Stanisława Janicka
Juliusz Sikorski
Stanisława Janicka
Nadwarciański Rocznik Historyczno-Archiwalny 2/6, 203-206
1999
N a dw arciański R o c z n ik
H ist o r y c z n o -Arch iw aln y
N r 6/2
Juliusz Sikorski
Gorzów Wlkp.
Stanisława J anicka
Zwykła o sobie mówić, że jest wieczną archiwistką. I niewiele w
tym przesady, bo od 40 lat związanajest z gorzowskim archiwum! Należy
do rzadkiego gatunku ludzi, którzy łączą w sobie erudycję, szlachetność serca,
wielką skromność i poczucie humoru — charakteryzuje panią Stenię Dorota
Frątczak.' I nikt, kto choć raz miał z nią styczność nie odważy się podwa
żyć autentyczności tych słów. Zawsze gotowa, by nieść pom oc poraża
życzliwością i bezinteresownością. W archiwum służy swoim doświad
czeniem młodszym kolegom i koleżankom, którzy poproszeni przeze
m nie o określenie pani Steni parom a przymiotnikami powtarzali: ła
godna, cierpliwa, przykład do naśladowania, zaraża uśmiechem i we
wnętrzną radością, jest skarbem gorzowskiego archiwum.
Pochodzi z Korca na Wołyniu, gdzie po I wojnie światowej ojciec
założył restaurację. Urodziła się 1 stycznia 1928 r. Tam ukończyła 5 klas
polskiej szkoły podstawowej. Po wkroczeniu Rosjan w 1939 zrobiła 5 i 6
klasę rosyjskiej dziesięciolatki. W 1945 cała rodzina została przesiedlo
na do Wałcza, gdziejej rodzice „wzięli kawałek pola” i handlowali wa
rzywami na straganie. O na zaś w tym czasie kontynuowała naukę w li
ceum ogólnokształcącym, które ukończyła ze świadectwem maturalnym
w roku 1949 r. W tymże roku rozpoczęła studia w Katolickim Uniwersy
tecie Lubelskim na Wydziale Filologii Romańskiej. Dyplom ukończe
nia studiów I stopnia ze specjalnością bibliotekarską otrzymała 16 XII
1952 r. Na zainteresowanie i zamiłowanie do języków obcych miał z
pewnością wpływ wielonarodowościowy charakter Korca.
1 XI 1952 r. rozpoczyna w Wałczu pracę zawodową. Do końca
grudnia 1953 r. pracowała tam najpierw w Sądzie Powiatowym, póź' D. F r ą t c z a k. Itiata wrona. Arsenał gorzowski. 1996 nr 1. s. 21-23 (teksi len
zawiera wspomnienia p. S. Janickiej).
204
Juliusz Sikorski
niej w Państwowym Biurze Notarialnym, a także w Zespole Adwokac
kim jako sekretarz Wydziału Cywilnego. W 1954 r. wraz z rodziną prze
nosi się do Gorzowa, gdzie 15 XI rozpoczyna pracę w Miejskiej Biblio
tece Publicznej przy ul. Łokietka, pełniąc obowiązki zastępcy kierow
nika. O d 1 IX 1957 r. do 31 VIII 1959 r. była zatrudniona w księgarni
„Dom Książki” przy ul. Sikorskiego. 15 IX 1959 r. podjęła pracę w
gorzowskim archiwum, gdzie pracuje do dziś. W październiku 1968 r.
wzięła udział, w zorganizowanym przez Naczelną Dyrekcję Archiwów
Państwowych w Sulejówku, podstawowym kursie archiwalnym. 25 VI
1975 r. ukończyła Podyplomowe Studium Archiwistyki (kurs wyższy)
w Instytucie Historii i Archiwistyki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika
w Toruniu. Jeszcze w latach 70. opanowała, na sześciotygodniowym
kursie w Międzylesiu, rzadką um iejętność odczytywania rękopisów
neogotyckich i paleografii łacińskiej. 1 stycznia 1985 r. Naczelny Dy
rektor Archiwów Państwowych mianował Stanisławęjanicką na stano
wisko kustosza. Od 16 II 1990 r. do 28 II 1991 r. pełniła obowiązki
kierownika archiwum. Opracowała sam odzielnie lub współuczestni
czyła w opracowaniu inwentarz)' do wielu zespołów archiwalnych. Naj
ważniejsze z nich to: akta miast Brojce (1982), Pszczew (1993), Trzciel
(1994), Skwierzyna (1996).
Stanisław ajanickajest także wieloletnim sekretarzem Polskie
go Towarzystwa Historycznego Oddział w Gorzowie. Od m om entu po
wstania w 1990 r. Towarzystwa Przyjaciół Archiwum i Pamiątek Przeszło
ści pełni w nim funkcję skarbnika. Jest członkiem Polskiego Związku
Stanisława Janicka
205
Esperantystów oraz sekretarzem gorzowskiego oddziału Chrześcijańsko-Demokratycznego Stronnictwa Pracy.
