"Stoi Królowa po Twojej prawicy" (Ps 45, 10) : czy Biblia mówi o Maryi jako Królowej?

Mariusz Rosik "Stoi Królowa po Twojej prawicy" (Ps 45, 10) : czy Biblia mówi o Maryi jako Królowej? Salvatoris Mater 6/3, 31-43 2004 liście apostolskim Rosarium Virginis Mariae Jan Paweł II podkreśla prawdę, że Kościół czci Maryję jako Królową: Do tej chwały, w której od momentu wniebowstąpienia Chrystus zasiada po prawicy Ojca, również Ona [Maryja] zostanie wyniesiona z chwilą wniebowzięcia, by antycypować to, do czego przeznaczeni są wszyscy sprawiedliwi przez zmartwychwstanie ciał. Wreszcie ukoronowana w chwale – jak to widać w ostatniej tajemnicy chwalebnej – jaśnieje Ona jako Królowa aniołów i świętych, antycypacja i szczyt rzeczywistości eschatologicznej Kościoła1. Ojciec Święty łączy – zgodnie z utrwaloną tradycją Kościoła – prawdę o wniebowzięciu z prawdą o niebiańskim ukoronowaniu Maryi na Królową. W tym samym nurcie wypowiada się Paweł VI w Marialis cultus: Uroczystość Wniebowzięcia ma swoje świąteczne przedłużenie w obchodzonym przez osiem dni później wspomnieniu Najświętszej Maryi Dziewicy Królowej. W dniu tym kontempluje się Ks. Mariusz Rosik Tę, która siedząc obok Króla wieków, jaśnieje jako Królowa i wstawia się jako Matka2. Niezwykle istotna wydaje się fraza wzmiankująca, że Maryja jako Królowa „siedzi obok Króla wieków”. W ten sposób królowanie Maryi ukazane zostało w łączności z królowaniem Chrystusa. SALVATORIS MATER Pytając więc o biblijne pod6(2004) nr 3, 31-43 stawy prawdy o Maryi Królowej, należy sięgnąć najpierw do idei Bożego panowania nad ziemią i idei królestwa Bożego, i dopiero w tym kontekście wskazać na konkretne teksty biblijne, w których – według Tradycji – mowa jest o Maryi-Królowej. Stoi Królowa po Twojej prawicy (Ps 45, 10). Czy Biblia mówi o Maryi jako Królowej? 1. Idea panowania Bożego Ewangelia Mateuszowa nazywana jest „Ewangelią królestwa Bożego”. W niej właśnie motyw panowania Bożego pojawia się wielokrotnie. W Ewangelii Dzieciństwa tytuł „Pan” pojawia się sześciokrotnie, zawsze w takim znaczeniu, jakie Stary Testament wykorzystuje, wskazując na Boga bądź na rzeczywistość od Niego pochodzącą. Jezus bezpośrednio 1 2 RVM 23. MC 6. KRÓLEWSKOŚĆ MARYI W 31 Ks. Mariusz Rosik 32 nie jest jeszcze nazwany Kyriosem3. Królewska władza Jezusa zapowiedziana została już w Ewangelii Dziecięctwa. Pokłon trzech mędrców ze Wschodu (2, 1-12) jest jednocześnie proklamacją (za pośrednictwem gwiazdy) Króla dla całego świata (nie tylko członków narodu wybranego). Zgodnie z przepowiedniami zawartymi w Lb 24, 17 i 24, 7, Mesjasz będzie królem panującym nad Izraelem i innymi narodami. Bóg zapowiedział, że wzbudzi władcę, który będzie pasterzem ludu Mego, Izraela (2, 6), dlatego Jezus nazwany jest „nowo narodzonym królem żydowskim” (2, 2). Król Izraela jest jednak odrzucony przez swój lud, a adorowany przez pogan. Całe opowiadanie nacechowane jest symboliką przedstawiającą królewską godność Jezusa; wiele z tych symboli dziś nie jest już jednoznacznie odczytywanych i rozumianych, jednak w społeczeństwach starożytnego Bliskiego Wschodu były z pewnością żywe i łatwe do uchwycenia. Niektóre terminy i zwroty wzięte są przez Mateusza wprost z ceremoniału dworskiego. Aż trzykrotnie pojawia się w krótkim tekście czasownik „adorować” (2, 2. 8. 