Eucharystia w pismach s. Wandy Boniszewskiej CSA
131
STUDIA GDAŃSKIE
TOM xlVII
Ks. Michał Damazyn
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza
w Poznaniu
ORCID: 0000-0001-6304-7904
Eucharystia w pismach s. Wandy Boniszewskiej CSA
DOI: doi.org/10.26142/stgd-2020-028
Streszczenie: Wanda Boniszewska należy do najbardziej rozpoznawalnych
mistyczek polskich XX wieku. Publikacja w 2016 roku całości jej pism
duchowych otwiera drogę do pogłębionej analizy jej duchowości, w której
Eucharystia znajduje poczesne miejsce. Komunia św. była jej codzienną praktyką, ale i realnym wzmocnieniem zarówno w walce z szatanem, jak i w znoszeniu cierpień cielesnych i duchowych. Notowała też wizje pojawiające się
w czasie, gdy uczestniczyła we Mszy św. lub adorowała Najświętszy Sakrament
oraz te, które były odniesieniem do męki Chrystusa. Miłość do Chrystusa
przejawiała się u niej jako pragnienie zjednoczenia się z „Więźniem Miłości
w Tabernakulum” oraz wynagrodzenia Mu za zniewagi, jakich dopuszczają
się kapłani i osoby konsekrowane. Tekst stanowi analizę tylko tych zapisów
„Dziennika” Wandy Boniszewskiej, które mają odniesienie do Eucharystii.
Słowa kluczowe: Boniszewska, stygmatyczka, mistyka, Eucharystia, kapłaństwo,
objawienia prywatne, XX wiek
The Eucharist in the Writings of Sr. Wanda Boniszewska CSA
Abstract: Wanda Boniszewska was one of the most recognizable Polish
Mystics of the twentieth century. The publication of all her spiritual writings in
2016 opens the way to an analysis of her spirituality, in which the Eucharist has
an important place. Holy Communion was her daily practice, but also a real
strengthening both in the fight against Satan and in suffering. She mentions
visions that appeared when she participated in Holy Mass or adored the Blessed
Sacrament, and others that related to the Passion of Christ. Love for Christ
was manifest in her as a desire to unite herself with the “Prisoner of Love
in the Tabernacle” and make up to Him for the insults perpetrated by priests
132
StGd 47 (2020)
Nauki humanistyczne
and consecrated persons. The text analyses only those parts of Boniszewska’s
journal which refer to the Eucharist.
Keywords: Boniszewska, stigmatic, mystic, Eucharist, priesthood, private
revelations, XX century
Wanda Boniszewska1 to jedna z najbardziej znanych polskich mistyczek
XX wieku. Popularyzacja jej osoby i duchowości jest wynikiem zarówno pism
publikowanych staraniem jej kierownika duchowego ks. Jana Pryszmonta2
i jej macierzystej wspólnoty zakonnej – Zgromadzenia Sióstr od Aniołów, jak
i ekranizacji jej życia w spektaklu telewizyjnym Sceny Faktu Teatru Telewizji
Polskiej3. Cenną była publikacja w 2016 roku całości zachowanych pism
duchowych siostry Boniszewskiej, krytycznie opracowanych4. Pozwoliła ona na
dalsze upowszechnienie jej osoby, wiary i dzieła. Autor niniejszego opracowania nie
rozstrzyga w nim jednak nadnaturalnego pochodzenia opisywanych doświadczeń
duchowych. Jednakże pochylenie się nad duchowością tej „ukrytej przed światem”
bezhabitowej zakonnicy wydaje się potrzebne i owocne, także w kontekście
otwartego 9 listopada 2020 roku jej procesu beatyfikacyjnego.
