Nazal Polipozis Tanı ve Tedavisinde Neredeyiz?

Arşiv Kaynak Tarama Dergisi Archives Medical Review Journal Nazal Polipozis Tanı ve Tedavisinde Neredeyiz? Where We are in The Diagnosis and Treatment of Nasal Polyposıs? Süleyman Özdemir1 , Elvan Onan2 1Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi, Kulak Burun Boğaz Anabilim Dalı, Adana, Turkey 2S.B. Adana Şehir Hastanesi, Kulak Burun Boğaz Anabilim Dalı, Adana, Turkey ABSTRACT Nasal polyposis is a chronic inflammatory disease of the nasal and paranasal sinuses mucosa, characterized by prolapse of edematous mucosa as grey polypoid masses, most commonly from the anterior ethmoid region. Nasal polyps are common, affecting up to 1-4 percent of the population. They present with nasal obstruction, rhinorrhoea, post nasal drip, loss of sense of smell, and less commonly facial pain. The management of nasal polyps, aimed at improving these symptoms, includes both surgical and medical treatments, but there is no universally accepted management protocol. Several hypotheses have been put forward regarding the underlying mechanisms but the aetiology is still unknown. In this article, we present the recent advances in the diagnosis and treatment of nasal polyposis by reviewing new guidelines and meta-analysis studies. Keywords: nasal polyp, treatment, disease management ÖZET Nazal ve paranasal mukozanın kronik inflamatuar hastalığı olan nazal polipozis, çoğunlukla ön etmoid bölgeden ödemli mukozanın sarkması ve gri renkli polipoid kitleler oluşturması ile karakterize bir hastalıktır. Nazal poliplerin toplumda görülme oranı %1-4 dür. Hastalarda burun tıkanıklığı, rinore, geniz akıntısı, koku kaybı ve daha az sıklıkta yüz ağrısı şikayetlerine yol açabilir. Nazal polip tedavisi bu belirtilerin ortadan kaldırılmasına yönelik medikal ve cerrahi tadavileri içerir fakat genel kabul görmüş bir tedavi protokolü yoktur. Altta yatan nedene yönelik olarak birçok hipotez ortaya atılsa da etyolojisi halen tam olarak bilinmemektedir. Bu makalede nazal polipozis tanı ve tedavisindeki güncel gelişmeler literatür gözden geçirilerek sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: nazal polip, tedavi, hastalık yönetimi Giriş Nazal polipler, nazal ve paranazal boşluklardaki kronik mukozal inflamasyonun bir sonucu olarak ortaya çıkan yarı saydam, ödemli, göz yaşı şeklinde veya yuvarlak, soluk gri renkli kitlelerdir. Çoğunlukla orta meatus ve etmoid bölgedeki paranazal sinüsleri döşeyen mukozadan köken alırlar. Nazal poliplerin toplumda görülme oranı %1-4 dür. Erkeklerde, kadınlara oranla %1.3 - 2.2 oranında daha fazla görülürken, 45-65 yaşları arasında görülme sıklığı artar1-3. Kronik rinosinüzitin nazal poliple birlikteliğini inceleyen çalışmalarda örneğin İsveç’in tek bir şehrinde prevalansın 2.7% olduğu, yine benzer çalışmalarda Danimarka ve ABD Pennsylvania’da yıllık insidansın sırayla binde 0.63 ve 0.83 olduğu belirtilmiştir1,4,5. Günümüzde polip oluşumunun mekanizması halen tam olarak anlaşılamamıştır. Etyopatogenez ile ilgili kronik bakteriyel ve fungal enfeksiyonlar, genetik aile öyküsü, aspirin intoleransı, epitelyal hasar, alerji, eikosanoid yolakta bozukluklar gibi birçok faktör hakkında hipotezler ortaya atılmıştır 6-13. Hastalarda burun tıkanıklığı, rinore, geniz akıntısı, koku kaybı ve daha az sıklıkta yüz ağrısı şikayetlerine yol açabilir. Nazal polip tedavisi bu belirtilerin ortadan kaldırılmasına yönelik medikal ve cerrahi tedavileri içerir fakat genel kabul görmüş bir tedavi protokolü yoktur. Bu sebeple klinikler arası çok büyük tanı ve tedavi farklılıkları bulunmaktadır. Bu makalede nazal polipozis tanı ve tedavisindeki güncel gelişmeler literatür gözden geçirilerek sunulmuştur. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi . Archives Medical Review Journal 2019;28(3):242-248 doi:10.17827/aktd.434132 Özdemir ve Onan 243 Nazal Polipler ile İlişkili Durumlar Nazal polipler genellikle altta yatan bir lokal veya sistemik hastalıkla birlikte bulunur ve en yaygın görülen ilişki kronik rinosinüzittir. Birçok farklı kronik rinosinüzit fenotipi olmasına rağmen tüm olguların üçte biri nazal poliplerle ilişkilidir. Nazal polip bulunmayan kronik rinosinüzitli hastalarla karşılaştırıldığında, nazal polibi olan kronik rinosinüzitli hastalarda semptomlar daha ağır, ameliyat oranları ve BT ile taranma oranları daha yüksek, ilaç kullanımları daha fazladır14. Allerjik fungal sinüzit, aspirinle indüklenen respiratuar hastalık, Churg-Strauss sendromu, kistik fibrozis, primer siliyer diskinezi, astım ve Young's sendromunda yüksek oranda burun polip prevelansı görülmektedir. (Tablo 1)15. Tablo 1. Diğer Hastalıklarda Nazal polip Prevelansı15 HASTALIK PREVELANS Aspirinle indüklenen respiratuar hastalık %15-23 Astım %7  Ig E bağımlı %5 - Ig E bağımsız %13 Kronik rinosinüzit (erişkin) %33 Rinit  Nonallerjik rinit %5  Allerjik rinit %1.5 Çocukluk astımı/sinüziti %0.1 Kistik fibrozis  Çocuk  Erişkin %10 %50 %50 Churg-Strauss Sendromu %65-100 Allerjik Fungal sinüzit Primer Silier Diskinezi (Kartagener) %40 Tanı -Anamnez Hastaların en sık şikayeti burun tıkanıklığıdır. Semptomlar yavaş geliştiğinden başlangıç zamanının hatırlanması zor olabilir. Hastalarda burun tıkanıklığı ile birlikte baş ağrısı, anozmi, hiponazal konuşma, tat ve koku almada bozukluk, horlama, rinore, geniz akıntısı şikayetleri de bulunabilir. Şikayetler hastaların çoğunda bilateraldir. -Fizik muayene Anterior rinoskopide düzgün yüzeyli, kirli sarı renkte, şeffaf ve mobil bir kitle gözlenir. Tanı için en önemli yöntemlerden biri endoskopik muayenedir. Özellikle muayene öncesi dekonjestan kullanımı daha sağlıklı burun muayeneye olanak sağlar. Nazal polipler genellikle çift taraflıdır, dokunulduklarında hassas değildir ve kolay kanamazlar. Bazen geçirilen enfeksiyonlara bağlı olarak renk değişikliği ya da şekil değişikliğine uğrayabilirler. Tek taraflı kitleler klinisyeni başka hastalıklar konusunda uyarmalıdır. Polipler genellikle etmoid sinüslerden kaynaklanırlar ve orta meada gözlenirler. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi . Archives Medical Review Journal 244 Nazal Polipozis Tanı ve Tedavisi Lund ve Mackay, nazal poliplerin yayılımına göre bir evreleme sistemi geliştirilmiştir. Evre 0: Polip yok Evre 1: Orta konkanın altında, endoskop kullanınca görülebilen polip Evre 2: Orta konkanın altına protrude olan, endoskop kullanmadan da görülebilen polip Evre 3: masif polipozis Muayenede poliple birlikte alerji mevcut ise, Dennie çizgileri, alerjik shiner ve allerjik selam gözlenebilir. Ayrıca polip ile birlikte yeşil kahve renkli koyu kıvamda bir sekresyon gözlenirse fungal enfeksiyon olasılığı düşünülmelidir. -Laboratuvar Hastanın mesleği, yaşam tarzı, yaşadığı çevre, aspirin duyarlılığı, ek hastalık mevcudiyeti sorularak özelliği olan hastalara ek testler istenebilir. 16 yaşından küçük çocuklar için, kistik fibrozis ihtimali nedeniyle ter testi yapılmalı ve genetik test istenmelidir. -Görüntüleme yöntemleri Nazal poliplerde görüntüleme yöntemi, hastalığın burun ve sinüsler içindeki yaygınlığının bilinmesi açısından önemlidir. Hastalığın boy (...truncated)