﯿﺪي و ﺧﺴﺘﮕﯽ داﻧﺶآﻣﻮزان را در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﺳﻪ‬،‫ ﺷﺮم‬،‫اﺿﻄﺮاب‬ ‫ ﯾﺎدﮔﯿﺮي و‬،‫ﻣﻮﻗﻌﯿﺖ ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ )ﯾﻌﻨﯽ ﻫﻨﮕﺎم ﺣﻀﻮر در ﮐﻼس‬ ‫ ﭘﺮﺳﺶﻧﺎﻣﮥ‬،‫ در اﯾﻦ ﭘﮋوﻫﺶ‬.‫آزﻣﻮندﻫﯽ( ﻣﻮرد ﺳﻨﺠﺶ ﻗﺮار ﻣﯽدﻫﺪ‬ ‫ رﯾﺎﺿﯽ ﺑﻌﺪ از ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺑﻪ زﺑﺎن ﻓﺎرﺳﯽ و ﻣﻄﺎﻟﻌﮥ‬-‫ﻫﯿﺠﺎنﻫﺎي ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ‬ 236) ‫ ﻧﻔﺮ‬457 ‫ ﺑﺮ داﻧﺶآﻣﻮزان ﭘﺎﯾﮥ ﻧﻬﻢ ﺷﻬﺮ ﺗﺒﺮﯾﺰ ﺑﻪ ﺗﻌﺪاد‬،‫ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﯽ‬ ‫ ﺑﺮاي ﺗﺤﻠﯿﻞ دادهﻫﺎ در اﯾﻦ ﭘﮋوﻫﺶ از آزﻣﻮن‬.‫ ﭘﺴﺮ( اﺟﺮا ﺷﺪ‬221 ‫دﺧﺘﺮ و‬ ‫ ﻧﺘﺎﯾﺞ ﻧﺸﺎن داد ﮐﻪ‬.‫آﻟﻔﺎي ﮐﺮاﻧﺒﺎخ و ﺗﺤﻠﯿﻞ ﻋﺎﻣﻠﯽ ﺗﺄﯾﯿﺪي اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪ‬ ‫ رﯾﺎﺿﯽ ﺑﻪﺻﻮرت ﻗﺎﺑﻞ‬-‫ﻣﻘﯿﺎسﻫﺎي ﭘﺮﺳﺶﻧﺎﻣﻪ ﻫﯿﺠﺎنﻫﺎي ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ‬ ‫ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻧﺘﺎﯾﺞ ﺗﺤﻠﯿﻞ ﻋﺎﻣﻠﯽ ﺗﺄﯾﯿﺪي ﻧﺸﺎن داد ﮐﻪ‬.‫ﻗﺒﻮﻟﯽ ﭘﺎﯾﺎ ﻫﺴﺘﻨﺪ‬ ‫ ﻧﺘﺎﯾﺞ‬.‫ﻫﻤﻪ ﻣﻘﯿﺎسﻫﺎي ﭘﺮﺳﺶﻧﺎﻣﻪ ﺑﺮازش ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮﻟﯽ ﺑﺎ دادهﻫﺎ دارﻧﺪ‬ ‫اﯾﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺣﺎﮐﯽ از آن اﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﺴﺨﮥ ﻓﺎرﺳﯽ ﭘﺮﺳﺶﻧﺎﻣﮥ ﻫﯿﺠﺎنﻫﺎي‬ ‫ رﯾﺎﺿﯽ را ﺑﻪﻋﻨﻮان ﯾﮏ اﺑﺰار اﻧﺪازهﮔﯿﺮي روا و ﭘﺎﯾﺎ ﻣﯽﺗﻮان‬-‫ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ‬ .‫ﺑﺮاي اﻫﺪاف ﭘﮋوﻫﺸﯽ و ﺗﺸﺨﯿﺼﯽ در ﻣﺤﯿﻂﻫﺎي ﮐﻼﺳﯽ ﺑﻪ ﮐﺎر ﺑﺮد‬ ‫واژﮔﺎن ﮐﻠﯿﺪي‬ .‫ رواﯾﯽ دروﻧﯽ‬،‫ ﭘﺎﯾﺎﯾﯽ‬،‫ رﯾﺎﺿﯽ‬-‫ﻫﯿﺠﺎنﻫﺎي ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ‬ ‫ اﮐﺒﺮ رﺿﺎﯾﯽ‬:‫* ﻧﻮﯾﺴﻨﺪه ﻣﺴﺌﻮل‬ :‫اﯾﻤﯿﻞ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪه ﻣﺴﺌﻮل‬ ‫‪86‬‬ ‫ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ ﻋﻠﻤﯽ – ﭘﮋوﻫﺸﯽ‪ ،‬ﭘﮋوﻫﺶ در ﯾﺎدﮔﯿﺮي آﻣﻮزﺷﮕﺎﻫﯽ و ﻣﺠﺎزي‪ ،‬ﺳﺎل ﭼﻬﺎرم‪ ،‬ﺷﻤﺎره ﭼﻬﺎرم )ﭘﯿﺎﭘﯽ ‪ ،(16‬ﺑﻬﺎر ‪1396‬‬ ‫ﻣﻘﺪﻣﻪ‬ ‫در دﻫﻪﻫﺎي اﺧﯿﺮ ﭘﯿﺸﺮﻓﺖﻫﺎي ﻣﻬﻤﯽ در درك ﻓﺮاﯾﻨﺪﻫﺎي‬ ‫ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﯾﺎدﮔﯿﺮي ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﯽﺷﻮد‪ .‬ﭘﮋوﻫﺶﻫﺎي ﮔﺴﺘﺮده‬ ‫در زﻣﯿﻨﮥ راﻫﺒﺮدﻫﺎي ﯾﺎدﮔﯿﺮي‪ ،‬ﺳﺒﮏﻫﺎي ﺷﻨﺎﺧﺘﯽ‪ ،‬ﭘﺮدازش‬ ‫اﻃﻼﻋﺎت ﯾﺎ ﺳﺎﺧﺖ داﻧﺶ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ اﯾﺠﺎد و ﮔﺴﺘﺮش ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ‬ ‫و اﺑﺰارﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺮاي ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ و درك اﯾﻦ ﺟﻨﺒﻪﻫﺎي‬ ‫ﺷﻨﺎﺧﺘﯽ درﮔﯿﺮ در ﻓﺮآﯾﻨﺪﻫﺎي ﯾﺎدﮔﯿﺮي ﺷﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﯾﻦ ﺣﺎل‪ ،‬در‬ ‫ﺳﺎلﻫﺎي اﺧﯿﺮ ﻋﻼﻗﻪﻣﻨﺪي ﻓﺰاﯾﻨﺪهاي ﺑﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﮥ ﻋﻮاﻃﻒ و‬ ‫ﻫﯿﺠﺎنﻫﺎ در ﺑﯿﻦ ﭘﮋوﻫﺸﮕﺮان ﺗﺮﺑﯿﺘﯽ اﯾﺠﺎد ﺷﺪه اﺳﺖ‬ ‫)ﭘﺎﺋﻮﻟﻮﻧﯽ‪ ،1‬واﺟﺎ‪ 2‬و ﻣﻮﻧﻮز‪ .(2014 ،3‬ﻧﺘﺎﯾﺞ ﭼﻨﺪ ﻣﻄﺎﻟﻌﮥ ﮐﯿﻔﯽ‬ ‫)ﺑﺮاي ﻣﺜﺎل ﭘﮑﺮان‪ ،4‬ﮔﻮﺋﺘﺰ‪ ،5‬ﺗﯿﺘﺰ‪ 6‬و ﭘﺮي‪ (2002 ،7‬ﻧﺸﺎن‬ ‫ﻣﯽدﻫﺪ ﮐﻪ داﻧﺶآﻣﻮزان در ﻣﺤﯿﻂﻫﺎي ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ ﻫﯿﺠﺎنﻫﺎي‬ ‫ﻣﺨﺘﻠﻔﯽ را ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ اﯾﻦ ﻫﯿﺠﺎنﻫﺎ‬ ‫ﺑﻪﺻﻮرت دورهاي و در ﻓﺮاواﻧﯽﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﻮﻗﻌﯿﺖ‬ ‫ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ ﻇﺎﻫﺮ ﺷﻮﻧﺪ‪ .‬اﯾﻦ ﺗﻨﻮع ﻫﯿﺠﺎنﻫﺎ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪﻣﻨﻈﻮر درك‬ ‫ﻋﻤﯿﻖﺗﺮ زﻧﺪﮔﯽ ﻋﺎﻃﻔﯽ داﻧﺶآﻣﻮزان ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﯿﺮد‬ ‫)ﭘﯿﮕﺰﺗﻮ‪،8‬ﻣﺎﺗﺎ‪ ،9‬ﻣﻮﻧﯿﺮو‪ ،10‬ﺳﺎﻧﭽﺰ‪ 11‬و ﭘﮑﺮان‪.