Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2011, sygn. akt II GSK 431/10

Leszek Bielecki Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2011, sygn. akt II GSK 431/10 Roczniki Administracji i Prawa 12, 331-342 2012 Leszek Bielecki* GLOSA DO WYROKU NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO W WARSZAWIE Z DNIA 14 KWIETNIA 2011, SYGN. AKT II GSK 431/10 I. TEZA Tezą rozstrzygnięcia jest stwierdzenie Sądu, że jeżeli ustawodawca nie przewidział prawnej możliwości sprzedaży alkoholu za pośrednictwem Internetu, to na gruncie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie dozwolił jej, ponieważ – co wynika z celu ustawy – nadrzędnym celem jest wychowanie w trzeźwości łącznie z przeciwdziałaniem alkoholizmowi. Za przeciwdziałanie alkoholizmowi nie może być uznana taka wykładnia art. 18 ww. ustawy, która rozszerzałaby enumeratywnie w nim wymieniony katalog zezwoleń na sprzedaż alkoholu. II. USTALENIA FAKTYCZNE W dniu (...) marca 2009 r. S. Sp. z o.o. (dalej: skarżąca) wystąpiła z wnioskiem o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających do 4,5% zawartości alkoholu oraz na piwo w punkcie sprzedaży oznaczonym: P. T., ul. B. nr (...) – sklep internetowy (...). Do wniosku skarżąca dołączyła wymagane przepisami prawa dokumenty. Postanowieniem z dnia (...) marca 2009 r. Miejska Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w P. T. pozytywnie zaopiniowała wniosek skarżącej dotyczący wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających do 4,5% alkoholu oraz na piwo w punkcie sprzedaży wskazanym przez skarżącą. Komisja stwierdziła, że nie może ustosunkować się co do formy sprzedaży wskazanej przez przedsiębiorcę we wniosku, czyli przez sklep internetowy (...). Decyzją z dnia (...) r. nr (...) Prezydent Miasta P. T. orzekł o odmowie wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających do 4,5% zawartości alkoholu oraz na piwo w punkcie sprzedaży oznaczonym: P. T., ul. B. nr (...) – sklep internetowy (...). W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jednolity: Dz.U. z 2007 r. Nr 70, poz. 473 ze zm.) wymienia rodzaje zezwoleń na prowadzenie sprzedaży napojów alkoholowych, wśród których nie wymienia się zezwolenia na sprzedaż alkoholu przez Internet. Organ stwierdził, że ustawodawca nie stworzył warunków prawnych do sprzedaży alkoholu za pośrednictwem Internetu. Od wyżej wymienionej decyzji skarżąca wniosła odwołanie. Decyzją z (...) r. nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. T. orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ II * dr; Wyższa Szkoła Ekonomii i Prawa im. prof. Edwarda Lipińskiego w Kielcach. 332 ROCZNIKI ADMINISTRACJI I PRAWA. TEORIA I PRAKTYKA. ROK XII instancji wyjaśnił, że brak w ustawie przyzwolenia na sprzedaż internetową alkoholu, to nic innego jak ograniczenie dostępności alkoholu. Gdyby ustawodawca chciał taką formę sprzedaży wprowadzić, to by to uczynił w ustawie. Ponadto sprzedaż alkoholu przez Internet wykraczałaby poza warunki sprzedaży dopuszczone przez ustawę, ponieważ przy sprzedaży internetowej sprzedawca nie ma możliwości upewnienia się, że nabywca jest pełnoletni i trzeźwy. Kolegium podkreśliło także, że jednym z warunków sprzedaży alkoholu jest wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie zezwolenia na taką sprzedaż tylko przez przedsiębiorcę w nim oznaczonego i wyłącznie w miejscu w nim określonym. Od decyzji ostatecznej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. skarżąca do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. złożyła skargę i wniosła o uchylenie decyzji w całości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. T. podtrzymało w całości swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. nie uwzględnił skargi. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zgodnie z art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży na podstawie pisemnego wniosku przedsiębiorcy. Przepis ten wprowadza zasadę udzielania zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, wobec czego jedynie podmiot posiadający stosowne zezwolenie może taką działalność prowadzić. Ustawa statuuje zamknięty katalog zezwoleń na prowadzenie sprzedaży napojów alkoholowych. Organ może udzielić tylko takiego zezwolenia, jakie jest przewidziane w przepisach prawa. Ustawodawca nie przewidział kategorii zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych przez Internet (w sklepie internetowym). Zdaniem Sądu pierwszej instancji nie jest możliwe dokonywanie rozszerzającej wykładni przepisów prawa, które regulują wydawanie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. Nieuprawnione jest wnioskowanie, że skoro ustawa nie zakazuje wprost sprzedaży internetowej napojów alkoholowych, to sprzedaż taka jest dozwolona. Zwrócić należy uwagę, że ustawodawca, uchwalając przepisy o wychowaniu w trzeźwości, miał na celu co do zasady ograniczenie dostępności alkoholu, a nie wprowadzenie ogólnej dostępności tych produktów. Ewentualne dopuszczenie sprzedaży alkoholu w sklepach internetowych prowadziłoby wprost do rozszerzenia zakresu jego dostępności, a to nie było celem ustawodawcy ustanawiającego przepisy o zasadach sprzedaży alkoholu. W ocenie Sądu brak w ustawie jednoznacznego przyzwolenia na sprzedaż internetową alkoholu, to nic innego jak ograniczenie jego dostępności. W tym kontekście nie bez znaczenia jest treść przepisu art. 2 ust. 1 pkt 4 przedmiotowej ustawy, który wprost stwierdza, że zadania w zakresie przeciwdziałania alkoholizmowi wykonuje się przez odpowiednie kształtowanie polityki społecznej, w szczególności poprzez ograniczenie dostępności alkoholu. Realizacja tych zadań wymaga środków rzeczywiście i faktycznie zmierzających do ograniczenia spożycia alkoholu i jego dostępności. Sąd pierwszej instancji wyprowadził wniosek, że ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi wskazuje, iż sprzedaż detaliczną napojów alkoholowych prowadzi się w punktach sprzedaży (placówkach handlowych) i tylko tam, to znaczy w ściśle określonym miejscu sprzedawca może prowadzić sprzedaż bez- LESZEK BIELECKI – GLOSA DO WYROKU NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO W WARSZAWIE... 333 pośrednią napojów alkoholowych. Organ administracji trafnie podkreślił, że zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych jest aktem administracyjnym adresowanym do indywidualnie oznaczonego przedsiębiorcy, a do jego specyfiki należy to, że udziela ono uprawnienia do prowadzenia działalności w ściśle określonym miejscu. Ustawodawca nie przewidział bowiem możliwości sprzedawania alkoholu poza wyznaczonym punktem sprzedaży. Rozpoznający sprawę Sąd uznał brak odniesienia się w opinii Miejskiej Kom (...truncated)