Otantik Liderliğin Örgütsel Güven Üzerine Etkileri: Erzincan Üniversitesi’nde Bir Uygulama

Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Anadolu University Journal of Social Sciences Otantik Liderliğin Örgütsel Güven Üzerine Etkileri: Erzincan Üniversitesi’nde Bir Uygulama Effects of Authentic Leadership on Organizational Trust: An Application at Erzincan University Doç. Dr. İlhami Yücel - Öğr. Gör. Ethem Kılıç Başvuru Tarihi: 10.11.2016 Kabul Tarihi: 18.05.2017 Öz Abstract Çalışmada, Erzincan Üniversitesinin Erzincan il merkezinde bulunan akademisyenlerin otantik liderlik algıları ile örgüte olan güvenleri arasındaki ilişki araştırılmıştır. Bu amaç doğrultusunda akademisyenlere anket uygulanarak elde edilen veriler incelenmiş ve değerlendirilmiştir. In the study, the relationship between perceptions of authentic leadership and organizational trust of academics in Erzincan University located in the center of Erzincan is researched. This objective is achieved by applying polls to academics. the survey data obtained from the questionnaires applied had been examined and evaluated. Araştırma neticesinde akademisyenlerin otantik liderlik algılarının örgütsel güven algılarını olumlu anlamda etkilediği tespit edilmiştir. Alan yazında dört boyutlu olarak incelenen otantik liderlik algısı Erzincan Üniversitesi örnekleminde iki boyutlu olarak geçerlenmiştir. At the end of the research, it has been found that the authentic leadership perceptions of academics affects the organizational trust perceptions of them in a positive way. The perception of authentic leadership examined the four-dimensional in the literature, has been validated by two-dimensions in the Erzincan University sample. Anahtar Kelimeler: Liderlik, Otantik Liderlik, Güven, Üniversite Keywords: Leadership, Authentic Leadership, Trust, University Günümüz işletme yaşamında etik davranışlar sergileyen ve oldukları gibi davranarak diğerlerine örnek olabilen liderlere olan ihtiyaç her geçen gün artmaktadır. Karmaşıklaşan işletme yaşamında örgütlerin başarısını artıracak unsurlardan biri de çalışanlarının örgütlerine olan güvenleridir. Bu araştırma, örgütsel faaliyetler üzerinde anlamlı etkileri bulunan otantik liderlik ile örgütsel güven ilişkisi ekseninde yapılandırılmıştır. In today’s business life, the demand for the leaders, who act morally and able to be a role-model to the others by acting sincerely, is increasing in each day. One of the factors that increases the success of the business organizations in the complex business life is the employees’ trust on their organization. This research is structured in the axis of relationship between authentic leadership which has significant impact on organizational activities and the organizational trust.   Doç. Dr. İlhami Yücel, Erzincan Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Öğr. Gör. Ethem Kılıç, Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler MYO, * Bu çalışma Erzincan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Ana Bilim Dalın’da 2015 yılında, Doç. Dr. İlhami Yücel tarafından yürütülen “Otantik Liderlik ve Örgütsel Güven: Bir Uygulama” başlıklı Yüksek Lisans tezinden türetilmiştir. sbd.anadolu.edu.tr 81 Otantik Liderliğin Örgütsel Güven Üzerine Etkileri: Erzincan Üniversitesi’nde Bir Uygulama Giriş Sürekli olarak değişen örgüt yaşamında “lider” kritik başarı faktörlerinden biridir. Bu nedenle araştırmacılar tarafından lider ve liderlik konusunda çeşitli araştırmalar yapılmış; lider, liderlik ve liderliğin etkileri konularına açıklık getirilmeye