(2015 ،‬‬ ‫ﭘﮋوﻫﺶ در زﻣﯿﻨﮥ ﻫﯿﺠﺎنﻫﺎي ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ ﻣﺴﺘﻠﺰم اﯾﻦ‬ ‫اﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻫﯿﺠﺎنﻫﺎ ﺑﻪﺻﻮرت ﻋﻤﻠﯿﺎﺗﯽ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺷﻮﻧﺪ و‬ ‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻣﻘﯿﺎسﻫﺎي روا و ﭘﺎﯾﺎﯾﯽ ﺑﺮاي اﻧﺪازهﮔﯿﺮي آﻧﻬﺎ‬ ‫وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ )ﮔﻮاﺋﺮﺗﺲ‪ 12‬و ﮔﺮياﯾﮕﻮري‪.(2008 ،13‬‬ ‫ﻧﻈﺮﯾﮥ ﮐﻨﺘﺮل‪ -‬ارزش‪ 14‬ﻫﯿﺠﺎنﻫﺎي ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ ﭼﻬﺎرﭼﻮﺑﯽ‬ ‫ﺑﺮاي ﺗﻌﺮﯾﻒ اﯾﻦ ﻫﯿﺠﺎنﻫﺎ و ﺗﻮﺳﻌﮥ ﻣﻘﯿﺎس در اﺧﺘﯿﺎر ﻗﺮار‬ ‫ﻣﯽدﻫﺪ )ﭘﮑﺮان‪ .(2006 ،‬در راﺳﺘﺎي اﯾﻦ ﻧﻈﺮﯾﻪ‪ ،‬ﭘﮑﺮان‪،‬‬ ‫ﮔﻮﺋﺘﺰ‪ ،‬ﻓﺮﻧﺰل‪ ،15‬ﺑﺎرﭼﻔﻠﺪ‪ 16‬و ﭘﺮي )‪ (2011‬ﻫﯿﺠﺎنﻫﺎي‬ ‫ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ را ﺑﻪﻋﻨﻮان ﻫﯿﺠﺎنﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺑﻪﻃﻮر ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ ﺑﻪ‬ ‫‪1. Paoloni‬‬ ‫‪2. Vaja‬‬ ‫‪3. Munoz‬‬ ‫‪4. Pekrun‬‬ ‫‪5. Goetz‬‬ ‫‪6. Titz‬‬ ‫‪7. Perry‬‬ ‫‪8. Peixoto‬‬ ‫‪9. Mata‬‬ ‫‪10. Monteiro‬‬ ‫‪11. Sanches‬‬ ‫‪12. Govaerts‬‬ ‫‪13. Gr’egoire‬‬ ‫‪14. Control- Value Theory‬‬ ‫‪15. Frenzel‬‬ ‫‪16. Barchfeld‬‬ ‫ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎي ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ ﯾﺎ ﺑﺎزدهﻫﺎي ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪،‬‬ ‫ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‪ .‬آﻧﻬﺎ اﯾﻦ ﻫﯿﺠﺎنﻫﺎ را ﺑﻪﻋﻨﻮان ﻣﺠﻤﻮﻋﻪاي از‬ ‫ﻓﺮاﯾﻨﺪﻫﺎي روانﺷﻨﺎﺧﺘﯽ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﻪ ﻫﻢ ﮐﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺆﻟﻔﻪﻫﺎي‬ ‫ﻋﺎﻃﻔﯽ‪ ،‬ﺷﻨﺎﺧﺘﯽ‪ ،‬اﻧﮕﯿﺰﺷﯽ و ﻓﯿﺰﯾﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬در ﻧﻈﺮ‬ ‫ﻣﯽﮔﯿﺮﻧﺪ‪ .