Działalność duszpasterska ks. Wincentego Boczara

Sławomir Zych, Bartosz Walicki Działalność duszpasterska ks. Wincentego Boczara Rocznik Kolbuszowski 14, 321-334 2014 Działalność duszpasterska ks. Wincentego Boczara 321 KS. SŁAWOMIR ZYCH – Lublin BARTOSZ WALICKI – Sokołów Małopolski Działalność duszpasterska ks. Wincentego Boczara Jednym z kapłanów, który wywarł duży wpływ na funkcjonowanie parafii pw. Św. Andrzeja Apostoła w Zgłobniu w okresie międzywojennym, był ks. Wincenty Boczar. Kapłan ten urodził się w dniu 4 kwietnia 1887 r. Jego rodzinną miejscowością był Iwonicz. Po ukończeniu szkoły na poziomie podstawowym, w latach 1900-1908 zdobywał dalsze wykształcenie w Sanoku i Przemyślu. Posiadł wówczas m.in. znajomość języków: angielskiego i niemieckiego. Pomyślnie złożywszy egzamin dojrzałości, wstąpił do Seminarium Duchownego w Przemyślu. Tam przez kilka lat studiował filozofię i teologię, odbywając jednocześnie formację duchową. Wysiłki te uwieńczył przyjęciem święceń kapłańskich. Otrzymał je w Przemyślu dnia 29 czerwca 1912 r.1 Pierwszą placówką młodego kapłana był wikariat w Gorlicach. Pracował tam od 1 września 1912 r. do 1 sierpnia następnego roku. Z dniem 15 sierpnia 1913 r. ks. Wincenty Boczar został skierowany na analogiczne stanowisko do Przemyśla, do parafii katedralnej. Pracował tam ponad dwa lata. W dniu 1 września 1915 r. przeniesiono go na wikariat do Drohobycza. 11 kwietnia 1916 r. podjął obowiązki kapelana wojskowego, które realizował do połowy listopada 1918 roku. W wojsku otrzymał stopień majora. W roku 1918 ks. Wincenty Boczar zdał egzamin na proboszcza. Następnie, z dniem 1 stycznia 1919 r., władza duchowna powierzyła mu probostwo w Rzepienniku Biskupim. Stanowisko to zajmował w latach 1919-19252. 1 2 Archiwum Archidiecezjalne w Przemyślu [dalej: AAPrz], Akta Personalne Kapłanów. Tabele Służbowe, Tabela służbowa ks. Wincentego Boczara, rps. Zmiany na stanowiskach i urzędach duchownych [dalej: Zmiany], „Kronika Diecezji Przemyskiej” [dalej: KDP], 1912, z. 9, s. 312; Zmiany, KDP, 1913, z. 9, s. 226; Zmiany, KDP, 1915, z. 3, s. 34; Zmiany, KDP, 1916, z. 5-7, s. 89; Zmiany, KDP, 1918, z. 10-11, s. 188; Zmiany, KDP, 1918, z. 12, s. 212. 322 ks. Sławomir Zych, Bartosz Walicki Rzepiennik Biskupi był parafią w dekanacie rzepiennickim, na którą składały się: Kołkówka, Rzepiennik Biskupi, Rzepiennik Marciszewski, Rzepiennik Strzyżowski i Rzepiennik Suchy. Miejscowości te zasiedlało 5.453 wiernych, do których należy doliczyć jeszcze 2.700 emigrantów. Obowiązki kolatora pełniła Waleria Więckowska. W duszpasterstwie proboszczowi pomagało dwóch kooperatorów, choć niekiedy na jednym z tamtejszych wikariatów odnotowywano wakat. Zajmowali się oni nie tylko posługą kaznodziejską, dewocyjną i sakramentalną, ale również katechizowaniem w jednej prywatnej i czterech publicznych szkołach3. Później iwoniczanin pracował w Jaćmierzu. Tamtejsze probostwo objął z dniem 12 marca 1925 r. Powierzoną mu funkcję spełniał przez cztery lata, do 5 kwietnia 1929 r. Na tym stanowisku w dniu 27 października 1928 r. powierzono mu dodatkowo obowiązki wicedziekana jaćmierskiego. Było to dowodem jego wysokiej kondycji moralnej, odpowiedzialności i zdolności organizacyjnych4. Sama parafia jaćmierska obejmowała miasteczko Jaćmierz oraz wioski Bażanówkę i Posadę Jaćmierską. 