تاثیر بازی‌های رایانه‌ای آموزشی بر یادگیری مفاهیم ریاضی دانش‌آموزان دارای اختلالات طیف اوتیسم

‫ﻣﺠﻠﻪي اﺻﻮل ﺑﻬﺪاﺷﺖ رواﻧﯽ‬ ‫ﻣﻘﺎﻟﻪي ﭘﮋوﻫﺸﯽ‬ ‫ﺳﺎل ‪ ،(2) 19‬اﺳﻔﻨﺪ ‪ 1395‬و ﻓﺮوردﯾﻦ ‪ ،1396‬ﺻﻔﺤﻪ ‪90-5‬‬ ‫ﺗﺎﺛﯿﺮ ﺑﺎزيﻫﺎي راﯾﺎﻧﻪاي آﻣﻮزﺷﯽ ﺑﺮ ﯾﺎدﮔﯿﺮي ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ رﯾﺎﺿﯽ داﻧﺶآﻣﻮزان داراي اﺧﺘﻼﻻت‬ ‫ﻃﯿﻒ اوﺗﯿﺴﻢ‬ ‫ﺧﻼﺻﻪ‬ ‫ﻣﻘﺪﻣﻪ‪ :‬ﺑﺎ وﺟﻮد ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪيﻫﺎ و ﻗﺎﺑﻠﯿﺖﻫﺎي ﻓﻦآوري و اﺛﺮات ﻣﺜﺒﺖ آن در‬ ‫ﮐﻤﯿﺖ و ﮐﯿﻔﯿﺖ ﯾﺎددﻫﯽ و ﯾﺎدﮔﯿﺮي‪ ،‬ﻣﺘﺎﺳﻔﺎﻧﻪ ﺣﻮزهي آﻣﻮزش داﻧﺶآﻣﻮزان ﺑﺎ‬ ‫رﺣﯿﻢ ﻣﺮادي‬ ‫داﻧﺸﺠﻮي دﮐﺘﺮاي ﺗﮑﻨﻮﻟﻮژي آﻣﻮزﺷﯽ‪ ،‬داﻧﺸﮕﺎه‬ ‫ﻋﻼﻣﻪ ﻃﺒﺎﻃﺒﺎﺋﯽ‪ ،‬ﺗﻬﺮان‪ ،‬اﯾﺮان‬ ‫اﺳﺘﺎد ﻣﺪﻋﻮ داﻧﺸﮕﺎه ﺧﻮارزﻣﯽ‬ ‫ﻧﯿﺎزﻫﺎي آﻣﻮزﺷﯽ وﯾﮋه‪ ،‬ﺑﻪ دور از ﺗﺤﻮﻻت رخ داده ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ و ﻧﯿﺎزﻣﻨﺪ‬ ‫ﺗﻮﺟﻪ ﺟﺪي در اﯾﻦ زﻣﯿﻨﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻫﺪف ﭘﮋوﻫﺶ ﺣﺎﺿﺮ ﺑﺮرﺳﯽ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﺑﺎزيﻫﺎي‬ ‫راﯾﺎﻧﻪاي آﻣﻮزﺷﯽ ﺑﺮ ﯾﺎدﮔﯿﺮي ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ رﯾﺎﺿﯽ داﻧﺶ آﻣﻮزان ﭘﺎﯾﻪ ﺳﻮم اﺑﺘﺪاﯾﯽ‬ ‫داراي اﺧﺘﻼل ﻃﯿﻒ اوﺗﯿﺴﻢ در درس رﯾﺎﺿﯽ ﺑﻮد‪.‬‬ ‫روشﮐﺎر‪ :‬در اﯾﻦ ﮐﺎرآزﻣﺎﯾﯽ ﺑﺎﻟﯿﻨﯽ در ﺳﺎل ‪ 1391-92‬اﻧﺠﺎم ﺷﺪ‪ .