‬ﺑﺮاي ﻣﺜﺎل‪ ،‬ﻧﺸﺎﻧﻪﻫﺎ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ اﺿﻄﺮاب اﺣﺴﺎس‬ ‫ﻣﻨﻔﯽ )ﻣﺆﻟﻔﻪ ﻋﺎﻃﻔﯽ(‪ ،‬ﻧﮕﺮاﻧﯽ )ﻣﺆﻟﻔﻪ ﺷﻨﺎﺧﺘﯽ( اﺟﺘﻨﺎب‬ ‫)ﻣﺆﻟﻔﻪ اﻧﮕﯿﺰﺷﯽ( و ﻋﺮق ﮐﺮدن )ﻣﺆﻟﻔﻪ ﻓﯿﺰﯾﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ( ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﺮ اﺳﺎس ﻧﻈﺮ ﭘﮑﺮان )‪ (2006‬ارزﯾﺎﺑﯽﻫﺎي ﮐﻨﺘﺮل و‬ ‫ارزش ﭘﯿﺸﺎﯾﻨﺪﻫﺎي ﻣﻬﻢ ﻫﯿﺠﺎنﻫﺎي ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ارزﯾﺎﺑﯽﻫﺎي ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﮐﻨﺘﺮل ﺷﺎﻣﻞ ﺑﺎورﻫﺎي ﺷﺎﯾﺴﺘﮕﯽ‬ ‫ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺗﺤﺼﯿﻞِ اﻓﺮاد‪ ،‬اﻧﺘﻈﺎرات و اﺳﻨﺎدﻫﺎﺳﺖ‪ .‬ارزﯾﺎﺑﯽﻫﺎي‬ ‫ارزش ﺑﻪ ارزش ﺗﺼﻮري از ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎ ﯾﺎ ﭘﯿﺎﻣﺪﻫﺎ اﺷﺎره دارد‬ ‫)ﺑﺮاي ﻣﺜﺎل‪ ،‬اﻫﻤﯿﺖ ﺗﺼﻮري ﻣﻮﻓﻘﯿﺖ(‪ .‬ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ ﮐﻨﺘﺮلﭘﺬﯾﺮي‬ ‫ﺗﺼﻮري و ارزش ذﻫﻨﯽ ﻣﺜﺒﺖ از ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎي ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ ﻣﻤﮑﻦ‬ ‫اﺳﺖ ﻫﯿﺠﺎنﻫﺎي ﻓﻌﺎﻟﯿﺘﯽ ﻣﺜﺒﺖ‪ ‬ﻧﻈﯿﺮ ﻟﺬت ﯾﺎدﮔﯿﺮي را‬ ‫ﻓﺮاﺧﻮاﻧﻨﺪ و ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎي ﻣﻨﻔﯽ ﻧﻈﯿﺮ ﺧﺴﺘﮕﯽ و ﺧﺸﻢ را‬ ‫ﮐﺎﻫﺶ دﻫﻨﺪ‪ .‬اﯾﻦ ﻧﻈﺮﯾﻪ ﺑﯿﺎن ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ ﮐﻨﺘﺮل‬ ‫ﺗﺼﻮري ﭘﺎﯾﯿﻦ و ارزش ذﻫﻨﯽ ﻣﻨﻔﯽ از ﭘﯿﺎﻣﺪﻫﺎي ﺷﮑﺴﺖ‬ ‫ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﻫﯿﺠﺎنﻫﺎي ﭘﯿﺎﻣﺪي ﻣﻨﻔﯽ ﻧﻈﯿﺮ اﺿﻄﺮاب‪،‬‬ ‫ﻧﺎاﻣﯿﺪي و ﺷﺮﻣﺴﺎري را ﻓﺮاﺧﻮاﻧﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻧﻈﺮﯾﮥ ﭘﮑﺮان )‪ (2006‬ﻫﯿﺠﺎنﻫﺎ را در ﺳﻪ ﺑﻌﺪ اﺻﻠﯽ‬ ‫ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪي ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ :‬ﺟﺎذﺑﻪ )ﻣﺜﺒﺖ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻣﻨﻔﯽ(‪ ،‬ﺳﻄﺢ‬ ‫ﻓﻌﺎلﺳﺎزي )ﻓﻌﺎلﺳﺎز در ﺑﺮاﺑﺮ ﻏﯿﺮﻓﻌﺎلﺳﺎز( و ﺗﻤﺮﮐﺰ ﺑﺮ‬ ‫ﻣﻮﺿﻮع )ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎي ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ در ﺑﺮاﺑﺮ ﭘﯿﺎﻣﺪﻫﺎي ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ(‪.