Eidg. Technische Hochschule'nin Utliberg'deki tedris ormanı ve kantonal bitki koruma mıntakası

EIDG .. TE.CHNISCl:İE f:. HOCHSCHULE'NİN TEDRİS ORMANı VE KANTüNAL UTLİBERG'DEJU BİTKİ KORUMA MINTAKASı Yazan: Dr. H. Lamprecht - Çeviren: Dr. M. Sevim Büyük Zürich şehri mıntakasına gelerek Utliberg'deki ormanların gezinti yollarında biraz sükunet ve istirahat imkanları arayan herkes, ergeç bir defa şu tablonun önünde duracaktır: «Eidg. technischen Hochschule'nin tedris ormanı ve kantonal bitki koruma ınıntakası. Bu orman tedris ve araştırmaya yarar. Ziyaretçilerden, her türlü zarar yapmaktan kaçınmaları rica olunur. Çiçek koparmak ve bitkilerin sökülmeleri (mantarlar müstesna), 10 Ocak 1946 tarihli Hükumet kararı ile kesin şekilde meneoümıştır.» ... Bu yasağı gören bir çokları başını sallar ve bununla, esasen muhtelif polis ve hükumet emir ve talimatı ile tahdit edilmiş olan hürriyetinin bir kısmını daha kaybettiğini görür. Fakat bu ziyaretçi, bilahara tedris ormanının vazife ve maksadını öğrenir ve bitki koruma mıntakasının meydana getirilmesinde amil olan gayeyi anlarsa, başını sallamaktan vazgeçecektir. İşte bu hususları gözönünde bulundurarak, Utliberg'deki tedris ormanı ve bitki koruma mıntakası hakkında aşağıdaki tanıtıcı malumatı vermeyi lüzumlu gördük. Eidg. technischen Hochschule'nin Ormancılık kısmına ait olan ve vüsati takriben 200 hektarı bulan tedris ormanı aşağıdaki hususların teminineyaramaktadır: ı- Orman talebelerinin muntazam şekilde tatbikat görmeleri. 2 - Ormanı işleten ve idare eden Silvikültür Enstitüsü doçentine. çalışma sahası olması ve böylece onun pratikle sıkı ve devamlı şekilde müna.sebetini sağlaması, 3 - Ormancılık araştırmalarına' yaraması, . 4 - Bir numune orman işletmesini temsil etmesi. 114 H. LAMPRECHT Bu tedris ormanından, Silvikültür tedrisatından başka, Bitki sosyolojisi, toprak ilmi, orman şosaları inşası, ölçme bilgisi, orman intifaı, orman idaresi ve saire gibi daha bir çok branşların tatbikatlarında da faydalanılmaktdır. Burada pek çeşitli Silvikültür sual ve problemleri sistematik şekilde izah edilmektedir~ Nitekim meşe ve melezin yetişmelerine ait araştırmalar bu hususta bir misal teşkil etmektedir. Bundanbaşka yabani hayvan zararlarına karşı alınan tedbirler, sun 'i orman meşcerelerinin tabii ormanıara tahvili usulleri pratik olarak denenmekte ve meşcere bakım metodları daha çok geliştirilmektedir. Bugün için yetişme hormonlan kullanılmak suretiyle (Wuchshormonen) çeliklerden orman ağaçlarının yetiştirilmesine ait yeni yollar etüd edilmekte, rasyonel çalışma metodları üzerinde daimı surette araştırmalar yapılmakta ve bu işlerde kullanılan alat ve edevatın randımanı kontrol edilmektedir. Gene bu arada muhtelif orman ağaçlarının yaprak prodüksiyonlarının toprak üzerindeki tesirleri büyük sahalarda araştırılarak izah edilmektedir. Bu işlerde -en az derecede de olsa- halkın işbirliğinden sarf'ınazar edilemez. Başı boş dolaşmak, tecrübe sahalarına girmek, piknik için' tecrübe mahallerinde ateş yakmak ve buna benzer şeyler, uzun yı1lara ait çalışmalarm semere ve emeğini kısa zamanda mahvedebileceği gözönünde tutulmandır. Belki, bu tedris ormanmın, tahrip edilme tehlikesine rağmen şehrin hemen yakınında ne sebeble kurulmuş olduğu suali hatıra gelebilir. Bu hususta mevcut bir çok sebeblerden. burada yalnız en önemlilerini zikredeceğiz: Muhtelif ekspozisyon, meyil dereceleri ve fazla yükseklik farkları ile Utliberg mıntakası, bir tedris ormanında bulunması lazım ge1en vasıflar bakımından, tedris ormanı olmaya pek uygundur, öyle ki bu şartları haiz