‬آزﻣﻮدﻧﯽﻫﺎ‬ ‫‪ 30‬ﻧﻔﺮ از داﻧﺶآﻣﻮزان داراي اﺧﺘﻼل ﻃﯿﻒ اوﺗﯿﺴﻢ در ﺷﻬﺮ ﺗﻬﺮان ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ ﮐﻪ‬ ‫ﺑﻪ ﻃﻮر ﺗﺼﺎدﻓﯽ در دو ﮔﺮوه آزﻣﻮن و ﺷﺎﻫﺪ ﺗﻘﺴﯿﻢ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﻗﺒﻞ از ﺷﺮوع ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ‪،‬‬ ‫ﺗﻤﺎم آزﻣﻮدﻧﯽ ﻫﺎ ﺑﺎ آزﻣﻮن ﻣﺤﻘﻖﺳﺎﺧﺘﻪ ﯾﺎدﮔﯿﺮي ارزﯾﺎﺑﯽ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺳﭙﺲ در ﮔﺮوه‬ ‫آزﻣﻮن‪ ،‬اﺑﺘﺪا ﻣﻌﻠﻢ درس ﺧﻮد را در ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ )ﺟﻤﻊ‪ ،‬ﺗﻔﺮﯾﻖ‪ ،‬ﺿﺮب و‬ ‫ﺗﻘﺴﯿﻢ( ﺑﻪ ﻃﻮر ﮐﺎﻣﻞ ﺑﻪ داﻧﺶآﻣﻮزان اراﯾﻪ داد و از ﺑﺎزي راﯾﺎﻧﻪاي ﺑﻪ ﻋﻨﻮان‬ ‫ﻣﮑﻤﻠﯽ ﺑﺮاي ﻣﻔﻬﻮم آﻣﻮزش اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪ‪ .‬از آﻣﺎر ﺗﻮﺻﯿﻔﯽ و اﺳﺘﻨﺒﺎﻃﯽ )ﺗﺤﻠﯿﻞ‬ ‫ﮐﻮارﯾﺎﻧﺲ( ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﺤﻠﯿﻞ دادهﻫﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﯾﺎﻓﺘﻪﻫﺎ‪ :‬ﺗﺤﻠﯿﻞ ﻧﺘﺎﯾﺞ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﺗﺤﻠﯿﻞ ﮐﻮارﯾﺎﻧﺲ ﻧﺸﺎن داد ﮐﻪ ﭘﺲ از آﻣﻮزش‬ ‫ﺗﻔﺎوت ﻣﻌﻨﯽداري در ﯾﺎدﮔﯿﺮي ﮔﺮوه آزﻣﻮن در ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﺑﺎ ﮔﺮوه ﺷﺎﻫﺪ اﯾﺠﺎد ﺷﺪه‬ ‫اﺳﺖ )‪.(P≥ 0/001‬‬ ‫ﻧﺘﯿﺠﻪﮔﯿﺮي‪ :‬ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﯽرﺳﺪ ﮐﻪ اﺳﺘﻔﺎده از ﺑﺎزي راﯾﺎﻧﻪاي آﻣﻮزﺷﯽ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان‬ ‫ﻣﮑﻤﻞ آﻣﻮزش در درس رﯾﺎﺿﯽ ﺑﺎﻋﺚ اﻓﺰاﯾﺶ ﯾﺎدﮔﯿﺮي داﻧﺶآﻣﻮزان داراي‬ ‫اﺧﺘﻼل ﻃﯿﻒ اوﺗﯿﺴﻢ ﻣﯽﺷﻮد ﻟﺬا ﭘﯿﺸﻨﻬﺎد ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ در آﻣﻮزش ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ رﯾﺎﺿﯽ‬ ‫از ﻓﻦآوريﻫﺎي ﻧﻮﯾﻦ آﻣﻮزﺷﯽ ﺑﻪ ﺧﺼﻮص ﺑﺎزيﻫﺎي راﯾﺎﻧﻪاي در ﮐﻨﺎر ﺷﯿﻮهي‬ ‫ﺳﻨﺘﯽ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد‪.‬‬ ‫واژهﻫﺎي ﮐﻠﯿﺪي‪ :‬آﻣﻮزش‪ ،‬اﺧﺘﻼل ﻃﯿﻒ اوﺗﯿﺴﻢ‪ ،‬ﺑﺎزي راﯾﺎﻧﻪاي‪ ،‬ﯾﺎدﮔﯿﺮي‬ ‫*ﻣﻮﻟﻒ ﻣﺴﺌﻮل‪:‬‬ ‫داﻧﺸﮑﺪهي روانﺷﻨﺎﺳﯽ و ﻋﻠﻮم ﺗﺮﺑﯿﺘﯽ‪ ،‬داﻧﺸﮕﺎه‬ ‫ﻋﻼﻣﻪ ﻃﺒﺎﻃﺒﺎﺋﯽ‪ ،‬ﺗﻬﺮان‪ ،‬اﯾﺮان‬ ‫‪‬‬ ‫ﺗﺎرﯾﺦ وﺻﻮل‪95/01/17 :‬‬ ‫ﺗﺎرﯾﺦ ﺗﺎﯾﯿﺪ‪95/08/17 :‬‬ ‫ﭘﯽﻧﻮﺷﺖ‪:‬‬ ‫اﯾﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﭘﺲ از ﺗﺎﯾﯿﺪ ﮐﻤﯿﺘﻪي ﭘﮋوﻫﺸﯽ داﻧﺸﮑﺪهي روانﺷﻨﺎﺳﯽ و ﻋﻠﻮم ﺗﺮﺑﯿﺘﯽ داﻧﺸﮕﺎه ﻋﻼﻣﻪ ﻃﺒﺎﻃﺒﺎﺋﯽ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه و از از ﻫﯿﭻ ﻧﻬﺎد ﺧﺎﺻﯽ ﮐﻤﮏ ﻣﺎﻟﯽ درﯾﺎﻓﺖ‬ ‫ﻧﺸﺪه و ﻫﻢﭼﻨﯿﻦ ﻧﺘﺎﯾﺞ اﯾﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺑﺎ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﮔﺎن ارﺗﺒﺎﻃﯽ ﻧﺪاﺷﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬از ﺗﻤﺎم ﺷﺮﮐﺖﮐﻨﻨﺪﮔﺎن و ﯾﺎريﮐﻨﻨﺪﮔﺎن ﺑﻪ ﺧﺼﻮص ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ آﻣﻮزش و ﭘﺮورش‬ ‫اﺳﺘﺜﻨﺎﯾﯽ ﺷﻬﺮ ﺗﻬﺮان‪ ،‬ﻫﻤﮑﺎران ﻋﺰﯾﺰ در ﻣﺪرﺳﻪي ﭘﯿﮏ ﻫﻨﺮ اوﺗﯿﺴﻢ و ﻫﻢﭼﻨﯿﻦ ﺗﻤﺎﻣﯽ داﻧﺶآﻣﻮزاﻧﯽ ﮐﻪ در اﯾﻦ ﭘﮋوﻫﺶ ﻣﺎ را ﯾﺎري ﻧﻤﻮدﻧﺪ‪ ،‬ﻗﺪرداﻧﯽ ﻣﯽﮔﺮدد‪.‬‬ ‫ﺑﺎزيﻫﺎي راﯾﺎﻧﻪاي و ﯾﺎدﮔﯿﺮي رﯾﺎﺿﯽ‬ ‫‪91 Fundamentals of Mental Health, 19(2), Mar-Apr 2017‬‬ ‫ﻣﻘﺪﻣﻪ‬ ‫ﻣﯽ ﺷﻮد در ﺣﺎل ﻇﻬﻮر اﺳﺖ‪ .