Fundamentem życia duchowego Boniszewskiej była cześć wobec Eucharystii
i tej tematyce – szeroko obecnej w jej pismach - poświęcona jest niniejsza
analiza. Bazą źródłową jest wskazana powyżej, wydana w 2016 roku, pierwsza,
krytyczna publikacja jej „Dziennika” (w zachowanym rękopisie uzupełniony jest
o nieujawnione dotąd zapiski jej spowiednika i kierownika duchowego). W dwóch
1
Urodziła się 2 czerwca 1907 roku w folwarku Nowa Kamionka, na ziemi nowogródzkiej,
w rodzinie polskiej. Po kilku nieudanych próbach wstąpienia do bezhabitowego Zgromadzenia Sióstr
od Aniołów (działającego wówczas w Kościele jako Stowarzyszenie Wielebnych Panien Sióstr
Aniołów, a wobec organizacji świeckich jako Towarzystwo Filantropijno - Oświatowego „Labor”)
swój nowicjat w tej wspólnocie zakonnej rozpoczęła w 1926 roku. Śluby wieczyste złożyła 2 sierpnia
1933 roku, przyjmując imię zakonne Maria Wacława. Wraz z innymi siostrami anielskimi została
aresztowana w 1950 roku, osądzona i zesłana do łagrów. W 1956 roku powróciła do wspólnoty
anielskiej w Polsce. Zmarła 2 marca 2003 roku w Domu Głównym Zgromadzenia Sióstr od Aniołów
(jej grób znajduje się na cmentarzu parafialnym w Skolimowie). Od lat młodości miała mieć widzenia
Chrystusa, Matki Najświętszej, aniołów i – już w życiu zakonnym – zmarłych sióstr anielskich. Przez
lata miała także doświadczać bólów stygmatycznych. Przez pewien okres na jej ciele były widziane
także rany stygmatyczne. Na polecenie przełożonych zakonnych i spowiedników spisywała swoje
duchowe przeżycia. Zachowane rękopisy i odpisy z nich (niektóre skonfiskowano przy aresztowaniu)
stanowią dziś cenną lekturę i dowód jej niezwykłego życia duchowego.
2
J. Pryszmont, Nieznaną jestem... Taką umrzeć pragnę. Wspomnienia s. Wandy Boniszewskiej
(1907-2003), Warszawa 2009; Ukryta Stygmatyczka, Warszawa 2009.
3
Spektakl telewizyjny Sceny Faktu Teatru Telewizji, Stygmatyczka, 2008, reż. W. Nowak.
4
W. Boniszewska, Ukryta przed światem. Dziennik duszy, Częstochowa 2016. W tym
opracowaniu mianem „Dziennika” określa się tę właśnie publikację, jednak, cytując jego zapisy,
zachowano numerację rękopisu: cyframi rzymskimi oznaczając numer zeszytu, arabskimi – numery
stron. W. Boniszewska, Notatki własne, w: Archiwum Zgromadzenia Sióstr od Aniołów, s. D II 5-5a/W.
B.; Opracowania ks. Czesława Barwickiego, w: tamże, s. D II 4-4ł/W. B.
Damazyn
Eucharystia w pismach s. Wandy Boniszewskiej CSA
pierwszych partiach tekstu ukazano początki i rozwój kultu eucharystycznego w jej
życiu. W kolejnych dwóch, gdy mistyczka ta prowadzi już dojrzałe życie duchowe
i posiada uformowaną duchowość eucharystyczną, zinterpretowano w tym kontekście
wątki jej życiowej misji oraz wizji, jakich doświadczała.
1. Pierwsze nauki o Eucharystii
Boniszewska, spełniając polecenie swych zakonnych przełożonych, spisała
własne duchowe przeżycia, rozpoczynając od wspomnień swego dzieciństwa,
a w nich osobę służącej Zofii, która uczyła ją pacierza i katechizmu. Pamiętam,
jak mi opowiadała o Panu Jezusie – jak umarł na krzyżu dla miłości ludzi i że dotąd przebywa z nami na ziemi utajony pod postaciami chleba i zamknięty w Tabernakulum. Obecność Pana Jezusa w Tabernakulum głęboko wpadła do serca i bardzo
pragnęłam Go ujrzeć i przyjąć do serca, ale niestety, byłam za (głupią) młodą, pięć
lat życia, do tak Wielkiego Sakramentu (I 2). Wydaje się, że to pierwsze wspomnienie
odnoszące się do religii i wiary w Boga, jakie zanotowała, było dla niej bardzo
ważne także dlatego, że w dorosłym życiu, jako osoba konsekrowana, wielokrotnie
będzie nazywać Chrystusa „Więźniem” (por. I 4, 30, 33, 35, 39; III 2), „Więźniem
kochanym” (por. I 31), „Więźniem Miłości” (por. I 20, 26, 53, 56; II 9; III 2, 6),
„Królem miłości w Tabernakulum” (por. II 139) lub „zamkniętym w tabernakulum”
(por. I 2; III 2, 14).
Z lektury Dziennika siostry Boniszewskiej wynika, że od lat dziecięcych
zafascynowała ją eucharystyczna obecność Bog (...truncated)