Effect of different microwave-extraction methods on active components and antimicrobial activities of lemon verbena essential oils

‫‪JRIFST‬‬ ‫‪www.journals.rifst.ac.ir‬‬ ‫ﻧﺸﺮﯾﻪ ﭘﮋوﻫﺶ و ﻧﻮآوري در ﻋﻠﻮم و ﺻﻨﺎﯾﻊ ﻏﺬاﯾﯽ‬ ‫ﺳﺎل ‪ ،1395‬ﺟﻠﺪ ‪ ،5‬ﺷﻤﺎره ‪ ،1‬ﺻﻔﺤﺎت ‪105-118‬‬ ‫‪Doi: 10.22101/JRIFST.2016.06.01.518‬‬ ‫ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﺣﺬف ﺣﻼل در اﺳﺘﺨﺮاج ﺑﻪ ﮐﻤﮏ ﻣﺎﯾﮑﺮووﯾﻮ ﺑﺮ ﻣﯿﺰان ﺗﺮﮐﯿﺒﺎت‬ ‫ﻣﻮﺛﺮه و ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﺿﺪ ﻣﯿﮑﺮوﺑﯽ اﺳﺎﻧﺲ ﺑﺮگ ﺑﻪﻟﯿﻤﻮ‬ ‫‪4‬‬ ‫ﻣﺤﻤﺪﺗﻘﯽ ﮔﻠﻤﺎﻧﯽ‪ ،*1‬آرﻣﯿﻦ ﻗﺎﺳﻤﯽ‪ ،2‬ﻣﺤﻤﺪﻫﺎدي اﺳﮑﻨﺪري‪ ،3‬ﻣﻬﺮداد ﻧﯿﺎﮐﻮﺛﺮي‬ ‫‪ .1‬اﺳﺘﺎدﯾﺎر ﺑﺨﺶ ﻋﻠﻮم و ﺻﻨﺎﯾﻊ ﻏﺬاﯾﯽ‪ ،‬داﻧﺸﮑﺪه ﮐﺸﺎورزي‪ ،‬داﻧﺸﮕﺎه ﺷﯿﺮاز‬ ‫* ﻧﻮﯾﺴﻨﺪه ﻣﺴﺌﻮل )‪(‬‬ ‫‪ .2‬داﻧﺶ آﻣﻮﺧﺘﻪ ﮐﺎرﺷﻨﺎﺳﯽ ارﺷﺪ ﺑﺨﺶ ﻋﻠﻮم و ﺻﻨﺎﯾﻊ ﻏﺬاﯾﯽ‪ ،‬داﻧﺸﮑﺪه ﮐﺸﺎورزي‪ ،‬داﻧﺸﮕﺎه ﺷﯿﺮاز‬ ‫‪ .3‬داﻧﺸﯿﺎر ﺑﺨﺶ ﻋﻠﻮم و ﺻﻨﺎﯾﻊ ﻏﺬاﯾﯽ‪ ،‬داﻧﺸﮑﺪه ﮐﺸﺎورزي‪ ،‬داﻧﺸﮕﺎه ﺷﯿﺮاز‬ ‫‪ .4‬داﻧﺸﯿﺎر ﺑﺨﺶ ﻋﻠﻮم و ﺻﻨﺎﯾﻊ ﻏﺬاﯾﯽ‪ ،‬داﻧﺸﮑﺪه ﮐﺸﺎورزي‪ ،‬داﻧﺸﮕﺎه ﺷﯿﺮاز‬ ‫ﭼﮑﯿﺪه‬ ‫در اﯾﻦ ﺗﺤﻘﯿﻖ اﺛﺮ روشﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ اﺳﺘﺨﺮاج‪ ،‬ﺗﻘﻄﯿﺮ ﺑﺎ آب ﺑﻪ ﮐﻤﮏ ﻣﺎﯾﮑﺮووﯾﻮ و‬ ‫اﺳﺘﺨﺮاج ﺑﻪ ﮐﻤﮏ ﻣﺎﯾﮑﺮووﯾﻮ ﺑﺪون ﺣﻼل‪ ،‬ﺑﺮ ﺑﺎزدﻫﯽ‪ ،‬ﺗﺮﮐﯿﺒﺎت ﻣﻮﺛﺮه و ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﺿﺪ‬ ‫ﻣﯿﮑﺮوﺑﯽ )‪ 4‬ﺑﺎﮐﺘﺮي ﮔﺮم ﻣﺜﺒﺖ و ‪ 4‬ﺑﺎﮐﺘﺮي ﮔﺮم