‬ﯾﺎدﮔﯿﺮي از ﻃﺮﯾﻖ ﺑﺎزيﻫﺎي راﯾﺎﻧﻪاي‪،‬‬ ‫ﺑﺎ وﺟﻮد ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪيﻫﺎ و ﻗﺎﺑﻠﯿﺖﻫﺎي ﻓﻨﺎوري و اﺛﺮات ﻣﺜﺒﺖ آن در ﮐﻤﯿﺖ‬ ‫و ﮐﯿﻔﯿﺖ ﯾﺎددﻫﯽ و ﯾﺎدﮔﯿﺮي‪ ،‬ﻣﺘﺎﺳﻔﺎﻧﻪ ﺣﻮزهي آﻣﻮزش داﻧﺶآﻣﻮزان ﺑﺎ‬ ‫رﺿﺎﯾﺖ داﻧﺶآﻣﻮزان را ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﺎﯾﺮ روشﻫﺎ در اﻣﺮ ﯾﺎدﮔﯿﺮي ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه‬ ‫ﻣﯽآورد‪ .‬از ﻃﺮﯾﻖ اﺳﺘﻔﺎده از ﺑﺎزيﻫﺎي راﯾﺎﻧﻪاي آﻣﻮزﺷﯽ‪ ،‬داﻧﺶآﻣﻮزان‬ ‫ﻧﯿﺎزﻫﺎي آﻣﻮزﺷﯽ وﯾﮋه‪ ،1‬ﺑﻪ دور از ﺗﺤﻮﻻت رخ داده ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ و‬ ‫ﻣﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ داﻧﺶ ﺧﻮد را در ﺑﺎزيﻫﺎ ﺑﻪ ﮐﺎر ﮔﯿﺮﻧﺪ و از ﺗﺠﺎرب ﯾﺎدﮔﯿﺮي‬ ‫راﯾﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﺧﺼﻮص ﺑﺎزيﻫﺎي آﻣﻮزﺷﯽ راﯾﺎﻧﻪاي ﺗﻮاﻧﺎﯾﯽ داﻧﺶآﻣﻮز داراي‬ ‫آﯾﻨﺪه ﺑﻬﺮهﮔﯿﺮي ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ )‪ .(10‬اﻫﻤﯿﺖ ﺑﻪﮐﺎرﮔﯿﺮي اﯾﻦ روش آﻣﻮزﺷﯽ در‬ ‫ﻧﯿﺎزﻣﻨﺪ ﺗﻮﺟﻪ ﺟﺪي در اﯾﻦ زﻣﯿﻨﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻓﻦآوريﻫﺎي ﮐﻤﮑﯽ ﻣﺒﺘﻨﯽ ﺑﺮ‬ ‫ﮐﺴﺐ ﺷﺪه در دﻧﯿﺎي ﻣﺠﺎزي در ﺟﻬﺖ ﺷﮑﻞدﻫﯽ ﺑﻪ رﻓﺘﺎر ﺧﻮﯾﺶ در‬ ‫ﻧﯿﺎز وﯾﮋه را در اﺳﺘﻘﻼل در اﻧﺠﺎم ﺗﮑﺎﻟﯿﻒ اﻓﺰاﯾﺶ ﻣﯽدﻫﺪ )‪ (1‬و اﯾﻦ ﺧﻮد‬ ‫ﻓﺮاﯾﻨﺪ آﻣﻮزش و ﯾﺎدﮔﯿﺮي ﺗﺎ اﻧﺪازهاي اﺳﺖ ﮐﻪ در ﺑﺮﺧﯽ از ﮐﺸﻮرﻫﺎي‬ ‫اوﺗﯿﺴﻢ ﻣﯽﺷﻮد‪ .‬ﺑﺎزيﻫﺎي آﻣﻮزﺷﯽ راﯾﺎﻧﻪاي ﺑﺎ وﯾﮋﮔﯽﻫﺎﯾﯽ ﻫﻢﭼﻮن‬ ‫داده اﺳﺖ‪ .