11)4. Po zakończeniu relacji o wydarzeniach dzieciństwa Jezusa Mateusz kreśli wizerunek poprzednika Pańskiego. Opisując działalność Jana Chrzciciela, Mateusz stosuje do Jezusa słowa Izajasza: Głos wołającego na pustyni: Przygotujcie drogę Panu. Dla Niego prostujcie ścieżki (Mt 3, 3; por. Iz 40, 3). To właśnie tu po raz pierwszy tytuł „Pan” wprost odniesiony zostaje do Jezusa. Natomiast o pełnym walorze chrystologicznym tytułu można mówić w odniesieniu do końcowej części Kazania na Górze: Nie każdy, który Mi mówi: „Panie! Panie!”, wejdzie do królestwa niebieskiego, lecz ten, kto spełnia wolę mojego Ojca, który jest w niebie. Wielu powie Mi w owym dniu: „Panie, Panie, czy nie prorokowaliśmy mocą Twojego imienia i nie wyrzucaliśmy złych duchów mocą Twojego imienia?” (7, 21-22). Sitz im Leben tego podwojonego zawołania jest z pewnością popaschalne i wskazuje na użytek liturgiczny. Zakorzenione we wczesnochrześcijańskiej liturgii wydaje się być również kolejne zawołanie: Panie, jeśli chcesz, możesz mnie oczyścić (8, 2). Trąd, na który cierpiał wypowiadający te słowa, stał się już w pierwotnych gminach symbolem grzechu i sytuacji doświadczenia wszelkiego cierpienia, stąd zawołanie to stanowi prośbę o ratunek, skierowaną do Pana, który lituje się nad swym sługą. Do Jezusa jako Pana zwracają się nie tylko Żydzi, 3 A.S. Jasiński zauważa: Dominuje sformułowanie „anioł Pański”, lecz pojawiają się również i inne: „słowo Pańskie” lub „słowo, które Pan powiedział”. Nie ma więc w żadnym tekście aplikacji tytułu do Jezusa Chrystusa. TENŻE, Jezus jest Panem. Kyriologia Nowego Testamentu, Wrocław 1996, 72. 4 T. HERGESEL, Adoracja Cudotwórcy - Mateuszowa interpretacja cudów Jezusa, „Ruch Biblijny i Liturgiczny” 12(1979) 104-114. 5 Ulituj się nade mną, Panie (w. 22); Panie, dopomóż mi (w. 25); Tak, Panie, lecz i szczenięta jedzą z okruszyn (w. 27). 6 Nieco inaczej ma się sprawa z naleganiem Piotra: Panie, niech Cię Bóg broni! Nie przyjdzie to nigdy na Ciebie (16, 22): Niezależnie od kwestii redakcyjnej tekstu i spojrzenia już na wydarzenie w świetle zmartwychwstania, użycie w wersecie tytułu Kyrios nie wskazuje na godność uwielbionego Chrystusa, gdyż wypowiada go Piotr próbujący powstrzymać Jezusa od wydarzeń, które miały właśnie prowadzić do chwały Kyriosa [...]. Podobnie możemy interpretować słowa Piotra przy przemienieniu: „Panie, dobrze, że tu jesteśmy...” (17, 4). W obydwu tekstach Piotr wykazuje zainteresowanie ziemskim sukcesem Pana, stąd konieczność pouczenia, jakie otrzymuje, gdyż nie myślał na sposób Boży, lecz ludzki. A.S. JASIŃSKI, Jezus jest Panem..., 74. Czy Biblia mówi o Maryi jako Królowej? ale także poganin: Panie, mój sługa leży sparaliżowany (8, 6). Choć w ustach nie-Żyda słowa te mogą wydawać się jedynie formułą grzecznościową, to jednak kontekst narracji dowodzi, że ewangelista zamierza ukazać uniwersalizm zbawienia. Zostaje on podkreślony przez motyw niezwykłego szacunku wobec Cudotwórcy: Panie, nie jestem godzien, abyś wszedł pod mój dach, ale powiedz tylko słowo, a sługa mój będzie uzdrowiony (8, 8). Po raz kolejny poganin (poganka) zwraca się do Jezusa używając tytułu „Pan” (i to trzykrotnie)5 przy scenie uwolnienia córki kobiety kananejskiej (15, 21-28). Kolejny kamyk mozaiki kyriologii Mateuszowej zapisany został w dialogu Jezusa z tymi, którzy pragną Go naśladować: Panie, pozwól mi najpierw pójść i pogrzebać mojego ojca! Lecz Jezus mu odpowiedział: „Pójdź za Mną, a zostaw umarłym grzebanie ich umarłych” (8, 21-22). Kto nazywa Jezusa Panem, winien całe swoje życie zorientować ku Niemu. W Nim również znajduje ostoję w sytuacjach zagrożenia. Pogrążeni w niebezpieczeństwie utraty życia na morzu apostołowie wołali Panie, ratuj, giniemy (8, 25); panowanie Jezusa rozciąga się jednak także nad naturą, stąd (...truncated)