5 maja 1973 r. została wyróżniona przez Ministra Kultury i Sztuki
odznaką „Zasłużonego Działacza Kultury”. Za szczególne osiągnięcia
dla rozwoju archiwów i archiwistyki 5 X II1979 r„ przyznanojej honoro
wą odznakę „Za zasługi dla archiwistyki”. Zarząd Główny Zakładów Do
skonalenia Zawodowego uchwałą z dnia 1 8 IV 1980 r. przyznał Stanisła
wie Janickiej Srebrną Odznakę „Za zasługi dla ZDZ”. W uznaniu za
sług w pracy zawodowej 22 VI 1988 r. Prezes Rady Ministrów nadał Jej
odznakę honorową „Zasłużony Pracownik Państwowy”. W roku 1998
kierownik AP w Gorzowie zwrócił się z prośbą o odznaczenie Pani Ja
nickiej odznaką „Zasłużony dla województwa gorzowskiego”. Jednak
komisja opiniująca wniosek po wnikliwej analizie (...), biorąc pod uwagę
kryteria wymagane przy przyznaniu Medalu Honorowego wydała negatywna
opinię. 40 lat pracy na rzecz regionu i kilkadziesiąt publikacji populary
zujących wiedzę o nim okazały się niewystarczające.
Bibliografia prac
• Archiwisto wiejski —
krilz llutholz. NRHA 1995 nr 2 s. 171-177.
• Armin Czerwonii nielegalnie wywoziła Niemców. Dokumenty, które nie mogą zginąć.
Ziemia Gorzowska 1992 nr 22 s. 17.
• linijce miastem. Trakt 1990 nr 1 s. 18.
•
Car Piotr Wielki i August II Mocny w Gorzowie (Lanósbergu) — 1-5 sierjmia 1712 i:
NRHA 1995 nr 2 s. 188-192.
• l)om ubogich w XIX-wiecznym Lanitslrergu. Trakt 1998 nr 18 s. 61-62.
• Dzieje najnowsze nieznane (Gorzów Wlkp. 1945 — wybór i oprać, dokumentów
żródl.). Trakt 1991 r. nr 2 s. 9-10.
• Dzieje jmczly w dokumentach. Najstarsze eóykty i zarządzenia regulujące pracę Urzędu
Poczty Książęcej i Królewskiej znajdujące sie w zbiorach Archiwum Państwowego w
Gorzowie Wlkp. Obwieszczenie z dnia ti kwietnia 1694 r. Regulamin ekstrapoczly i
sztafety dla miasta Gorzowa z dnia 23 lutego /7.57 r. Jej Majestat Cesarzowa Rosji w
Gorzowie, [w:] Droga Znaki Nazwy, pod red. Zbigniewa Czarnucha. Gorzów Wlkp.
1998. s. 106-128.
• Gdy ckm-y shzegty jimządku w Gorzowie (wybór i oprać, dokumentów źródł.). Ziemia
Gorzowska 1992 r. nr 6.
• jadwiga Illawatowa. NRHA 1995 nr 2 s. 166-167. (tekst ukazał się także w: Arclte-
ion 1995 nr XCV s. 322-323).
• /ак VII likwidowabi PSI. (wybór i oprać, dokumentów źródl.). Ziemia Gorzowska
1991 r. nr 45.
• feszize raz o szwagierce egijrskiegir króla. NRHA 1997 nr 4 s. 305-308.
• Judaica w Archiwum Państwowym w Gorzowie. Ziemia Gorzowska 1993 itr 16 s. 7
(tekst ukazał się także w: Trakt nr 5 1993 s. 28. pt. Judaica w zasobach Archiwum
Państwowego w Gorzowie Wlkf/.).
206
Juliusz Sikorski
• Kronika miasta Skwierzyny. NRHA 1996 nr 3 s. 184-192. (przedruk tekstu ukazał się
także w: Okolice Skwierzynne 1996 nr 6 (21) s. 11-13. pt. Opisanie dziejów nie
szczęśliwego królewskiego miasta Skwierzyny mul Warta to Wielkojtolsce).
• Królewski pogrzeb w Gorzowie. Ziemia Gorzowska 1994 nr 13 s. 17.
• Królewski pogrzeb w Janczetoie. Ziemia Gorzowska 1998 nr 32 s. 18-19.
• Książę Siedmiogrodu w Gorzowie. Glosa do pewnego rysunku. NRHA 1998 nr 5
s. 205-210.
• Urndsbersty Żydzi. Almanach gorzowski 1998. s. 260-261.
• Ludwik Puk (IH6H-1944). NRHA 1997 nr 4 s. 291-293.
• Na tropie fabryki czekolady. Ziemia Gorzowska 1992 r. nr 17.
•
O rodzinie Haas i jej znstugach dla Gorzowa. NRHA 1997 nr 4 s. 269-275.
• Polonica w aktach mi (...truncated)