‬ﻫﻢﭼﻨﯿﻦ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﭘﮋوﻫﺶﻫﺎي اﻧﺪﮐﯽ ﮐﻪ در زﻣﯿﻨﻪي اﺳﺘﻔﺎده‬ ‫ﺑﺎﻋﺚ ﯾﺎدﮔﯿﺮي و ﺗﻘﻮﯾﺖ ﻋﺰت ﻧﻔﺲ داﻧﺶآﻣﻮزان داراي اﺧﺘﻼل ﻃﯿﻒ‬ ‫ﺟﻬﺎن ﻫﻢﭼﻮن ﻣﺎﻟﺰي‪ ،‬ﻋﻨﻮان ﯾﮏ رﺷﺘﻪي داﻧﺸﮕﺎﻫﯽ را ﺑﻪ ﺧﻮد اﺧﺘﺼﺎص‬ ‫اﻧﻔﺮادي ﮐﺮدن آﻣﻮزش و ﺗﻄﺒﯿﻖ آﻣﻮزش ﺑﺎ ﻧﯿﺎزﻫﺎ و وﯾﮋﮔﯽﻫﺎي‬ ‫از ﻓﻦآوريﻫﺎي ﻧﻮﯾﻦ ﺑﻪ ﺧﺼﻮص ﺑﺎزيﻫﺎي راﯾﺎﻧﻪاي در آﻣﻮزش ﺑﻪ‬ ‫داﻧﺶآﻣﻮزان داراي اﺧﺘﻼل ﻃﯿﻒ اوﺗﯿﺴﻢ اﯾﻔﺎ ﮐﻨﻨﺪ )‪ .(2‬ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎي‬ ‫ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﺑﻪﺳﺰاﯾﯽ را در آﻣﻮزش ﺑﻪ اﯾﻦ داﻧﺶآﻣﻮزان داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ و ﺑﻪ‬ ‫ﯾﺎدﮔﯿﺮﻧﺪﮔﺎن ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﻧﻘﺶ ﻣﻬﻤﯽ را در ﺷﮑﻞﮔﯿﺮي داﻧﺶ و ﻣﻬﺎرتﻫﺎي‬ ‫داﻧﺶآﻣﻮزان داراي اﺧﺘﻼل ﻃﯿﻒ اوﺗﯿﺴﻢ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬اﯾﻦ ﭘﮋوﻫﺶ‬ ‫ﮐﻤﮏآﻣﻮزﺷﯽ راﯾﺎﻧﻪاي ﻣﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ در ﯾﺎدﮔﯿﺮﻧﺪه ﺟﻬﺖ اﯾﺠﺎد اﻧﮕﯿﺰه‪،‬‬ ‫ﻋﻨﻮان ﯾﮏ ﭘﯿﺸﯿﻨﻪي ﭘﮋوﻫﺸﯽ‪ ،‬ﺗﻮﺳﻂ ﺳﺎﯾﺮ ﭘﮋوﻫﺸﮕﺮاﻧﯽ ﮐﻪ ﻗﺼﺪ اﻧﺠﺎم‬ ‫اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ و ﺑﻪ ﻋﻨﻮان واﺳﻄﻪي ﺗﻌﺎﻣﻞ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺑﯿﻦ درﻣﺎﻧﮕﺮ و اﻓﺮاد اوﺗﯿﺴﻢ‪،‬‬ ‫داراي اﺧﺘﻼل ﻃﯿﻒ اوﺗﯿﺴﻢ دارﻧﺪ‪ ،‬ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﯿﺮد‪.