‬‬ ‫ﺑﺮاي ﻣﺜﺎل‪ ،‬ﻧﺎاﻣﯿﺪي و ﺧﺴﺘﮕﯽ ﻏﯿﺮﻓﻌﺎلﺳﺎز و ﻫﯿﺠﺎنﻫﺎي‬ ‫ﻟﺬت‪ ،‬اﻣﯿﺪواري و ﻏﺮور ﻓﻌﺎلﺳﺎز ﻣﺜﺒﺖ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺗﺠﺮﺑﮥ ﻟﺬت‬ ‫در ﻃﻮل ﯾﮏ ﮐﻼس ﺧﺎص ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﺑﻪﻋﻨﻮان ﯾﮏ‬ ‫ﻫﯿﺠﺎن ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ‪ ،‬ﻓﻌﺎلﺳﺎز و ﻣﺜﺒﺖ؛ وﻟﯽ اﺿﻄﺮاب‬ ‫ﻫﻨﮕﺎم ﻣﻮاﺟﻬﻪ ﺑﺎ اﻣﺘﺤﺎن ﺑﻪﻋﻨﻮان ﯾﮏ ﻫﯿﺠﺎن ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ‬ ‫ﭘﯿﺎﻣﺪ‪ ،‬ﻓﻌﺎلﺳﺎز و ﻣﻨﻔﯽ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد‪ .‬در ﻣﺤﯿﻂﻫﺎي‬ ‫ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺣﯿﻄﻪ‪ ،‬ﮐﺎرﮐﺮد‪ ،‬ﺧﻮاﺳﺖﻫﺎ و ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎي‬ ‫اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ‪ ،‬ﻫﯿﺠﺎنﻫﺎ ﻧﯿﺰ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻣﯽﯾﺎﺑﻨﺪ‪ .‬ﺑﺮاي ﻣﺜﺎل‪،‬‬ ‫داﻧﺶآﻣﻮزاﻧﯽ ﮐﻪ از ﺣﻀﻮر در ﮐﻼس رﯾﺎﺿﯽ ﻟﺬت ﻣﯽﺑﺮﻧﺪ‪،‬‬ ‫ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ از ﭼﺎﻟﺶ در اﻣﺘﺤﺎن رﯾﺎﺿﯽ ﻟﺬت ﻧﺒﺮﻧﺪ )ﭘﮑﺮان‬ ‫و ﻫﻤﮑﺎران‪.(2011 ،‬‬ ‫ﻋﻠﯽرﻏﻢ اﻫﻤﯿﺖ ﻋﻮاﻃﻒ و ﻫﯿﺠﺎنﻫﺎ در ﻣﺤﯿﻂﻫﺎي‬ ‫ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ ﺑﻪوﯾﮋه در اﻧﮕﯿﺰش‪ ،‬ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ‪ ،‬رﺷﺪ ﻫﻮﯾﺖ‪،‬‬ ‫ﺷﺨﺼﯿﺖ و ﺳﻼﻣﺖ رواﻧﯽ داﻧﺶآﻣﻮزان )ﺳﯿﻒ‪1384 ،‬؛‬ ‫اﮐﺒﺮ رﺿﺎﯾﯽ‪ :‬ﺑﺮرﺳﯽ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي روانﺳﻨﺠﯽ ﻧﺴﺨﻪ ﻓﺎرﺳﯽ ﭘﺮﺳﺶﻧﺎﻣﻪ ﻫﯿﺠﺎنﻫﺎي ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ‪ -‬رﯾﺎﺿﯽ‪...‬‬ ‫ﺷﻮﺗﺰ‪ 1‬و ﭘﮑﺮان‪2007 ،‬؛ ﭘﮑﺮان‪ ،(2006 ،‬در دﻫﻪﻫﺎي اﺧﯿﺮ‬ ‫ﭘﮋوﻫﺶ در اﯾﻦ زﻣﯿﻨﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﻣﺤ (...truncated)