ﻣﻨﻔﯽ( اﺳﺎﻧﺲ ﺑﺮگ ﺑﻪﻟﯿﻤﻮ در ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ‬ ‫ﺑﺎ روش ﺳﻨﺘﯽ ﺗﻘﻄﯿﺮ ﺑﺎ آب ﺑﺮرﺳﯽ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﻧﺘﺎﯾﺞ ﮐﺮوﻣﺎﺗﻮﮔﺮاﻓﯽ ﮔﺎزي‪ /‬ﻃﯿﻒ ﺳﻨﺞ‬ ‫ﺟﺮﻣﯽ ﺑﯿﺎﻧﮕﺮ آن ﺑﻮد ﮐﻪ ژراﻧﯿﺎل )‪ 25/54-28/53‬درﺻﺪ(‪ ،‬ﻧﺮال )‪ 20/76-23/51‬درﺻﺪ(‬ ‫و ﻟﯿﻤﻮﻧﻦ )‪ 11/21-12/51‬درﺻﺪ( اﺻﻠﯽﺗﺮﯾﻦ ﺗﺮﮐﯿﺒﺎت ﻣﻮﺛﺮه اﺳﺎﻧﺲﻫﺎي ﺑﺮگ ﺑﻪﻟﯿﻤﻮ‬ ‫ﺑﻮدﻧﺪ‪ .‬ﻣﯿﺎن ﺗﺮﮐﯿﺒﺎت ﻣﻮﺛﺮه اﺳﺎﻧﺲ ﺑﺪﺳﺖآﻣﺪه ﺑﺎ روش اﺳﺘﺨﺮاج ﺑﻪ ﮐﻤﮏ ﻣﺎﯾﮑﺮووﯾﻮ‬ ‫ﺑﺪون ﺣﻼل ﺑﺎ اﺳﺎﻧﺲ روشﻫﺎي ﺗﻘﻄﯿﺮ ﺑﺎ آب و ﺗﻘﻄﯿﺮ ﺑﺎ آب ﺑﻪ ﮐﻤﮏ ﻣﺎﯾﮑﺮووﯾﻮ‪،‬‬ ‫اﺧﺘﻼﻓﺎت آﻣﺎري ﻣﻌﻨﯽداري وﺟﻮد داﺷﺖ )‪ .(P<0/05‬ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﺿﺪ ﻣﯿﮑﺮوﺑﯽ اﺳﺎﻧﺲ ﺑﺮگ‬ ‫ﺑﻪﻟﯿﻤﻮ ﺑﺪﺳﺖآﻣﺪه ﺑﺎ روش اﺳﺘﺨﺮاج ﺑﻪ ﮐﻤﮏ ﻣﺎﯾﮑﺮووﯾﻮ ﺑﺪون ﺣﻼل ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﺳﺎﻧﺲ‬ ‫روشﻫﺎي ﺗﻘﻄﯿﺮ ﺑﺎ آب و ﺗﻘﻄﯿﺮ ﺑﺎ آب ﺑﻪ ﮐﻤﮏ ﻣﺎﯾﮑﺮووﯾﻮ ﺑﺎﻻﺗﺮ ﺑﻮده ﮐﻪ ﺑﻪ دﻟﯿﻞ ﺑﯿﺸﺘﺮ‬ ‫ﺑﻮدن ﻣﯿﺰان ﺗﺮﮐﯿﺒﺎت اﮐﺴﯿﮋن داري ﻣﺎﻧﻨﺪ ژراﻧﯿﺎل )اﻓﺰاﯾﺶ ‪ 4/96-11/70‬درﺻﺪي( و‬ ‫ﻧﺮال )اﻓﺰاﯾﺶ ‪ 4/09-13/24‬درﺻﺪي( ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪ .‬در ﻧﺘﯿﺠﻪ‪ ،‬روش اﺳﺘﺨﺮاج ﺑﻪ ﮐﻤﮏ‬ ‫ﻣﺎﯾﮑﺮووﯾﻮ ﺑﺪون ﺣﻼل را ﻣﯽﺗﻮان ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮏ روش ﺟﺎﯾﮕﺰﯾﻦ ﺳﺮﯾﻊ‪ ،‬ﮐﺎرآﻣﺪ و اﻧﺘﺨﺎﺑﮕﺮ‬ ‫ﺑﺮاي اﺳﺘﺨﺮاج اﺳﺎﻧﺲ از ﮔﯿﺎﻫﺎن داروﯾﯽ ﭘﯿﺸﻨﻬﺎد ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬ ‫ﻣﻘﺪﻣﻪ‬ ‫اﺳﺘﺨﺮاج‪ ،‬ﯾﮑﯽ از اﺳﺎﺳﯽﺗﺮﯾﻦ ﻣﺮاﺣﻞ ﺟﻬﺖ ﺑﺎزﯾﺎﻓﺖ و‬ ‫ﺧﺎﻟﺺﺳﺎزي اﺳﺎﻧﺲ از ﮔﯿﺎﻫﺎن داروﯾﯽ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اﻧﺘﺨﺎب‬ ‫روش اﺳﺘﺨﺮاج ﺑﻪ ﻧﻮع ﮔﯿﺎه‪ ،‬ﻣﻮاد ﻣﻮﺛﺮه و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ‬ ‫درﺟﻪ ﺧﻠﻮص ﻣﺤﺼﻮل ﻧﻬﺎﯾﯽ ﺑﺴﺘﮕﯽ دارد‪ .‬روش ﺗﻘﻄﯿﺮ‬ ‫ﺑﺎ آب‪ ،‬ﻣﺘﺪاولﺗﺮﯾﻦ روش اﺳﺘﺨﺮاج اﺳﺎﻧﺲ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬ ‫اﯾﻦ روش ﻧﯿﺎزﻣﻨﺪ زﻣﺎن ﻃﻮﻻﻧﯽ اﺳﺘﺨﺮاج ﺑﻮده و ﻋﻼوه‬ ‫ﺗﺎرﯾﺦ درﯾﺎﻓﺖ‪1394/04/03:‬‬ ‫ﺗﺎرﯾﺦ ﭘﺬﯾﺮش‪1394/11/07:‬‬ ‫واژهﻫﺎي ﮐﻠﯿﺪي‬ ‫اﺳﺎﻧﺲ‬ ‫ﺑﺮگ ﺑﻪﻟﯿﻤﻮ‬ ‫روش اﺳﺘﺨﺮاج‬ ‫ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﺿﺪ ﻣﯿﮑﺮوﺑﯽ‬ ‫ﻣﺎﯾﮑﺮووﯾﻮ‬ ‫ﺑﺮ اﯾﻦ‪ ،‬اﻣﮑﺎن آﺳﯿﺐ ﺣﺮارﺗﯽ ﺗﺮﮐﯿﺒﺎت اﺳﺘﺨﺮاج ﺷﺪه‬ ‫وﺟﻮد دارد )‪.(Wang & Weller, 2006‬‬ ‫اﺧﯿﺮا روشﻫﺎي اﺳﺘﺨﺮاج ﺟﺪﯾﺪ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﯿﺎل ﻓﻮق‬ ‫ﺑﺤﺮاﻧﯽ‪ ،‬اﻣﻮاج ﻓﺮاﺻﻮت و ﻣﺎﯾﮑﺮووﯾﻮ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار‬ ‫ﮔﺮﻓﺘﻪاﻧﺪ‪ .‬ﺑﺎ ﺑﻪﮐﺎرﮔﯿﺮي اﯾﻦ روشﻫﺎ‪ ،‬اﺳﺘﺨﺮاج‬ ‫در زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻮﺗﺎهﺗﺮ و ﺑﺎ ﺳﺮﻋﺘﯽ ﺑﯿﺸﺘﺮ اﻣﮑﺎنﭘﺬﯾﺮ‬ ‫ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اﺳﺘﺨﺮاج ﺑﻪ ﮐﻤﮏ ﻣﺎﯾﮑﺮووﯾﻮ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان‬ ‫ﭘﮋوﻫﺶ و ﻧﻮآوري در ﻋﻠﻮم و ﺻﻨﺎﯾﻊ ﻏﺬاﯾﯽ‪ ،‬ﺳﺎل ‪ ،1395‬ﺟﻠﺪ ‪ ،5‬ﺷﻤﺎره ‪1‬‬ ‫‪106‬‬ ‫ﺟﺎﯾﮕﺰﯾﻨﯽ ﮐﺎرآﻣﺪ ﺟﻬﺖ اﺳﺘﺨﺮاج ﺟﺎﻣﺪ‪-‬ﻣﺎﯾﻊ ﺗﺮﮐﯿﺒﺎت‬ ‫ﻣﻮﺛﺮه ﮔﯿﺎﻫﯽ ﻣﻄﺮح ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ )‪Wang Fellows, 2000‬‬ ‫‪ .(& Weller, 2006‬از ﻣﺰاﯾﺎي اﺳﺘﺨﺮاج ﺑﻪ ﮐﻤﮏ‬ ‫ﻣﺎﯾﮑﺮووﯾﻮ ﻣﯽﺗﻮان ﺑﻪ ﮐﺎﻫﺶ زﻣﺎن اﺳﺘﺨﺮاج و ﻣﺼﺮف‬ ‫ﺣﻼل‪ ،‬ﻧﻔﻮذ ﺳﺮﯾﻊ‪ ،‬ﺳﻬﻮﻟﺖ ﮐﺎرﺑﺮد‪ ،‬اﻓﺰاﯾﺶ ﺑﺎزدﻫﯽ‬ ‫ﻧﻬﺎﯾﯽ‪ ،‬اﻧﺘﻘﺎل ﻣﻮﺛﺮ و ﺳﺮﯾﻊﺗﺮ ﺣﺮارت و ﮐﺎﻫﺶ ﻣﺼﺮف‬ ‫اﻧﺮژي اﺷﺎره ﮐﺮد ) ‪Xiao et al., 2012; Ferhat et al.,‬‬ ‫‪.(2006‬‬ ‫از آﻧﺠﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﯾﮑﯽ از روشﻫﺎي اﻧﺘﻘﺎل ﺣﺮارت در‬ ‫روش اﺳﺘﺨﺮاج ﺑﻪ ﮐﻤﮏ ﻣﺎﯾﮑﺮووﯾﻮ ﺗﺎﺑﺶ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬اﯾﻦ‬ ‫اﻣﻮاج ﻣﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﺎ ﮔﺮم ﮐﺮدن داﺧﻠﯽ و ﻣﻮﺿﻌﯽ آب‬ ‫درون ﺳﻠﻮﻟﯽ ﻣﻮﺟﺒﺎت ﺗﺨﺮﯾﺐ دﯾﻮاره ﺳﻠﻮﻟﯽ و ﻏﺪهﻫﺎي‬ ‫ﺣﺎوي اﺳﺎﻧﺲ و در ﻧﺘﯿﺠﻪ آزادﺳﺎزي اﺳﺎﻧﺲ را ﻓﺮاﻫﻢ‬ ‫آورﻧﺪ )‪.(Golmakani & Moayyedi, 2015‬‬ ‫‪ Golmakani‬و ﻫﻤﮑﺎران )‪ (2008a,b‬اﺳﺎﻧﺲ‬ ‫آوﯾﺸﻦ ﺷﯿﺮازي و آوﯾﺸﻦ ﺑﺎﻏﯽ را ﺑﺎ دو روش ﺗﻘﻄﯿﺮ ﺑﺎ‬ ‫آب و ﺗﻘﻄﯿﺮ ﺑﺎ آب ﺑﻪ ﮐﻤﮏ ﻣﺎﯾﮑﺮووﯾﻮ اﺳﺘﺨﺮاج و‬ ‫اﺳﺎﻧﺲﻫﺎي ﺣﺎﺻﻞ از دو روش را از ﻟﺤﺎظ ﮐﻤﯽ و‬ ‫ﮐﯿﻔﯽ ﺑﺎ ﻫﻢ ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﮐﺮدﻧﺪ‪ .‬ﻧﺘﺎﯾﺞ ﮐﺮوﻣﺎﺗﻮﮔﺮاﻓﯽ‬ ‫ﮔﺎزي‪/‬ﻃﯿﻒﺳﻨﺞ ﺟﺮﻣﯽ ﺑﯿﺎﻧﮕﺮ ﻋﺪم ﺗﻔﺎوت ﻣﻌﻨﯽدار‬ ‫اﺳﺎﻧﺲ اﺳﺘﺨﺮاج ﺷﺪه ﺑﻪ ﮐﻤﮏ روشﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻮد‪.