‬‬ ‫ﻓﻦآوري‪ ،‬ﺗﻮﺳﻌﻪي ﺳﯿﺎﺳﺖ و ﻣﺸﺎرﮐﺖ داﻧﺶآﻣﻮزان ﺑﺎ ﻧﯿﺎزﻫﺎي آﻣﻮزﺷﯽ‬ ‫دﺳﺖ داده اﺳﺖ )‪ .(11‬وﻻﯾﺘﯽ‪ ،‬زارﻋﯽ زوارﮐﯽ و اﻣﯿﺮ ﺗﯿﻤﻮري ﭘﮋوﻫﺸﯽ‬ ‫ﯾﺎدﮔﯿﺮي ﻣﻌﻨﯽدار در ﻫﺮ ﻣﮑﺎﻧﯽ درﺑﺮداﺷﺘﻪ اﺳﺖ )‪ .(4‬ﻓﻦآوري‪ ،‬ﺗﻌﺪﯾﻞﮔﺮ‬ ‫ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ داﻧﺶآﻣﻮزان دﺧﺘﺮ ﮐﻢﺗﻮان ذﻫﻨﯽ اﻧﺠﺎم دادﻧﺪ‪ .‬ﻧﺘﺎﯾﺞ‬ ‫ﺗﻘﻮﯾﺖ ﺗﻮﺟﻪ‪ ،‬ﺑﻪﻋﻨﻮان ﭘﺎداش و ﺗﻘﻮﯾﺖ ﺑﯿﺮوﻧﯽ‪ ،‬اﻓﺰاﯾﺶ ﻋﻤﻠﮑﺮد و ﺗﻌﺎﻣﻞ‬ ‫ﭘﮋوﻫﺶ در زﻣﯿﻨﻪي ﮐﺎرﺑﺮد ﻓﻦآوري راﯾﺎﻧﻪ در آﻣﻮزش داﻧﺶآﻣﻮزان‬ ‫در ﺗﻮﺳﻌﻪي ﺗﻘﻠﯿﺪ و ﯾﺎدﮔﯿﺮي ﻣﻮﺛﺮ ﺑﺎﺷﻨﺪ )‪ .(3‬ﺳﺮﻣﺎﯾﻪﮔﺬاري در ﺑﺨﺶ‬ ‫ﭘﮋوﻫﺶﻫﺎي اﺧﯿﺮ‪ ،‬ﯾﺎﻓﺘﻪﻫﺎي ﻣﺜﺒﺘﯽ ﺑﺮاي اﺳﺘﻔﺎده از ﺑﺎزيﻫﺎ درﮐﻼس ﺑﻪ‬ ‫وﯾﮋه‪ ،‬ﻓﺮﺻﺖﻫﺎي ﺑﯽﻧﻈﯿﺮي را ﺑﺮاي ﺷﺮﮐﺖ ﺗﻤﺎم داﻧﺶآﻣﻮزان در ﺗﺠﺎرب‬ ‫ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان ﺗﺎﺛﯿﺮ ﺑﺎزي راﯾﺎﻧﻪاي آﻣﻮزﺷﯽ ﺑﺮ ﯾﺎدﮔﯿﺮي‪ ،‬ﯾﺎدداري و اﻧﮕﯿﺰهي‬ ‫ﺑﺰرﮔﯽ اﺳﺖ زﯾﺮا ﺑﺴﯿﺎري از اﻓﺮاد ﻧﺎﺗﻮان ﻣﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ آن را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮏ ﻧﻮع‬ ‫ﺣﺎﺻﻞ از اﯾﻦ ﭘﮋوﻫﺶ ﻧﺸﺎن داد ﮐﻪ ﺑﺎزي راﯾﺎﻧﻪاي آﻣﻮزﺷﯽ رﯾﺎﺿﯽ در‬ ‫ﯾﺎدﮔﯿﺮﻧﺪﮔﺎن ﺑﻪ ﮐﺎر ﺑﺮﻧﺪ )‪.(5‬‬ ‫آﻣﻮزان ﮐﻢﺗﻮان ذﻫﻨﯽ در درس رﯾﺎﺿﯽ ﻣﯽﺷﻮد )‪ .(12‬اﺧﻮاﺳﺖ‪ ،‬ﭘﮋوﻫﺸﯽ‬ ‫وﺳﯿﻠﻪي ﺟﺎيﮔﺰﯾﻦ ﺷﻨﺎﺧﺘﯽ در ﻏﻠﺒﻪ ﯾﺎ ﺟﺒﺮان ﺗﻔﺎوتﻫﺎ در ﺑﺮاﺑﺮ دﯾﮕﺮ‬ ‫ﻣﻔﻬﻮم ﺟﻤﻊ‪ ،‬ﺑﺎﻋﺚ اﻓﺰاﯾﺶ ﯾﺎدﮔﯿﺮي و اﻧﮕﯿﺰهي ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ داﻧﺶ‪-‬‬ ‫رﺳﺎﻧﻪﻫﺎي دﯾﺠﯿﺘﺎل اﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻔﯽ دارﻧﺪ ﮐﻪ در ﺑﯿﻦ آنﻫﺎ‪ ،‬ﺑﺎزيﻫﺎي‬ ‫ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان ﺗﺎﺛﯿﺮ ﺑﺎزيﻫﺎي آﻣﻮزﺷﯽ ﺑﺮ ﻣﯿﺰان ﯾﺎدﮔﯿﺮي ﺑﺮﺧﯽ از ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ‬ ‫راﯾﺎﻧﻪاي‪ 2‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺗﻌﺎﻣﻠﯽﺗﺮﯾﻦ آنﻫﺎ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪهاﻧﺪ )‪.(6‬‬ ‫اﻣﺮوزه‬ ‫رﯾﺎﺿﯽ در داﻧﺶآﻣﻮزان ﭘﺴﺮ ﮐﻢﺗﻮان ذﻫﻨﯽ آﻣﻮزشﭘﺬﯾﺮ اﻧﺠﺎم داد‪ .‬ﻧﺘﺎﯾﺞ‬ ‫ﭘﯿﺸﺮﻓﺖﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ در زﻣﯿﻨﻪي ﻓﻦآوري اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺑﻪ وﻗﻮع‬ ‫ﻧﺸﺎن داد ﮐﻪ ﺗﻔﺎوت ﻣﯿﺎﻧﮕﯿﻦ ﻧﻤﺮات دو ﮔﺮوه آزﻣﻮن و ﺷﺎﻫﺪ در ﮐﻞ‬ ‫‪3‬‬ ‫ﻧﻤﺮات ﮔﺮوه آزﻣﻮن در ﻫﺮ ﯾﮏ از ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ رﯾﺎﺿﯽ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﮔﺮوه ﺷﺎﻫﺪ‬ ‫ﻋﺼﺒﯽ‪-‬رﺷﺪي اﺳﺖ ﮐﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﺗﺸﺨﯿﺺ اﺧﺘﺼﺎﺻﯽ اوﺗﯿﺴﻢ‪ ،‬ﻧﺸﺎﻧﮕﺎن‬ ‫ﻓﺮاﺷﻨﺎﺧﺖ در اﺷﺨﺎص داراي ﻧﺎﺗﻮاﻧﯽ ﻫﻮﺷﯽ ﺷﺪﯾﺪ اﺳﺘﻔﺎده ﮐﺮده اﺳﺖ‪ .‬او‬ ‫ﭘﯿﻮﺳﺘﻪ اﺳﺖ‪ ،‬ﭘﯿﺶ از ﻫﻤﻪ ﺑﻪ ﺑﻬﺒﻮد آﻣﻮزش و ﯾﺎدﮔﯿﺮي ﺑﻪ داﻧﺶآﻣﻮزان ﺑﺎ‬ ‫ﻧﯿﺎزﻫﺎي آﻣﻮزﺷﯽ و ﺑﻪ وﯾﮋه داﻧﺶآﻣﻮزان داراي اﺧﺘﻼﻻت ﻃﯿﻒ اوﺗﯿﺴﻢ‬ ‫اﻧﺠﺎﻣﯿﺪه اﺳﺖ‪ .‬اﺻﻄﻼح اﺧﺘﻼﻻت ﻃﯿﻒ اوﺗﯿﺴﻢ داﻣﻨﻪاﯾﯽ از اﺧﺘﻼﻻت‬ ‫آﺳﭙﺮﮔﺮ و اﺧﺘﻼﻻت ﻓﺮاﮔﯿﺮ رﺷﺪ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪاي دﯾﮕﺮ ﻣﺸﺨﺺ‬ ‫ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ رﯾﺎﺿﯽ‪ ،‬ﻣﻌﻨﯽدار ﺑﻮد‪ .