çalışılmıştır. Akademik alanda bu konuların ağırlık kazanmasının bir nedeni de küreselleşmenin, politik, sosyal ve teknolojik gelişmelerin örgütler üzerinde oluşturduğu baskıların liderlere yeni vasıflar yüklemiş olmasıdır. Bu süreçte küreselleşme, toplumların kültürlerini, üretim ve tüketim biçimlerini değiştirdiği gibi yönetim ve liderlik stilleri üzerinde de önemli etkiler oluşturmuştur (Şimşeker ve Ünsar, 2008, s.1029-1030). Liderler, örgütün vizyon ve stratejik istikametini belirlemenin dışında, vizyonun çalışanlara ve dolaylı olarak müşterilere aktarılması, çalışanlara ilham kaynağı olunarak onların aynı amaca odaklanmalarının sağlanması ve vizyonu gerçekleştirmeye yönelik örgütlenmeyi sağlamaya da çalışırlar. Örgütler, liderliği mantıksal ya da teknik bir etkinlik olarak değil, örgüt içinde insanların yönetilmesini ve topluluk duygusunun geliştirilmesini içeren bir etkinlik olarak görmektedirler. Günümüz örgütsel yaşamında başarılı olmanın temelinde yer aldığı düşünülen güven, edinilmesi stratejik olarak gereklilik arz eden bir özellik haline gelmiştir. Böyle bir yapı içerisinde örgütlerin varlıklarını devam ettirebilmeleri ve maliyetlerini düşürebilmeleri için güven, sosyal sermaye olarak oldukça önemli bir konuma gelmiştir. Birlikte çalışmak, genellikle başkalarına belirli bir düzeyde bağlı olmayı gerektirir ve bu yüzden insanlar, kişisel ve örgütsel hedeflere ulaşmak için çeşitli şekillerde başka insanlara güvenmek zorundadırlar (Eroğlu, 2014, s.57). Güven problemlerinin giderilmesinde liderler önemli roller üstlenmektedir. Başarılı liderlerin yol göstericiliğinde örgütler, çalışma iklimlerinde güveni tesis edebilir ve böylece stratejik anlamda başarıya ulaşmaları söz konusu olabilir. Otantik liderlik özelliğine sahip liderlerin örgütsel güveni oluşturma ve sürekliliğini sağlamada daha başarılı olabilecekleri düşünülmektedir. Dolayısıyla bu araştırmanın amacı, otantik liderliğin örgütsel güvenin üzerindeki etkisini incelemek olarak belirlenmiş ve otantik liderlik ile örgütsel güven boyutlarının arasındaki ilişki incelenmiştir. 82 Kuramsal Çerçeve Otantik Liderlik Globalleşme ile birlikte yaşanan sosyo-politik ve teknoloji temelli değişimler, klasik anlamdaki liderliğin yerine iş dünyasının ve alan yazının yeni yaklaşımlar benimsemesine katkı sağlamıştır. Liderliğin tanımının değiştiği ve liderden beklentilerin değişikliğe uğradığı bu dönemde oluşturulan modern liderlik kuramlarından biri de otantik liderliktir. Otantik liderlik kavramına ilişkin ilk uygulamalar sosyoloji ve eğitim alanlarında ortaya çıkmıştır. Sosyolog Seeman (1960) liderin kamudaki rollerine bağlı taleplerini incelemek yerine otantikliğin kavramsal ve ampirik yönüne dikkat çekerek otantikliğe odaklanmıştır. Seeman otantiklik için ölçek geliştirmesine rağmen sorguladığı yapı, doğruluğunu ve geçerliliğini kaybetmiştir. Daha sonra Henderson ve Hoy (1983) tarafından eğitici liderlik ve yeni öğeler eklenmesiyle Seeman ölçeği revize edilerek yapı canlandırılmıştır (Avolio ve Gardner, 2005, s.320). Bu düşünceyi destekleyen bir vaka olarak otantik liderliğin çok boyutlu yapısı geliştirilmiştir (Walumbwa vd., 2008, s.89-90). Modern anlamda otantiklik kavramının 1980’li yıllar içerisinde ortaya çıktığı kabul edilmektedir. Pozitif psikoloji literatürüne göre otantiklik “Bir insanın sahip olduğu tecrübelerini, düşüncelerini, tutkularını, ihtiyaçlarını, isteklerini, tercihlerini ve inançlarını kendini tanıyarak ele geçirme süreci” olarak tanımlamıştır. Bu bağlamda otantiklik, bir kişinin hem kişisel tecrübelerinin hem de davr (...truncated)