‬‬ ‫در ﻧﺘﯿﺠﻪ‪ ،‬روش ﺗﻘﻄﯿﺮ ﺑﺎ آب ﺑﻪ ﮐﻤﮏ ﻣﺎﯾﮑﺮووﯾﻮ ﺑﻪ‬ ‫ﻋﻨﻮان ﯾﮏ روش ﺟﺪﯾﺪ ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺮ روي ﮐﯿﻔﯿﺖ اﺳﺎﻧﺲ‬ ‫اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮﺑﯽ ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﻠﮑﻪ در ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﺑﺎ روش ﺗﻘﻄﯿﺮ ﺑﺎ‬ ‫آب‪ ،‬ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﮐﺎﻫﺶ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻪ زﻣﺎن اﺳﺘﺨﺮاج )‪1‬‬ ‫ﺳﺎﻋﺖ در ﺑﺮاﺑﺮ ‪ 4‬ﺳﺎﻋﺖ( و اﻧﺮژي ﻣﺼﺮﻓﯽ )‪1 /24‬‬ ‫ﮐﯿﻠﻮوات ﺳﺎﻋﺖ در ﺑﺮاﺑﺮ ‪ 2‬ﮐﯿﻠﻮوات ﺳﺎﻋﺖ( ﮔﺮدﯾﺪ‬ ‫)‪.(Golmakani & Rezaei, 2008a,b‬‬ ‫آﻧﻬﺎ را ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﯽ ﻗﺮار دادﻧﺪ‪ .‬آﻧﻬﺎ ﻧﺸﺎن دادﻧﺪ ﮐﻪ‬ ‫ﺑﺎزدﻫﯽ اﺳﺘﺨﺮاج در روشﻫﺎي ﻣﺎﯾﮑﺮووﯾﻮ ﺑﺪون ﺣﻼل‬ ‫)‪ 44‬دﻗﯿﻘﻪ( و ﺗﻘﻄﯿﺮ ﺑﺎ آب )‪ 5‬ﺳﺎﻋﺖ( ﺑﻪ ﺗﺮﺗﯿﺐ‬ ‫‪ 0/330‬و ‪ 0/296‬درﺻﺪ وزﻧﯽ‪/‬وزﻧﯽ ﺑﻮد‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ‬ ‫درﯾﺎﻓﺘﻨﺪ ﮐﻪ اﺳﺎﻧﺲ ﺑﺮگ ﻟﻮﺑﯿﺎي ﺳﻮداﻧﯽ اﺳﺘﺨﺮاج‬ ‫ﺷﺪه ﺑﺎ روش ﻣﺎﯾﮑﺮووﯾﻮ ﺑﺪون ﺣﻼل ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﺿﺪ‬ ‫ﻣﯿﮑﺮوﺑﯽ ﻗﻮيﺗﺮي از ﺧﻮد ﻧﺸﺎن داد ) ‪Qi et al.,‬‬ ‫‪.