memleketimizde ikinci bir mıntaka mevcut değildir. Bu ormanın en mühim değeri, Hoehsehule'nin yakınında olmasıdır. Bundan dolayı tedris ormanında talebeler yeni kazandıkları teorik bilgilerini pratikle mezeedebilmektedirIer. Denebilir ki bir-mimar için tersimat saIohu, bir klmyager için laboratuvar ve bir doktor için hastane ne ise, orman talebesi için de Utliberg ormanı ayni şeydir. Orman tedris maksadlarını tahakkuk ettireblliyorsa, bunu şehirden uzak olmamasına medyunuz. Ormanın kolayca gidilebilir mesafede olması, aynı zamanda her sene muhtelif memleketlerden binlerceseyyahın (tabii ilimler müntesibi, ormaneı v.s.) buraya ge1meleri üzerınde de amil olmaktadır. Velhasrl bu tedris ormanı ne yalnız Hochschule değil, Zürieh şehri de gurur duyabilir. Takriben 20 yıl içinde tadris ormanınırı 'kayde'ttigi memnuniyeti mucip değişmeleri bazı rakamlarla aydınlatmak mümkündür: mesela i926 yılının dikili ağaç servet: beher hektarda 254 m" e baliğ oluyorken, 1944 yı- EIDG. TECHNISCHE HOCHSCHULE'NİN TEDRİS ORMANI 115 lma kadar bu miktar 68 m3 fazlalıkla 322 m3 e yükselmiş bulunmaktadır, ki bu da 9'0 16- dan % 22 ye yani % 6 kadar bir artışı ifade etmektedir. Dikili serveti n kalitesi de ayni zamanda iyilerin sahada bırakılması suretiyle ıslah edilmektedir; öyle ki dikili servetde miktar artmasından başka, daima kalitatif ve ebadca daha kıymetli sortlara doğru bir kayma vukubulmaktadır. Ayni zaman zarfında yıllık intifa 550 m" dan 1100 m" a yükselmiş bulunmaktadır. Yapılan ihtimamlı bakım, iyi evsafh ve tecessüm kabiliyetini haiz ağaçların gelişmesine yardım edilmesi, teeessümden kalmış düşük evsaflı materyel.n sahadan çıkarılması suretiyle, bu 20 sene içinde (ormanın ömrü yanında bir kaç gün demektir) yukarıda zikredilen randıman seviyesine erisilmiştir. Tedris ormanının estetik değeri de mütemadiyen artmakta ve göz önünde tutulmaktadır; zira modern Silvikültürün temel prensiplerinden biri de, işletme ormanında dahi, ormanın asil çatısını yerli ağaç nevilerinin teşkil etmesine çalışmaktır. Tabiaten yerli olan bu ağaç türleri, yüzlerce senelik seleksiyon olayı ile yetişme muhitine uygun ve hayat faaliyetini haiz elemanlar olduklannı göstermişlerdir. Tabii vejetasyon yetişme muhiti ile birlikte canlı bir muvazene teşkil eder. Yetişme muhitine uygun olmayan ağaç türlerinin yetiştirilmesi ile bu muvazene zarara uğrar. Tedris ormanında tabii ağaç türleri garnitürü, galip şekilde yapraklı ağaçlardan terekküp etmektedir. Her ne kadar bugün hala geniş mikyasta sun'i Ladin meşçereleri tabiata yabancı bir ormancılık intiba.ını yaratıyorsa da, ormanda ibreli ağaç yüzdesi 1926 yılındanberi % 65 den (;t 50 ye düşmüştür, buna mukabil yapraklı ağaç iştiraki % 35 den 50 ye yükselmiştir. Bu gelişme daha ziyade ileri gitmektedir. Saf ve ekseriyetle hastalıklı bulunan ibreli ağaç mesçerelerinin ıslah edilerek yeniden yetiştirilmesine devam edilmektedir, öyle ki gelecekte tekrar sağlam, tabiata uygun olarak yetiştirilmiş ormanlar Utliberg mailelerini süslemiş olacaklardır. Tabii ağaç türleri muayyen partiler halinde tamamiyle sahadan uzakIaştırıldıkları halde, tedris ormanı çok değişken yetişme muhiti münasebetleri ile, mailelerinde, düzlüklerinde, ratıp muldelerinde, güneşli mahallerde ve gölgeli bayirlarda ağaç türleri itibariyle bir zenginlik göstermektedir. 1944 yılında yapılan meşcere tavsiflerinde 20 den fazla muhtelif ağaç türü tesbit edilmiştir. Yüzlerce senelik yaşlı zenepli meşelere yerli olarak, ekseriyetle arazinin alt ve orta kısımlarında, ratıp ve ağır topraklar üzerinde görülmekt (...truncated)