INTERES PUBLICZNY JAKO DETERMINANTA AUTONOMII TERYTORIALNEJ

Received: 01.04.2020 Accepted: 17.06.2020 Published: 30.09.2020 Roczniki Administracji i Prawa Annuals of The Administration and Law 2020, XX, z. 3: s. 223-233 ISSN: 1644-9126 DOI: 10.5604/01.3001.0014.4245 https://rocznikiadministracjiiprawa.publisherspanel.com Przemysław Niemczuk* Nr ORCID: 0000-0002-2274-0128 PUBLIC INTEREST AS A DETERMINANT OF TERRITORIAL AUTONOMY INTERES PUBLICZNY JAKO DETERMINANTA AUTONOMII TERYTORIALNEJ Summary: The article aims to explore the concept of territorial autonomy. The research assumption is that public interest is one of the fundamental determinants of territorial autonomy. Territorial autonomy has not been defined by law. It is a general and relative term, and thus difficult to define (if such an enterprise is possible at all). However, one thing is certain - the idea behind this term determines the law regulating the organizational and territorial form of the state, i.e. the distribution of power between the centre and the territory. Further attempts to specify territorial autonomy are met with serious difficulties. Therefore, it is crucial to look at it through the prism of public interest. The term public interest has a relative meaning, because it depends on the constantly changing social conditions. This variability is, among others, a result of the territorial context. The national interest and the territorial interest will be defined in different ways. It seems, therefore, that in order to explicate the notion territorial autonomy, one should refer to the concept of public interest and then take into account the relationship between the interest of a territory and the interest of the whole state. This will make it possible to outline territorial autonomy through the prism of its determinant – the public interest. Keywords: public administration, administrative law, public interest, territorial autonomy Streszczenie: Celem niniejszego artykułu jest przybliżenie problematyki autonomii terytorialnej. Tezą wyznaczającą kierunek rozważań jest założenie, że jedną z podstawowych determinant autonomii terytorialnej jest interes publiczny. Autonomia terytorialna nie ma ściśle ustalonej treści prawnej. Jest pojęciem ogólnym i względnym, którego zdefiniowanie jest zadaniem trudnym, o ile w ogóle możliwym. Jedno jest jednak pewne – pojęcie to wyraża ideę, która determinuje system prawny regulujący organizacyjno-terytorialną formę państwa. Chodzi tu dr; WSPiA Rzeszowska Szkoła Wyższa. Źródła finansowania publikacji: środki własne autora; e-mail: * 224 ROCZNIKI ADMINISTRACJI I PRAWA. ROK XX o kwestię podziału w wykonywaniu władzy pomiędzy centrum a terenem związanej z interesem właściwym odpowiednio dla centrum i dla terenu. Natomiast dalsze próby konkretyzacji „autonomii terytorialnej” napotykają już poważne trudności. Stąd szczególnie istotny w tych rozważaniach jest kontekst interesu publicznego. Pojęcie interesu publicznego zasadniczo ma sens względny. Jego treść zależy bowiem od stale zmieniających się uwarunkowań społecznych. Zmienność ta jest między innymi wynikiem kontekstu terenowego. Inna treść będzie właściwa dla określenia interesu ogólnopaństwowego, a inna dla interesu terenowego. Wydaje się więc, że do wyjaśnienia pojęcia „autonomia terytorialna” przybliżyć może odniesienie do koncepcji interesu publicznego, a następnie uwzględnienie relacji pomiędzy interesem „terenu” a interesem ogólnopaństwowym. Zabieg ten pozwoli na uchwycenie zarysu autonomii terytorialnej przez pryzmat determinującego ją interesu publicznego. Słowa kluczowe: administracja publiczna, prawo administracyjne, interes publiczny, autonomia terytorialna PUBLIC INTEREST AS A LEGAL CATEGORY Public interest is a multifunctional, internally complex and multifaceted category. It is extremely difficult to define that notion, if possible at all. There is no absolute, fixed and permanent definition of public interest, because the object of that definition is not permanent, fixed and invariable. The science of law aims primarily at explaining its role in the processes of making and applying law1. In the literature, public interest concepts fall under three or four categories2. According to M. Wyrzykowski, whose synthesis of views on that matter is particularly interesting, attempts to construct a concise definition of this concept, though praiseworthy, lack tangible and permanent grounds3. Public interest has to be continuously redefined and determined through many discussion channels (mass media, legal thought, legislature, judicial decisions, etc.), because it is an ever-changing composition and balance of different values valid in a given society at a given time and place4. See J. Lang, Z rozważań nad pojęciem interesu w prawie administracyjnym [eng. Reflections on the concept of interest in administrative law] [in:] A. Błaś (ed.), Przeobrażenia we współczesnym prawie administracyjnym i w nauce administracji [eng. Transformations in modern administrative law and in the science of administration], “Acta Universitatis Wratislaviensis. Przegląd Prawa i Administracji” [eng. Law and Administration Review] 1997, Vol. 38, p. 127. 2 See e.g. E. Komierzyńska, M. Zdyb, Klauzula interesupublicznego w działaniach administracji publicznej [eng. Public interest clause in public administration activities], “Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska Lublin-Polonia” 2016/2, Vol. LXIII, p. 165 et seq. 3 See M. Wyrzykowski, Pojęcie interesu społecznego w prawie administracyjnym [eng. The concept of social interest in administrative law], Warszawa 1986, p. 44. Ibid. p. 47. This author points out that those are attempts to determine inviolable (in given social and political conditions) boundaries of public interest as a common good. Research methodology requires the use of both positive and negative designations of the discussed concept. Thus those attempts aim at limiting the possibility of overusing the concept. 4 Cf. W. Friedmann, The Changing Content of Public Interest: Some Comments on Harold D. Lasswell, [in:] The Public Interest, New York: Atherton 1962, quoted after: M. Wyrzykowski, Pojęcie interesu..., p. 45. 1 PRZEMYSŁAW NIEMCZUK, PUBLIC INTEREST AS A DETERMINANT... 225 The research thesis of the study is the assumption that public interest is one of the basic determinants of territorial autonomy. It seems that in order to explicate the notion territorial autonomy, one should refer to the concept of public interest and then take into account the relationship between the interest of a territory and the interest of the whole state. Territorial autonomy has not been precisely defined by law. It is a general and relative term, and difficult to define (if such an enterprise is possible at all). One thing is certain - the idea underlying this term determines the law regulating the organizational and territorial form of the state, i.e. the distribution of power between the centre and the territory. Further attempts to specify territorial autonomy are met with seriou (...truncated)