(2014‬‬ ‫‪2‬‬ ‫ﺑﻪﻟﯿﻤﻮ درﺧﺘﭽﻪاي اﺳﺖ ﺧﺰانﭘﺬﯾﺮ از ﺧﺎﻧﻮاده‬ ‫ﺷﺎهﭘﺴﻨﺪ ﮐﻪ ارﺗﻔﺎع آن ﺑﻪ ‪ 2-3‬ﻣﺘﺮ ﻧﯿﺰ ﻣﯽرﺳﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﺮگﻫﺎي اﯾﻦ ﮔﯿﺎه ﺑﻪ ﺻﻮرت ﮐﺸﯿﺪه و ﺳﺒﺰ ﮐﻢرﻧﮓ ﺑﻪ‬ ‫ﻃﻮل ‪ 7‬ﺗﺎ ‪ 10‬ﺳﺎﻧﺘﯽﻣﺘﺮ ﺑﻮده ﮐﻪ ﻋﻤﻮﻣﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت‬ ‫دﺳﺘﻪﻫﺎي ﺳﻪﺗﺎﯾﯽ ﺑﺮ روي ﺳﺎﻗﻪ ﻗﺮار ﻣﯽﮔﯿﺮﻧﺪ‪ .‬ﺑﺮگﻫﺎ‬ ‫را در اواﺧﺮ ﺗﺎﺑﺴﺘﺎن ﺟﻤﻊآوري ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﭘﻮدر ﺑﺮگ‬ ‫ﮔﯿﺎه ﺑﻪ رﻧﮓ ﺳﺒﺰ و داراي ﺑﻮي ﻣﻌﻄﺮ‪ ،‬ﺗﻨﺪ‪ ،‬ﮐﻤﯽ ﺗﻠﺦ و‬ ‫ﺷﺒﯿﻪ ﺑﻮي ﻟﯿﻤﻮ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ )ﻣﻈﻔﺮﯾﺎن‪ .(1394 ،‬ﺑﺮگﻫﺎي‬ ‫اﯾﻦ ﮔﯿﺎه داراي ﺧﻮاص درﻣﺎﻧﯽ ﺑﻮده و از ﺳﺎلﻫﺎي دور‬ ‫در ﻃﺐ ﺳﻨﺘﯽ ﮐﺸﻮرﻫﺎي آﻣﺮﯾﮑﺎي ﺟﻨﻮﺑﯽ و اروﭘﺎﯾﯽ در‬ ‫درﻣﺎن ﺑﯿﻤﺎريﻫﺎ ﻧﻘﺶ ﺑﺴﺰاﯾﯽ داﺷﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬از ﺟﻤﻠﻪ‬ ‫ﺧﻮاص داروﯾﯽ دم ﻧﻮش ﺑﺮگ ﺑﻪﻟﯿﻤﻮ ﻣﯽﺗﻮان ﺑﻪ‬ ‫ﺧﺎﺻﯿﺖ ﺗﺐﺑﺮ‪ ،‬درﻣﺎن ﺳﻮءﻫﺎﺿﻤﻪ‪ ،‬ﻧﻔﺦ‪ ،‬درﻣﺎن ﺻﺮع و‬ ‫دردﻫﺎي ﻋﺼﺒﯽ‪ ،‬ﺳﺮﮔﯿﺠﻪ و ﻋﻼﯾﻢ ﺳﺮﻣﺎﺧﻮردﮔﯽ‪،‬‬ ‫ﮐﻤﮏ ﮐﻨﻨﺪه ﺑﻪ ﻫﻀﻢ ﻏﺬا )‪،(Pascual et al., 2001‬‬ ‫درﻣﺎن اﺧﺘﻼﻻت ﮔﻮارﺷﯽ و ﺿﺪاﺳﻬﺎﻟﯽ آن‬ ‫)‪ (Velazquez et al., 2006‬اﺷﺎره ﻧﻤﻮد‪.‬‬ ‫اﺳﺎﻧﺲﻫﺎي ﮔﯿﺎﻫﯽ ﺗﺮﮐﯿﺒﺎﺗﯽ ﻃﺒﯿﻌﯽ‪ ،‬ﭘﯿﭽﯿﺪه و ﺑﺎ‬ ‫ﻋﻄﺮ ﺷﺪﯾﺪ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ در ﮔﯿﺎﻫﺎن داروﯾﯽ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان‬ ‫ﻣﺘﺎﺑﻮﻟﯿﺖﻫﺎي ﺛﺎﻧﻮﯾﻪ ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ‪ .