‬ﻫﻢﭼﻨﯿﻦ اﯾﻦ ﻣﺪاﺧﻠﻪ‪ ،‬ﺑﺎﻋﺚ اﻓﺰاﯾﺶ ﻣﯿﺎﻧﮕﯿﻦ‬ ‫ﺷﺪ )‪ .(13‬ﺑﺎﻏﺒﺎﻧﯽ ﭘﺮﺷﮑﻮﻫﯽ از ﺑﺎزي راﯾﺎﻧﻪاي ﯾﺎدﯾﺎر ﺑﺮاي ﺑﻬﺒﻮد‬ ‫در آﻣﻮزش ﺑﻪ ﮐﻤﮏ راﯾﺎﻧﻪ‪ ،‬ﻣﻮﻓﻘﯿﺖ در آﻣﻮزش ﺗﻮاﻧﺎﯾﯽﻫﺎي وﯾﮋه در‬ ‫ﻧﺸﺪهاﻧﺪ )‪ .(7‬اﺧﺘﻼﻻت ﻃﯿﻒ اوﺗﯿﺴﻢ ﺟﺰو ‪ 5‬ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ اﺧﺘﻼﻻت ﻋﺼﺒﯽ‪-‬‬ ‫ﻓﺮآﯾﻨﺪ ﺷﻨﺎﺧﺘﯽ ﮐﻠﯽ را ﺑﺮرﺳﯽ ﮐﺮده و ﺑﻪ ﻧﺘﺎﯾﺞ ﻣﺜﺒﺖ و ﻣﻌﻨﯽداري رﺳﯿﺪه‬ ‫ارﺗﺒﺎطﻫﺎ‪ ،‬ﻋﻼﯾﻖ ﻣﺤﺪود و اﻟﮕﻮﻫﺎي ﻗﺎﻟﺒﯽ رﻓﺘﺎر ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ )‪ .(8‬ﺑﻪ ﻋﻼوه اﯾﻦ‬ ‫داﻧﺶآﻣﻮزان ﮐﻢﺗﻮان ذﻫﻨﯽ دﺑﺴﺘﺎﻧﯽ را ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﯽ ﻗﺮار داد‪ .‬ﻧﺘﺎﯾﺞ ﻧﺸﺎن‬ ‫ﺳﺎل اﺧﯿﺮ‪ ،‬ﮔﺮاﯾﺶ ﺑﻪ ﺑﺎزيﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت راﯾﺎﻧﻪاي و دﯾﺠﯿﺘﺎل اراﯾﻪ‬ ‫داري وﺟﻮد دارد و ﺑﺎزي ﻣﻮﺟﺐ اﻓﺰاﯾﺶ رﺷﺪ ﻋﺎﻃﻔﯽ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﮐﻮدﮐﺎن‬ ‫رﺷﺪي اﺳﺖ ﮐﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﻧﻘﺎﯾﺺ اوﻟﯿﻪ در ﺗﻌﺎﻣﻼت و ﻣﻬﺎرتﻫﺎي اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ‪،‬‬ ‫اﺳﺖ )‪ .(14‬ﻣﺤﻤﺪي ﺗﺎﺛﯿﺮ ﺑﺎزي در ﯾﺎدﮔﯿﺮي و رﺷﺪ ﻋﺎﻃﻔﯽ‪-‬اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ‬ ‫اﺧﺘﻼل ﺑﺎ ﻣﺸﮑﻼت دﯾﮕﺮي ﻣﺜﻞ ﻧﺎﺗﻮاﻧﯽﻫﺎي ذﻫﻨﯽ‪ ،‬رﻓﺘﺎرﻫﺎي در ﻃﯽ ﭼﻨﺪ‬ ‫داد ﮐﻪ ﺑﯿﻦ ﺑﺎزي و ﯾﺎدﮔﯿﺮي ﮐﻮدﮐﺎن (...truncated)