2.308 wiernych korzystało z drewnianego kościoła pw. Wniebowzięcia Matki Bożej, który został konsekrowany jeszcze w roku 1768. Proboszcz roztaczał troskę duszpasterską nad przytułkiem dla ubogich. Pewną pomocą służył mu miejscowy rezydent, emerytowany katecheta archidiecezji lwowskiej ks. Władysław Guzek5. W dniu 6 kwietnia 1929 r. rozpoczął się kolejny rozdział w życiu kapłana. Decyzją biskupa przemyskiego przekazano mu w zarząd parafię zgłobieńską6. Propozycję objęcia wakującego stanowiska przez ks. Wincentego Boczara poparł m.in. dziekan ks. Stanisław Knap z Borku7. Kontrkandydatem był ks. Stanisław Węgrzynowski, który wcześniej był wikariuszem w Zgłobniu, a później pracował w tym samym charakterze w Tyczynie. Wniosek taki w dniu 20 stycznia 1929 r. złożyli m.in.: Andrzej Gubernat w imieniu Komitetu Parafialnego w Zgłobniu oraz naczelnicy gmin chrześcijańskich: Walenty Nalepa ze Zgłobnia, Wojciech Worowy8 z Woli Zgłobieńskiej i nieznany z imienia Noworól z Błędowej Zgłobieńskiej. Wśród wysuniętych motywów inicjatorzy tego pomysłu przypomi3 4 5 6 7 8 Elenchus Cleri Dioeceseos rit. lat. Premisliensis pro anno Domini 1924, Premisliae MCMXIV, s. 66. AAPrz, Tabela służbowa ks. Wincentego Boczara, rps. Schematismus pro anno Domini 1928, Premisliae MCMXXVIII, s. 64-65. AAPrz, zespół: „Akta Parafialne”, teczka „Parafia Zgłobień 2”, sygn. 324-2, Pismo Kurii Biskupiej w Przemyślu do Urzędu Wojewódzkiego we Lwowie z 6 kwietnia 1929 r. L. 1579/29, rps; Zmiany, KDP, 1929, z. 3-4, s. 65. AAPrz, sygn. 324-2, S. Knap, Pismo do Ordynariatu Biskupiego w Przemyślu z 5 lutego 1929 r., rps. Pisownia niepewna; nazwisko trudne do odczytania. Działalność duszpasterska ks. Wincentego Boczara 323 nali, „że to ksiądz energiczny i wzorowy i bardzo dużo zdziałał podczas swego pobytu przy budowie Kościoła w Zgłobniu, po którym wzorowa do dziś dnia pozostała pamiątka”. Swój projekt zgłobnianie traktowali jednocześnie jako postulat całej wspólnoty parafialnej, nie wahając się nawet przytoczyć argumentów zakrawających na szantaż: „8 tysięczna ludność tutejszej parafii porozumiawszy się z Naczelnikami Gmin i Komitetami całej parafii zgłobieńskiej postanowiła prosić o przydzielenie powyższego ks. Węgrzynowskiego na ks. proboszcza, który jest niezbędnie potrzebny do tutejszej parafii według uznania tut[ejszych] parafian do ukończenia prac przy budowie i uporządkowaniu Kościoła, jak również swoją energią potrafi utrzymać błędnych parafian i skierować ich na drogę ściśle Bożą. Natomiast w razie wyniku ujemnego powyższej prośby mógłby tutejszy Kościół odnieść uszczerbek co do religii, ponieważ są tu osobniki, które pragną stworzyć Kościół Narodowy”9. Na stanowisku proboszcza w Zgłobniu ks. Wincenty Boczar wykazał się energicznością i rzutkością. Warto tu zacytować opinię wydaną przez dziekana rzeszowskiego po jego półtorarocznej pracy w Zgłobniu: „Ks. proboszcz jest gorliwem pasterzem i przez parafian coraz bardziej szanowanym. Kłopoty pieniężne, jak to sam w sprawozdaniu złożył, gnębią go, lecz ciągle myśli o nowych imprezach, jak n.p. o domu katolickim”10. Jednym z zadań, które stanęły przed nowym proboszczem zgłobieńskim, było powiększenie cmentarza grzebalnego. Udało się tego dokonać w roku 1930, po śmierci Józefa Willnera. Parafia wyprocesowała wówczas od jego spadkobierców dwie morgi z przeznaczeniem na pochówek zmarłych oraz dodatkowy teren pod drogę11. Niestety, wraz z upływem czasu coraz pilniejsza okazywała się potrzeba prowadzenia kolejnych prac remontowych i inwestycyjnych. Już w roku 1926 dziekan oceniał, że mieszkania wikariusza i organisty wymagały jak najszybszego remontu12. Po roku stwierdzał już, że lokale te nie nadawały się do użytkowania. W niewiele lepszym stani (...truncated)