‬اﺳﺎﻧﺲﻫﺎ ﺑﻪ وﺳﯿﻠﻪ‬ ‫ﻗﺴﻤﺖﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﮔﯿﺎه ﻣﺎﻧﻨﺪ اﻧﺪامﻫﺎي ﻫﻮاﯾﯽ‪ ،‬داﻧﻪ‪،‬‬ ‫ﮔﻞ‪ ،‬ﺑﺮگ و ﻣﯿﻮه ﺳﻨﺘﺰ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ‪ .‬اﺳﺎﻧﺲﻫﺎ داراي‬ ‫ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﺿﺪ ﺑﺎﮐﺘﺮي‪ ،‬ﺿﺪ وﯾﺮوﺳﯽ و ﺿﺪ ﻗﺎرﭼﯽ ﺑﻮده و‬ ‫در ﭘﺰﺷﮑﯽ و ﺻﻨﺎﯾﻊ ﻏﺬاﯾﯽ ﮐﺎرﺑﺮد ﻓﺮاواﻧﯽ دارﻧﺪ‬ ‫)‪ .(Shareef, 2011‬ﺑﺮگ ﺑﻪﻟﯿﻤﻮ داراي ‪ 0/9-1/5‬درﺻﺪ‬ ‫اﺳﺎﻧﺲ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اﯾﻦ اﺳﺎﻧﺲ ﺳﺒﮏﺗﺮ از آب و زرد رﻧﮓ‬ ‫ﺑﺎ ﻋﻄﺮي ﻣﺸﺎﺑﻪ ﻟﯿﻤﻮ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ زﻣﺎن ﮐﺎﺷﺖ‪،‬‬ ‫ﺑﺮداﺷﺖ‪ ،‬ﺷﯿﻮه ﻧﻤﻮﻧﻪﺑﺮداري و اﺳﺘﺨﺮاج‪ ،‬ﻧﻮع و ﻣﻘﺪار‬ ‫ﺗﺮﮐﯿﺒﺎت ﻣﻮﺟﻮد در اﺳﺎﻧﺲ ﺑﺮگ ﺑﻪﻟﯿﻤﻮ ﻣﺘﻔﺎوت‬ ‫ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اﮔﺮﭼﻪ در ﻧﻤﻮﻧﻪﻫﺎي ﺧﺎرﺟﯽ ﺗﺮﮐﯿﺒﺎت ﻋﻤﺪه‬ ‫‪1‬‬ ‫‪2‬‬ ‫‪ Rezvanpanah‬و ﻫﻤﮑﺎران )‪ ،(2011‬ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﺿﺪ‬ ‫ﻣﯿﮑﺮوﺑﯽ اﺳﺎﻧﺲ ﻣﺮزه ﺗﺎﺑﺴﺘﺎﻧﯽ اﺳﺘﺨﺮاج ﺷﺪه ﺑﻪ‬ ‫ﮐﻤﮏ روشﻫﺎي ﺗﻘﻄﯿﺮ ﺑﺎ آب ﺑﻪ ﮐﻤﮏ ﻣﺎﯾﮑﺮووﯾﻮ و‬ ‫اﻟﮑﺘﺮوﻣﻨﺘﻞ ﺑﺮ دو ﺑﺎﮐﺘﺮي اﺳﺘﺎﻓﯿﻠﻮﮐﻮﮐﻮس اورﺋﻮس و‬ ‫اﺷﺮﺷﯿﺎﮐﻠﯽ را ﺑﺮرﺳﯽ ﻧﻤﻮده و درﯾﺎﻓﺘﻨﺪ ﮐﻪ اﺳﺎﻧﺲﻫﺎي‬ ‫اﺳﺘﺨﺮاج ﺷﺪه ﺑﺎ اﯾﻦ دو روش ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﺿﺪ ﺑﺎﮐﺘﺮﯾﺎﯾﯽ‬ ‫ﻣﺸﺎﺑﻬﯽ داﺷﺘﻨﺪ )‪ Qi .(Rezvanpanah et al., 2011‬و‬ ‫ﻫﻤﮑﺎران )‪ (2014‬اﺳﺎﻧﺲ ﺑﺮگ ﻟﻮﺑﯿﺎي ﺳﻮداﻧﯽ را ﺑﺎ دو‬ ‫روش ﺗﻘﻄﯿﺮ ﺑﺎ آب و اﺳﺘﺨﺮاج ﺑﻪ ﮐﻤﮏ ﻣﺎﯾﮑﺮووﯾﻮ‬ ‫ﺑﺪون ﺣﻼل‪ 1‬اﺳﺘﺨﺮاج ﮐﺮدﻧﺪ و ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﺿﺪ ﺑﺎﮐﺘﺮﯾﺎﯾﯽ‬ ‫‪Solvent-free microwave extraction‬‬ ‫‪Aloysia citrodora‬‬ ‫ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﺣﺬف ﺣﻼل در اﺳﺘﺨﺮاج ﺑﻪ ﮐﻤﮏ ﻣﺎﯾﮑﺮووﯾﻮ ﺑﺮ ‪...‬‬ ‫‪107‬‬ ‫ﻣﻮﺟﻮد در اﺳﺎﻧﺲ ﺑﺮگ ﺑﻪﻟﯿﻤﻮ ﺷﺎﻣﻞ ﺳﯿﺘﺮال‪،1‬‬ ‫ﻟﯿﻤﻮﻧﻦ‪ ،2‬ژراﻧﯿﻮل‪ ،3‬ﻧﺮال‪ 4‬و ‪-8،1‬ﺳﯿﻨﺌﻮل‪ 5‬ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ اﻣﺎ‬ ‫در ﻧﻤﻮﻧﻪﻫﺎي اﯾﺮاﻧﯽ ﺗﺮﮐﯿﺒﺎت ﻋﻤﺪه اﯾﻦ اﺳﺎﻧﺲ ﺷﺎﻣﻞ‬ ‫ﻟﯿﻤﻮﻧﻦ‪ ،‬ژراﻧﯿﺎل‪ ،6‬ﻧﺮال‪-1 ،‬اﮐﺘﺎن‪ -3-‬ال‪ 7‬و آﻟﻔﺎ‬ ‫ﮐﻮرﮐﻮﻣﻦ‪ 8‬ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ )ﻣﻈﻔﺮﯾﺎن‪.(1394 ،‬‬ ‫ﻫﺪف از اﯾﻦ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ اﺛﺮ روشﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ‬ ‫اﺳﺘﺨﺮاج اﺳﺎﻧﺲ ﺑﺮگ ﺑﻪﻟﯿﻤﻮ ﺑﻪ ﮐﻤﮏ ﻣﺎﯾﮑﺮووﯾﻮ ﺑﺎ‬ ‫روش ﻣﺘﺪاول ﺗﻘﻄﯿﺮ ﺑﺎ آب و ﺑﺮرﺳﯽ ﺗﺮﮐﯿﺒﺎت ﻣﻮﺛﺮه و‬ ‫ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﺿﺪ ﻣﯿﮑﺮوﺑﯽ اﺳﺎﻧﺲﻫﺎي اﺳﺘﺨﺮاج ﺷﺪه‬ ‫ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﺎﻋﺚ ﺗﺨﺮﯾﺐ ﻏﺪهﻫﺎي ﺣﺎوي اﺳﺎﻧﺲ و در ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺧﺮوج‬ ‫اﺳﺎﻧﺲ ﻣﯽﮔﺮدد‪ .‬اﺳﺘﺨﺮاجﻫﺎ در ﺷﺮاﯾﻂ ﯾﮑﺴﺎن ﺑﺮ روي‬ ‫‪ 50‬ﮔﺮم ﺑﺮگ ﺧﺸﮏ ﺷﺪه (...truncated)